Ramayana movie boycott controversy Mumbai: બોલિવૂડમાં હાલ એક એવી ફિલ્મને લઈને મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે, જેનું નામ સાંભળતા જ દેશના કરોડો લોકોની ધાર્મિક આસ્થા જોડાઈ જાય છે. અહીં વાત થઈ રહી છે બહુચર્ચિત ફિલ્મ 'રામાયણ'ની. રૂપેરી પડદે ભગવાન શ્રીરામની જીવનકથા રજૂ કરવાની તૈયારીઓ વચ્ચે હવે આ ફિલ્મ સામે વિરોધના સૂર તેજ બન્યા છે. મુંબઈના કેટલાક હિન્દુ સંગઠનોએ ફિલ્મના નિર્માતાઓ પર મહર્ષિ વાલ્મીકિ રચિત મૂળ રામાયણની કથા સાથે છેડછાડ કરવાનો ગંભીર આરોપ લગાવ્યો છે. એટલું જ નહીં, સંગઠનોએ લોકોને આ ફિલ્મ ન જોવા અને તેના આગામી બીજા ભાગનો પણ સખત વિરોધ કરવાની અપીલ કરી છે.
રાવણના પાત્રના ચિત્રણ પર સૌથી વધુ બબાલ
ગત 17 નવેમ્બરના રોજ મુંબઈમાં આયોજિત એક પત્રકાર પરિષદમાં હિન્દુ સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓએ ફિલ્મના અનેક દ્રશ્યો સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમનું કહેવું છે કે, ફિલ્મમાં ભગવાન શ્રીરામ, માતા સીતા, લક્ષ્મણ અને રાવણના પાત્રોને એવી રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યા નથી, જેવું વર્ણન વાલ્મીકિ રામાયણમાં જોવા મળે છે. હિન્દુ જનજાગૃતિ સમિતિના મહારાષ્ટ્ર અને છત્તીસગઢ રાજ્ય સંયોજક સુનીલ ઘનવટે આરોપ લગાવ્યો કે 'ક્રિએટિવ ફ્રીડમ'ના નામે રામાયણની મૂળ ભાવના બદલવામાં આવી રહી છે. સંગઠનોની સૌથી મોટી નારાજગી રાવણના પાત્રને લઈને છે; તેમનો દાવો છે કે ફિલ્મમાં રાવણને શોષિતોના રક્ષક અને ગરીબોને સોનાના ઘર આપનાર રાજા તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યો છે, જે સ્થાપિત કથાથી તદ્દન વિપરીત છે.
શૂર્પણખાના પતિની હત્યાથી લઈને રામ-લક્ષ્મણને ભાગતા દર્શાવવાના દ્રશ્યો સામે વાંધો
આ વિવાદ માત્ર રાવણના પાત્ર પૂરતો મર્યાદિત નથી પરંતુ, સંગઠનોએ ફિલ્મના અન્ય કેટલાક ખાસ પ્રસંગો સામે પણ સખત વાંધો ઉઠાવ્યો છે. તેમનો આરોપ છે કે, ફિલ્મમાં રાવણ દ્વારા શૂર્પણખાના પતિ વિદ્યુતજીવની હત્યા કરતા દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જે પ્રસંગ સામે તેમને આપત્તિ છે. આ ઉપરાંત, ભગવાન શ્રીરામ અને લક્ષ્મણને રાવણની સેનાથી ડરીને ભાગતા દર્શાવવા અને માતા સીતાને રાક્ષસો સાથે યુદ્ધ કરતા રજૂ કરવા જેવા દ્રશ્યો પર પણ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. સંગઠનોનો દાવો છે કે, આ ઘટનાઓનું વર્ણન વાલ્મીકિ રામાયણમાં આ સ્વરૂપે મળતું નથી અને ધાર્મિક ગ્રંથો પર ફિલ્મ બનાવતી વખતે પાત્રોની ગરિમા જાળવવી અનિવાર્ય છે.
