Common Habits That Can Damage Your Kidneys: માનવ શરીરમાં કિડની (મૂત્રપિંડ) એક મહત્ત્વપૂર્ણ અંગ છે, જે લોહીમાંથી ઝેરી તત્વો અને વધારાનું પાણી બહાર કાઢવાનું કામ કરે છે. પરંતુ આપણી આધુનિક જીવનશૈલી અને કેટલીક અજાણતાં થતી ભૂલો આ અંગ પર સતત દબાણ ઊભું કરે છે. જ્યારે કિડનીની કાર્યક્ષમતા ઘટવા લાગે છે, ત્યારે તેના પ્રારંભિક લક્ષણો સહેલાઈથી દેખાતા નથી. જેથી કિડનીને સ્વસ્થ રાખવા માટે કઈ ટેવો બદલવી જરૂરી છે તે સમજવું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
પેઇનકિલર્સ (વધારે પડતી દવાઓ) નો અતિરેક
માથાનો દુખાવો કે શરીરના નાના-મોટા દુખાવામાં ડૉક્ટરની સલાહ વગર વારંવાર પેઇનકિલર્સ (NSAIDs) લેવાની ટેવ કિડની માટે અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી આવી દવાઓનું સેવન કરવાથી કિડનીના નેફ્રોન્સ પર નકારાત્મક અસર પડે છે અને રક્ત પરિભ્રમણ ઘટે છે, જેનાથી કિડની ફેલ્યોરનું જોખમ વધી જાય છે.
પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી ન પીવું
શરીરમાંથી ટોક્સિન્સ (ઝેરી તત્વો) બહાર ફેંકવા માટે પાણી સૌથી જરૂરી માધ્યમ છે. જો તમે દિવસ દરમિયાન ઓછું પાણી પીવો છો, તો યુરિન ઘાટું બને છે અને કચરો કિડનીમાં જમા થવા લાગે છે. આનાથી કિડની સ્ટોન (પથરી) અને ઇન્ફેક્શન થવાની શક્યતા ઘણી વધી જાય છે. દરરોજ યોગ્ય પ્રમાણમાં પાણી પીવું કિડનીના આરોગ્ય માટે પાયાની જરૂરિયાત છે.
ખોરાકમાં વધુ પડતું મીઠું (સોડિયમ)
વધારે પડતું સોડિયમ લોહીના દબાણને વધારે છે. હાઇ બીપી એ કિડનીના રોગોનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. પ્રોસેસ્ડ ફૂડ, પેક્ડ સ્નેક્સ અને જંક ફૂડમાં સોડિયમનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે. ખોરાકમાં મીઠાનો સંતુલિત ઉપયોગ કિડનીને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રાખવામાં મદદ કરે છે.
પેશાબ રોકી રાખવાની આદત
ઘણા લોકો કામની વ્યસ્તતા કે આળસને કારણે લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકી રાખે છે. આ આદતથી બ્લેડર (મૂત્રાશય) પર દબાણ આવે છે અને યુરિનરી ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શન (UTI) થઈ શકે છે. બેક્ટેરિયા ઉપર તરફ વધીને કિડની સુધી પહોંચી શકે છે, જેનાથી કિડનીની પેશીઓને નુકસાન પહોંચે છે.
વધુ પડતી ખાંડ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડનું સેવન
વધારે ખાંડવાળા ખોરાક અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સથી ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતાનું જોખમ વધે છે. ડાયાબિટીસ કિડનીના સૂક્ષ્મ ફિલ્ટર્સને નુકસાન પહોંચાડે છે. આ સિવાય પેક્ડ ફૂડમાં રહેલા ફોસ્ફરસ એડિટિવ્સ પણ કિડનીના સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોય છે.
પૂરતી ઊંઘ ન લેવી અને બેઠાડુ જીવન
કિડનીના પેશીઓનું સમારકામ (Repairing) મોટે ભાગે રાત્રે સુતી વખતે થાય છે. ઊંઘની ઉણપથી શરીરનું બાયોલોજિકલ ક્લોક ખોરવાય છે, જેનાથી કિડનીના કાર્ય પર અસર પડે છે. સાથે જ, શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ અને કસરત ન કરવાની ટેવ પણ બ્લડ પ્રેશર અને સુગરનું સ્તર વધારીને કિડનીને નુકસાન કરે છે.
કિડનીને સ્વસ્થ રાખવાના સરળ નિવારણ ટિપ્સ
દિવસ દરમિયાન સંતુલિત પાણી પીવો: દરરોજ 2 થી 3 લીટર પાણી ચોક્કસ પીવું.
દવાઓનો મર્યાદિત ઉપયોગ: બિનજરૂરી પેઇનકિલર્સ લેવાનું ટાળો અને હંમેશાં ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ જ દવાઓ લો.
બ્લડ પ્રેશર અને સુગર નિયંત્રણ: જો તમને બીપી કે ડાયાબિટીસ હોય, તો તેને નિયમિત તપાસીને નિયંત્રણમાં રાખો.
તાજો અને પૌષ્ટિક ખોરાક: લીલા શાકભાજી અને તાજા ફળો ખોરાકમાં સામેલ કરો તથા પ્રોસેસ્ડ ફૂડથી દૂર રહો.
નિયમિત કસરત અને પૂરતી ઊંઘ: રોજ 30 મિનિટ હળવી કસરત કરો અને 7 થી 8 કલાકની ગુણવત્તાયુક્ત ઊંઘ લો.
