Dry Fruits For Kids: બદામ, કાજુ, પિસ્તા અને અખરોટ જેવા ડ્રાય ફ્રૂટ્સ પોષક તત્ત્વોથી ભરપૂર માનવામાં આવે છે. તેમાં પ્રોટીન, હેલ્ધી ફેટ્સ, વિટામિન્સ, મિનરલ્સ અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ જેવા પોષક તત્ત્વો મળી આવે છે, જે બાળકના વિકાસ માટે ઉપયોગી બની શકે છે. જોકે નાના બાળકોને ડ્રાય ફ્રૂટ્સ આપતી વખતે તેની માત્રા કરતાં પણ વધુ મહત્વપૂર્ણ છે કે તે કઈ ઉંમરે અને કયા સ્વરૂપમાં આપવામાં આવે છે. ઘણા માતા-પિતાને મૂંઝવણ રહે છે કે બાળકને નટ્સ ક્યારથી આપવા જોઈએ અને આખા બદામ કે કાજુ આપવા સુરક્ષિત છે કે નહીં. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, બાળકનો આહાર શરૂ થયા બાદ યોગ્ય રીતે તૈયાર કરીને નટ્સને આહારમાં સામેલ કરી શકાય છે. જોકે ઉંમર પ્રમાણે તેનો પ્રકાર અને ટેક્સચર બદલવું જરૂરી છે.
બાળકોને ડ્રાય ફ્રૂટ્સ કેમ આપવા જોઈએ?
બદામ, કાજુ, પિસ્તા અને અખરોટ જેવા નટ્સમાં વિવિધ પોષક તત્ત્વો હોય છે. તેમાં રહેલા પ્રોટીન અને હેલ્ધી ફેટ્સ બાળકના શારીરિક વિકાસ અને ઊર્જાની જરૂરિયાતમાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. નટ્સમાં વિટામિન્સ, મિનરલ્સ અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ પણ હોય છે. તેથી ઉંમર પ્રમાણે યોગ્ય માત્રામાં અને યોગ્ય સ્વરૂપમાં ડ્રાય ફ્રૂટ્સ બાળકના સંતુલિત આહારનો ભાગ બની શકે છે. જોકે, ડ્રાય ફ્રૂટ્સને બાળકના સંપૂર્ણ આહારનો વિકલ્પ માનવો નહીં. બાળકને વિવિધ પ્રકારના અનાજ, દાળ, શાકભાજી, ફળો અને અન્ય પૌષ્ટિક ખોરાક પણ આપવો જરૂરી છે.
બાળકને કઈ ઉંમરથી ડ્રાય ફ્રૂટ્સ આપી શકાય?
સામાન્ય રીતે બાળક લગભગ 6 મહિનાનું થયા બાદ સોલિડ ફૂડ શરૂ કરવામાં આવે છે અને યોગ્ય રીતે તૈયાર કરેલા નટ્સ પણ આ સમયગાળા દરમિયાન આહારમાં સામેલ કરી શકાય છે. કેટલાક નિષ્ણાતો શરૂઆતમાં બાળક થોડું મોટું થાય, એટલે કે લગભગ 7થી 8 મહિનાની ઉંમર બાદ નટ્સ શરૂ કરવાની સલાહ આપે છે. પરંતુ અહીં સૌથી મહત્વની બાબત છે કે બધા નટ્સ એકસાથે શરૂ ન કરવા. શરૂઆતમાં એક જ પ્રકારનો નટ ખૂબ ઓછી માત્રામાં અને યોગ્ય સ્વરૂપમાં આપવો જોઈએ. ઉદાહરણ તરીકે, બદામ આપવાના હોય તો તેને બારીક પેસ્ટ અથવા પાવડરના સ્વરૂપમાં આપી શકાય. બાળકને નવો નટ આપ્યા બાદ એલર્જીના સંકેતો પર નજર રાખવી જરૂરી છે. શરીર પર લાલ ચકામા, સોજો, ઉલટી, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા અન્ય અસામાન્ય લક્ષણો જોવા મળે તો તાત્કાલિક તબીબી સલાહ લેવી જોઈએ.
5 વર્ષથી નાના બાળકને આખા નટ્સ ન આપો
નાના બાળકો માટે આખા બદામ, કાજુ, પિસ્તા અથવા અખરોટ આપવું સલામત નથી. નટ્સના કઠણ ટુકડા બાળકની શ્વાસની નળીમાં અટવાઈ શકે છે અને ચોકિંગનો ગંભીર ખતરો ઊભો થઈ શકે છે. ખાસ કરીને 5 વર્ષથી નાના બાળકોને આખા નટ્સ આપવાને બદલે તેને બારીક પાવડર અથવા સ્મૂથ પેસ્ટના સ્વરૂપમાં આપવું વધુ સુરક્ષિત છે. પાવડર અથવા પેસ્ટ પણ બાળક સરળતાથી ગળી શકે તે રીતે તૈયાર કરવી જોઈએ. બાળક ખાતી વખતે તેને એકલું ન છોડવું અને બેસાડીને ખવડાવવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
બાળકો માટે નટ્સ પાવડર કેવી રીતે બનાવવું?
નટ્સનું પાવડર ઘરે સરળતાથી બનાવી શકાય છે. તેના માટે બદામ, કાજુ, પિસ્તા અને અખરોટને સાફ કરીને હળવેથી શેકી શકાય છે. ત્યારબાદ તેને સંપૂર્ણપણે ઠંડા થવા દો અને પછી બારીક પાવડર બનાવી લો. આ પાવડરને બાળકની ઉંમર અને આહાર પ્રમાણે દૂધ, ખીચડી, હલવો અથવા અન્ય યોગ્ય ખોરાકમાં થોડી માત્રામાં ઉમેરી શકાય છે. જોકે બાળકને નવો નટ પહેલીવાર આપતી વખતે એકસાથે ચારેય નટ્સનું પાવડર આપવાને બદલે એક જ નટથી શરૂઆત કરવી વધુ યોગ્ય છે.
ડ્રાય ફ્રૂટ્સ આપતી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો
બાળકને ડ્રાય ફ્રૂટ્સ આપતી વખતે સૌથી પહેલાં તેની ઉંમર અને ખોરાક ગળવાની ક્ષમતાને ધ્યાનમાં લો. નાના બાળકને આખા નટ્સ કે મોટા ટુકડા ન આપો. નવો નટ આહારમાં સામેલ કરતી વખતે એક સમયે એક જ પ્રકારનો નટ આપો અને બાળકમાં એલર્જીના કોઈ લક્ષણો દેખાય છે કે નહીં તેનું ધ્યાન રાખો. નટ્સની માત્રા પણ ઉંમર અને બાળકના સમગ્ર આહાર પ્રમાણે રાખવી જોઈએ. જો બાળકને પહેલેથી કોઈ ફૂડ એલર્જી હોય, ગળવામાં તકલીફ હોય અથવા કોઈ ખાસ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા હોય તો નટ્સ શરૂ કરતા પહેલાં નિષ્ણાતની સલાહ લેવી યોગ્ય છે. ડ્રાય ફ્રૂટ્સ બાળકો માટે પૌષ્ટિક આહારનો ભાગ બની શકે છે, પરંતુ નાના બાળકો માટે તેને આપવાની રીત ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. યોગ્ય ઉંમરે, યોગ્ય માત્રામાં અને ખાસ કરીને યોગ્ય ટેક્સચરમાં નટ્સ આપવાથી પોષણનો લાભ મેળવી શકાય છે અને ચોકિંગ જેવા જોખમને પણ ઘટાડી શકાય છે.
