Legendary Singer KJ Yesudas: ‘દિલ કે ટુકડે-ટુકડે કરકે… મુસ્કુરા કે ચલ દીએ…’ આ સુંદર અને ભાવનાત્મક ગીત જ્યારે પણ કાને પડે છે, ત્યારે સીધું હૃદયને સ્પર્શી જાય છે. આ ગીત પાછળનો જાદુઈ અવાજ જાણીતા દિગ્ગજ ગાયક કે.જે. યેસુદાસનો હતો, જેમણે ભારતીય સિનેમા અને સંગીત જગતને 50,000થી વધુ ગીતોની અદભૂત ભેટ આપી છે. દાયકાઓ સુધી સંગીત પ્રેમીઓના દિલ પર રાજ કરનાર આ મહાન કલાકારનો અવાજ આજે પણ કરોડો લોકોના મનમાં અમર છે.
કોણ છે કે.જે. યેસુદાસ અને તેમની લાંબી સંગીત યાત્રા?
કટ્ટાસેરી જોસેફ યેસુદાસ એટલે કે કે.જે. યેસુદાસ એક ભારતીય પ્લેબેક સિંગર અને સંગીતકાર છે, જેઓ શાસ્ત્રીય, ભક્તિ અને ફિલ્મી ગીતો ગાવા માટે વિશ્વભરમાં જાણીતા છે. તેમને ભારતીય સંગીતના ઇતિહાસના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી ગાયકોમાં સ્થાન આપવામાં આવે છે. છ દાયકાથી વધુ લાંબી કારકિર્દીમાં તેમણે મલયાલમ, તમિલ, કન્નડ, તેલુગુ, હિન્દી, બંગાળી, મરાઠી ઉપરાંત અરબી અને અંગ્રેજી જેવી અનેક ભાષાઓમાં ગીતો રેકોર્ડ કર્યા છે. ‘ગોરી તેરા ગાંવ બડા પ્યારા’ અને ‘જબ દીપ જલે આના’ જેવા તેમના અનેક સદાબહાર ગીતો આજે પણ સંગીત રસિકોની પહેલી પસંદ છે.
ગ્લેમર અને લાઈમલાઈટથી દૂર શાંતિપૂર્ણ જીવન
લાંબી અને સફળ સંગીત સફર ખેડ્યા બાદ, દિગ્ગજ ગાયક કે.જે. યેસુદાસ હાલમાં ફિલ્મી દુનિયાના ગ્લેમર અને લાઈમલાઈટથી બિલકુલ દૂર એકાંત અને શાંતિપૂર્ણ જીવન જીવી રહ્યા છે. તેઓ ભાગ્યે જ કોઈ સાર્વજનિક કાર્યક્રમમાં દેખાય છે. વર્તમાન સમયમાં તેઓ અમેરિકાના ડલાસ શહેરમાં પોતાના પરિવાર સાથે સમય વિતાવી રહ્યા છે અને છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ભારતની મુલાકાતે પણ બહુ ઓછા આવ્યા છે. જોકે, સંગીત પ્રત્યેનો તેમનો પ્રેમ આજે પણ અકબંધ છે અને તાજેતરમાં સપ્ટેમ્બર 2026માં તેઓ ટેક્સાસમાં કેરળ એસોસિએશનના સુવર્ણ જયંતી સમારોહમાં જોવા મળ્યા હતા, જ્યાં તેમણે પોતાના અવાજથી સૌને મંત્રમુગ્ધ કર્યા હતા.
નવા કલાકારો માટે એવોર્ડ લેવાની ના પાડી દીધી
કે.જે. યેસુદાસે પોતાના જીવનમાં અસંખ્ય નામાંકિત સન્માનો અને એવોર્ડ્સ મેળવ્યા છે, પરંતુ વર્ષ 1987માં તેમણે એક મોટો અને પ્રેરણાદાયી નિર્ણય લીધો હતો. તેમણે કેરળ સરકારને અપીલ કરી હતી કે હવે ભવિષ્યમાં તેમને કોઈપણ એવોર્ડ માટે પસંદ કરવામાં ન આવે. આ સુંદર નિર્ણય પાછળનો તેમનો ઉદ્દેશ્ય એ હતો કે નવા અને યુવા કલાકારોને આગળ વધવાની પૂરતી તક મળે અને તેઓ સન્માનથી વંચિત ન રહે. તેમની આ સાદગી અને ઉદારતા તેમના મહાન વ્યક્તિત્વની સાક્ષી પૂરે છે.
અનમોલ સન્માનો અને યાદગાર ઉપલબ્ધિઓ
પોતાની લાંબી કારકિર્દી દરમિયાન કે.જે. યેસુદાસને દેશ-વિદેશમાં અનેક પ્રતિષ્ઠિત એવોર્ડ્સથી નવાજવામાં આવ્યા છે. તેમને 23 વખત કેરળ રાજ્યનો સર્વશ્રેષ્ઠ પ્લેબેક સિંગરનો એવોર્ડ મળ્યો છે, જે પોતાનામાં એક મોટો રેકોર્ડ છે. આ ઉપરાંત, ભારતીય સંગીતમાં તેમના અમૂલ્ય યોગદાન માટે તેમને ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મ શ્રી, પદ્મ ભૂષણ અને દેશના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માનોમાંના એક પદ્મ વિભૂષણથી પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમને સંગીત ક્ષેત્રે શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન માટે 8 વખત રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર (નેશનલ એવોર્ડ) પણ પ્રાપ્ત થયા છે.
કેરળ સ્થિત ઘરને મ્યુઝિયમ બનાવવાની યોજના
સંગીત જગતના આ દિગ્ગજ કલાકારની યાદો અને વારસાને જીવંત રાખવા માટે વિશેષ પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. કેરળના ફોર્ટ કોચ્ચીમાં આવેલું તેમનું પેતૃક ઘર ખૂબ જ ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવે છે. આ સુંદર ઘરને ભવિષ્યમાં એક ભવ્ય મ્યુઝિયમમાં ફેરવવાની યોજના પર ગંભીરતાથી વિચાર ચાલી રહ્યો છે, જેથી આવનારી પેઢીઓ તેમના જીવન અને સંગીત સાધના વિશે નજીકથી જાણી શકે.
