બાળકોમાં વધતો કમરનો દુખાવો: માત્ર ભારે સ્કૂલ બેગ જ નહીં, દૈનિક જીવનશૈલીની આ ખોટી ટેવો પણ છે જવાબદાર

Beyond Heavy Backpacks:આજના સમયમાં નાની વયના બાળકોમાં પીઠ, ગરદન અને કમરના દુખાવાની ફરિયાદો સતત વધી રહી છે. મોટાભાગના વાલીઓ એવું માને છે કે માત્ર શાળાની ભારે બેગ જ આ સમસ્યાનું મુખ્ય કારણ છે. પરંતુ આરોગ્ય નિષ્ણાતો અને તાજેતરના અભ્યાસો અનુસાર, સ્કૂલ બેગ ઉપરાંત બાળકોની દરરોજની જીવનશૈલી અને કેટલીક ખોટી ટેવો પણ આ માટે એટલી જ જવાબદાર છે. બાળકોના શરીર અને હાડકાંનો વિકાસ થઈ રહ્યો હોય છે, તેથી આ ઉંમરે પીઠ પર પડતું વધારાનું દબાણ ભવિષ્યમાં મોટી શારીરિક સમસ્યાઓ સર્જી શકે છે.

સ્કૂલ બેગનું વજન અને તેને પહેરવાની ખોટી રીત
શાળાના પુસ્તકો અને અન્ય સામગ્રીથી ભરેલી બેગ બાળકોના શરીરના વજનના 10 થી 15 ટકા કરતાં વધુ ન હોવી જોઈએ. જ્યારે બાળક ખૂબ જ ભારે બેગ ઊંચકે છે, ત્યારે તેનું સંતુલન જાળવવા માટે તેણે આગળ તરફ ઝૂકવું પડે છે. આનાથી કરોડરજ્જુ અને સ્નાયુઓ પર અતિશય દબાણ આવે છે. આ ઉપરાંત, ઘણા બાળકો માત્ર એક જ ખભા પર બેગ લટકાવવાની ટેવ ધરાવે છે, જેના કારણે શરીરના એક ભાગ પર જ બધું વજન આવે છે. પરિણામે ખભા અને પાછળના સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ અને દુખાવો શરૂ થાય છે.

કલાકો સુધી સ્ક્રીન સામે બેસી રહેવાની ખોટી ટેવ
હાલના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન, ટેબ્લેટ અને ટીવીનો ઉપયોગ ખૂબ વધી ગયો છે. બાળકો કલાકો સુધી ખોટી પોઝિશનમાં બેસીને કે સોફા પર ઢળીને ગેમ્સ રમે છે અથવા વીડિયો જુએ છે. આ દરમિયાન ગરદન નીચે નમેલી રહેવાથી કરોડરજ્જુના ઉપરના ભાગ પર ભારે દબાણ આવે છે. શારીરિક નિષ્ક્રિયતા અને એક જ જગ્યાએ કલાકો સુધી પડી રહેવાની આ આદત સ્નાયુઓને નબળા બનાવે છે, જેના કારણે સામાન્ય વજન ઊંચકતી વખતે પણ બાળકોને કમરમાં દુખાવો અનુભવાય છે.

શાળા અને ઘરે બેસવાની અયોગ્ય રીત (પોસ્ચર)
અભ્યાસ કરતી વખતે અથવા વર્ગખંડમાં બેન્ચ પર બેસતી વખતે બાળકોની પોઝિશન ખુબ મહત્ત્વની છે. સીધા બેસવાને બદલે વાંકા વળીને કે ઝૂકીને લખવાની ટેવ બાળકોમાં સામાન્ય જોવા મળે છે. પીઠને યોગ્ય ટેકો આપ્યા વગર લાંબો સમય બેસી રહેવાથી કરોડરજ્જુનો કુદરતી આકાર પ્રભાવિત થાય છે. આ સિવાય, રમતના મેદાનમાં પૂરતો સમય ન વિતાવવો અને શારીરિક પ્રવૃત્તિઓનો અભાવ હોવાથી સ્નાયુઓ મજબૂત થઈ શકતા નથી, જે પીઠના દુખાવાનું મોટું કારણ બને છે.

વાલીઓએ ધ્યાન રાખવા જેવા મહત્વના અને સરળ ઉપાયો
બાળકોને આ દુખાવાથી બચાવવા માટે વાલીઓએ થોડી સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. હંમેશા એ સુનિશ્ચિત કરો કે બાળક બંને ખભા પર પેડેડ સ્ટ્રેપ વાળી બેગ જ પહેરે અને બેગનું વજન શક્ય એટલું ઓછું હોય. બાળક અભ્યાસ કરે કે સ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરે ત્યારે તેની પીઠ સીધી રહે તેવું વાતાવરણ પૂરું પાડો. દરરોજ બાળકોને ઓછામાં ઓછો એક કલાક આઉટડોર રમતો અથવા શારીરિક કસરત કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો. જો બાળક સતત કમર કે ગરદનના દુખાવાની ફરિયાદ કરે, તો સમયસર તબીબી સલાહ લેવી હિતાવહ છે.