Eye Health:આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં અને અસંતુલિત ખાનપાનના કારણે હાઈ કોલેસ્ટ્રોલની સમસ્યા ખૂબ જ સામાન્ય બની ગઈ છે. કોલેસ્ટ્રોલને સામાન્ય રીતે 'સાયલન્ટ કિલર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, કારણ કે શરૂઆતમાં તેના કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણો દેખાતા નથી. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તમારા શરીરમાં વધી રહેલું આ ખતરનાક ફેટ તમારી આંખો દ્વારા પણ સંકેત આપે છે? તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, જ્યારે રક્તવાહિનીઓમાં બેડ કોલેસ્ટ્રોલનું પ્રમાણ વધી જાય છે, ત્યારે તેની પ્રથમ અસર ઘણીવાર આપણી આંખોની આસપાસ અને કીકી પર દેખાવા લાગે છે.
પ્રથમ સંકેત: પોપચાં પર પીળા ધબ્બા (ઝેન્થેલાસ્મા)
જો તમને તમારી આંખોના પોપચાં પર અથવા અંદરના ખૂણા પાસે નાના પીળા રંગના ઉપસેલા ધબ્બા કે ગઠ્ઠાઓ દેખાય, તો તેને સામાન્ય ત્વચાની સમસ્યા સમજીને ભૂલથી પણ ના નકારો. આ સ્થિતિને તબીબી ભાષામાં 'ઝેન્થેલાસ્મા' (Xanthelasma) કહેવામાં આવે છે. આ ધબ્બા વાસ્તવમાં ત્વચાની નીચે જમા થયેલું વધારાનું કોલેસ્ટ્રોલ જ હોય છે. જો કે આમાં કોઈ દુખાવો કે બળતરા થતી નથી અને તેનાથી દ્રષ્ટિ પર સીધી અસર પડતી નથી, પરંતુ તે શરીરમાં લિપિડનું પ્રમાણ અનિયંત્રિત હોવાનો સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે.
બીજો સંકેત: કીકીની આસપાસ સફેદ કે ભૂખરી રિંગ (આર્કસ સેનિલિસ)
આંખનો બીજો મહત્વનો સંકેત છે આંખની કીકી (Iris) ની આસપાસ એક સફેદ, આછો ભૂખરો કે વાદળી રંગનો ગોળાકાર રિંગ (ગોળ વર્તુળ) બની જવો. આ લક્ષણને 'આર્કસ સેનિલિસ' (Arcus Senilis) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જ્યારે આંખના કોર્નિયા સુધી લોહી પહોંચાડતી રક્તવાહિનીઓમાં ફેટ અને કોલેસ્ટ્રોલ જમા થવા લાગે છે, ત્યારે આ વર્તુળ દેખાવા લાગે છે. મોટી ઉંમરના લોકોમાં આ સામાન્ય હોઈ શકે છે, પરંતુ જો 45 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વ્યક્તિમાં આ રિંગ દેખાય, તો તે શરીરમાં કોલેસ્ટ્રોલનું સ્તર અત્યંત વધી ગયું હોવાની ગંભીર ચેતવણી છે.
નજર અંદાજ કરવાથી થઈ શકે છે આ ગંભીર નુકસાન
આંખોમાં દેખાતા આ બે સંકેતોને જો સમયસર ગંભીરતાથી લેવામાં ન આવે, તો આગળ જતાં તે હૃદયરોગના હુમલા (Heart Attack) અને સ્ટ્રોકનું કારણ બની શકે છે. આ ઉપરાંત, ધમનીઓમાં કોલેસ્ટ્રોલ વધવાથી આંખની મુખ્ય રક્તવાહિની બ્લોક થઈ શકે છે, જેને 'રેટિનલ વેઇન ઓક્લુઝન' કહેવાય છે. આનાથી આંખોની રોશની અચાનક ઓછી થઈ શકે છે અથવા કાયમી ધોરણે અંધાપો પણ આવી શકે છે.
બચાવ માટે શું કરવું અને ક્યારે ડોક્ટરને મળવું?
જો તમને તમારી આંખોમાં આવા કોઈ પણ ફેરફાર દેખાય, તો તુરંત જ આંખના ડોક્ટર અથવા ફિઝિશિયનનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. ડોક્ટરની સલાહ મુજબ લિપિડ પ્રોફાઇલ બ્લડ ટેસ્ટ (Lipid Profile Test) કરાવી લેવો હિતાવહ છે. આ સિવાય દૈનિક દિનચર્યામાં તળેલું અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ ઓછું કરવું, લીલા શાકભાજી અને ફળોનું સેવન વધારવું, દરરોજ 30 મિનિટ કસરત કરવી અને ધૂમ્રપાનથી દૂર રહેવું ખૂબ જ જરૂરી છે. યાદ રાખો, સમયસરનું નિદાન તમને મોટી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી બચાવી શકે છે.
