Javed Akhtar Views on Religion and Faith: પ્રખ્યાત લેખક અને ગીતકાર જાવેદ અખ્તર પોતાના સ્પષ્ટ અને નિડર વિચારો માટે જાણીતા છે. તેઓ ઘણીવાર ધર્મ, આસ્થા અને નાસ્તિકતા જેવા મુદ્દાઓ પર ખુલ્લેઆમ પોતાની વાત રજૂ કરે છે. તાજેતરની એક વાતચીતમાં તેમણે ફરી ધર્મ અને આસ્થાને લઈને કેટલાક સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમનું કહેવું હતું કે મુશ્કેલ સમયમાં ધર્મ અને આસ્થા વ્યક્તિને માનસિક સહારો આપી શકે છે, પરંતુ તેનાથી કોઈ ધાર્મિક માન્યતા સાચી સાબિત થતી નથી.
‘સુકુન મળવું એ સાચા હોવાનો પુરાવો નથી’
જાવેદ અખ્તરે કહ્યું કે મુશ્કેલ સમયમાં ઘણા લોકો ભગવાન કે કોઈ મોટી શક્તિ પર વિશ્વાસ રાખે છે, કારણ કે તેનાથી તેમને ભાવનાત્મક સહારો મળે છે. તેમને લાગે છે કે કોઈ તેમની સંભાળ રાખી રહ્યું છે. જોકે, તેમના મતે કોઈ માન્યતાથી માનસિક શાંતિ મળવી અને તે માન્યતા હકીકતમાં સાચી હોવી, બંને અલગ બાબતો છે. તેમણે સમજાવ્યું કે કોઈ વિશ્વાસ વ્યક્તિને આશા અને સુરક્ષાની લાગણી આપી શકે છે, પરંતુ માત્ર એ લાગણીના આધારે તેને સત્ય માની શકાય નહીં.
ઈલોન મસ્કનું ઉદાહરણ આપીને સમજાવ્યું
પોતાની વાત સમજાવવા માટે જાવેદ અખ્તરે ઈલોન મસ્કનું ઉદાહરણ આપ્યું. તેમણે કહ્યું કે જો કોઈ વ્યક્તિ પૂરા વિશ્વાસથી માની લે કે ઈલોન મસ્ક તેનો ભાઈ છે અને આગામી મહિને તેને અબજો રૂપિયા મળવાના છે, તો આ વિચાર તેને ખુશ અને સુરક્ષિત અનુભવી શકે છે. પરંતુ માત્ર આ માન્યતાથી ઈલોન મસ્ક ખરેખર તેનો ભાઈ છે કે તેને પૈસા મળવાના છે, તે સાબિત થતું નથી. જાવેદ અખ્તરે આ ઉદાહરણ દ્વારા માન્યતા અને હકીકત વચ્ચેનો તફાવત સમજાવ્યો.
‘99 ટકા લોકો એ જ ધર્મમાં મરે છે જેમાં જન્મ્યા’
ધર્મ વ્યક્તિગત પસંદગી છે કે બાળપણથી મળેલી માન્યતા, તે અંગે પણ જાવેદ અખ્તરે સવાલ ઉઠાવ્યો. તેમણે દાવો કર્યો કે દુનિયાના આશરે 99 ટકા લોકો જે ધર્મમાં જન્મે છે, જીવનના અંત સુધી મોટાભાગે એ જ ધર્મને અનુસરે છે. તેમના મતે, આ બાબત પર વિચાર કરવાની જરૂર છે કે આપણી ધાર્મિક માન્યતાઓ આપણે જાતે તર્ક અને વિચારવિમર્શથી પસંદ કરી છે કે પછી બાળપણથી જ આપણને શીખવવામાં આવી છે.
‘વ્યક્તિ પર નહીં, તેના વિચારો પર ભરોસો કરો’
જાવેદ અખ્તરે એમ પણ કહ્યું કે કોઈ વ્યક્તિની વાત માત્ર એટલા માટે સાચી ન માનવી જોઈએ કે આપણે તેના પર ભરોસો કરીએ છીએ. વ્યક્તિ સમય સાથે પોતાના વિચારો બદલી શકે છે, તેથી વ્યક્તિ કોણ છે તેના કરતાં તે શું કહી રહ્યો છે અને તેની વાતમાં કેટલું તર્ક છે, તે વધુ મહત્ત્વનું છે. તેમણે વિવિધ ધર્મોને માત્ર એટલા માટે એકસમાન ગણાવવાના વિચાર પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યો કે બધા ધર્મો સારા બનવાની વાત કરે છે. તેમના મતે, અલગ-અલગ ધર્મોની માન્યતાઓ અને વિચારોમાં અનેક તફાવતો છે.