સેન્સર બોર્ડ પર પણ વરસ્યા હિન્દુ સંગઠનો
ફિલ્મના વિરોધની સાથે જ હિન્દુ સંગઠનોએ કેન્દ્રીય ફિલ્મ પ્રમાણન બોર્ડ એટલે કે સેન્સર બોર્ડની કામગીરી પર પણ સવાલો ઊભા કર્યા છે. સુનીલ ઘનવટે આરોપ લગાવ્યો કે, સેન્સર બોર્ડ અન્ય ધર્મોની લાગણીઓ પ્રત્યે અત્યંત સતર્ક રહે છે, પરંતુ હિન્દુઓના ધાર્મિક વિષયો પર તેવી સંવેદનશીલતા દાખવવામાં આવતી નથી. તેમણે માંગ કરી કે ધાર્મિક ગ્રંથો પર આધારિત ફિલ્મોને પ્રમાણપત્ર આપતા પહેલા સેન્સર બોર્ડના સભ્યોએ સંબંધિત ધર્મગ્રંથોનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરવો જોઈએ. આ સાથે જ તેમણે ફિલ્મના બીજા ભાગની રિલીઝનો પણ વિરોધ કરવાની ચીમકી ઉચ્ચારી છે.
સનાતન સંસ્થાએ પણ વ્યક્ત કરી નારાજગી
આ વિવાદમાં હવે 'સનાતન સંસ્થા' પણ જોડાઈ ગઈ છે. સંસ્થાના પ્રવક્તા અભય વર્તકે ફિલ્મમાં કરવામાં આવેલા કથિત ફેરફારો સામે નારાજગી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, રામાયણ પર ફિલ્મ બનાવનારાઓએ મૂળ ગ્રંથમાં વર્ણવેલી ઘટનાઓને અનુરૂપ જ પ્રસંગો દર્શાવવા જોઈએ. તેમના મતે ફિલ્મમાં અનેક પ્રસંગોને તોડી-મરોડીને રજૂ કરવામાં આવ્યા છે, જે હિન્દુ સમાજ દ્વારા ક્યારેય સ્વીકારી શકાય તેમ નથી.
નિર્માતાઓ તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા સામે આવી નથી
હાલ ફિલ્મ 'રામાયણ'ને લઈને ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક સ્તરે ચર્ચાઓ તેજ બની છે. એક તરફ હિન્દુ સંગઠનો ફિલ્મના કથિત ફેરફારોનો વિરોધ કરી રહ્યા છે તો બીજી તરફ આ સમગ્ર વિવાદ પર ફિલ્મ નિર્માતાઓનો પક્ષ હજુ સામે આવવાનો બાકી છે. અહેવાલો મુજબ આ મામલે નિર્માતાઓનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ અત્યાર સુધી તેમના તરફથી કોઈ સત્તાવાર જવાબ મળ્યો નથી. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ફિલ્મની ટીમ આ ગંભીર આરોપો પર શું સ્પષ્ટતા કરે છે અને રિલીઝ પહેલા આ વિવાદ કયો નવો વળાંક લે છે.
વિશેષ અને વધારાની માહિતી
અગાઉ પણ ધાર્મિક ફિલ્મો પર ઊભા થયા છે વિવાદ: ભારતીય સિનેમામાં રામાયણ અને મહાભારત જેવા મહાકાવ્યો પર આધારિત ફિલ્મો પ્રત્યે દર્શકોની વિશેષ સંવેદનશીલતા રહી છે. અગાઉ વર્ષ 2023માં રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ 'આદિપુરુષ' સામે પણ સંવાદો અને પાત્રોના ખોટા ચિત્રણ બદલ દેશભરમાં ભારે વિરોધ થયો હતો, જેની સીધી અસર ફિલ્મના બોક્સ ઓફિસ કલેક્શન પર પડી હતી.
સેન્સર બોર્ડની માર્ગદર્શિકા: સિનેમેટોગ્રાફ એક્ટ હેઠળ કેન્દ્રીય ફિલ્મ પ્રમાણન બોર્ડ પાસે એવી સત્તા છે કે, જો કોઈ ફિલ્મનું દ્રશ્ય ધાર્મિક લાગણી દુભાવતું હોય અથવા સામાજિક સૌહાર્દને નુકસાન પહોંચાડતું હોય તો બોર્ડ નિર્માતાઓને તે દ્રશ્યો કાપવા અથવા સુધારવા માટે નિર્દેશ આપી શકે છે.








