Bombay High Court Dia Mirza video: બોલિવૂડ એક્ટ્રેસ દીયા મિર્ઝાના ઇકો-ફ્રેન્ડલી અને ફટાકડા મુક્ત દિવાળી જાગૃતિ અભિયાનવાળા વીડિયોને સોશિયલ મીડિયા પરથી હટાવી લેવાના નિર્ણય સામે બોમ્બે હાઈકોર્ટે ભારે નારાજગી દર્શાવી છે. કોર્ટે આ સમગ્ર વિવાદ પર ઊંડો ખેદ અને અસંતોષ વ્યક્ત કરતાં BMCને સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો છે કે, તેઓ દીયા મિર્ઝાનો આ વીડિયો સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ્સ પર તુરંત ફરીથી અપલોડ કરે.
'જનપ્રતિનિધિઓની સંકુચિત માનસિકતા દુઃખદાયક': હાઈકોર્ટ
જસ્ટિસ ગિરીશ કુલકર્ણી અને જસ્ટિસ નીલા ગોખલેની સંયુક્ત ખંડપીઠે આ મામલે અત્યંત ગંભીર અવલોકનો કર્યા હતા. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, તેઓ અમુક લોકો અને ખાસ કરીને જનતાના ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓની સંકુચિત અને ક્ષુલ્લક માનસિકતાથી ભારે વ્યથિત થયા છે. કોર્ટે ઉમેર્યું કે, પર્યાવરણ સુરક્ષા તેમજ વાયુ અને ધ્વનિ પ્રદૂષણ અટકાવવાના એક શુદ્ધ અને ઉમદા હેતુથી તૈયાર કરાયેલા જનજાગૃતિ અભિયાનને આવો સાંપ્રદાયિક કે વિવાદાસ્પદ રંગ આપવામાં આવ્યો તે અત્યંત કમનસીબ બાબત છે.
BMC કમિશનરના નિર્ણયની સરાહના, નકામા વિવાદો સામે ચેતવણી
હાઈકોર્ટે બીએમસી કમિશનરના વલણની પ્રશંસા કરતાં નોંધ્યું હતું કે, પ્રદૂષણ નિયંત્રણ જેવા સામાજિક અભિયાન માટે લોકપ્રિય હસ્તીઓની પસંદગી કરવાનો વહીવટી તંત્રનો નિર્ણય તદ્દન સાચો અને વ્યાજબી હતો. જાહેર આરોગ્ય સાથે સંકળાયેલા આવા નેક પ્રયાસ વચ્ચે અનાવશ્યક વિવાદો ઊભા કરવા જરાય યોગ્ય નથી. આવા વિવાદો સમાજમાં પર્યાવરણ પ્રત્યેની સંવેદનશીલતાને નુકસાન પહોંચાડે છે.
'દરેક વ્યક્તિએ એક જ હવામાં શ્વાસ લેવાનો છે'
વીડિયો સામે વાંધો ઉઠાવનારાઓને આડે હાથ લેતાં પીઠે યાદ અપાવ્યું હતું કે ભારતીય સમાજ ધર્મ, જાતિ અને પંથથી પર રહીને દરેક વ્યક્તિનું સન્માન કરવાની ભાવના પર ટકેલો છે. આપણો દેશ ધર્મનિરપેક્ષ છે અને બંધારણ પણ નાગરિકો પાસેથી આ જ મૂલ્યો જાળવવાની અપેક્ષા રાખે છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું, "રાજકીય નિવેદનો આપનારા કોઈપણ નેતા કે વ્યક્તિએ પ્રદૂષણ વિરુદ્ધ જાગૃતિ ફેલાવતો એક પણ વીડિયો પોસ્ટ કર્યો નથી. ધર્મ કે જાતિ ગમે તે હોય, આ શહેરના દરેક માનવીએ એક જ હવામાં શ્વાસ લેવાનો છે. આ મુદ્દો સીધો માનવ સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલો છે."
રાજકીય દબાણ સામે ઝૂકવા બદલ BMCને ફટકાર
હાઈકોર્ટે પાલિકા તંત્ર સામે કડક વલણ દાખવતાં કહ્યું કે, જાહેર પદો પર બેઠેલા જવાબદાર અધિકારીઓ પાસેથી આવા ડરપોક વલણની અપેક્ષા રાખવામાં આવતી નથી. કોઈ રાજકીય અવાજ ઉઠ્યો કે તરત જ દબાણમાં આવીને વિડીયો ડીલીટ કરી દેવો એ તંત્રની નબળાઈ દર્શાવે છે. કોર્ટે આદેશ કર્યો કે, આ ક્લિપને કોઈપણ વિલંબ વિના તાત્કાલિક રી-અપલોડ કરવામાં આવે.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ?
દિવાળી પર્વ નિમિત્તે શહેરમાં ફેલાતા અતિશય વાયુ અને અવાજના પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા બીએમસીએ એક જાગૃતિ અભિયાન આદર્યું હતું, જેમાં દીયા મિર્ઝા નાગરિકોને ગ્રીન અને સ્વચ્છ દિવાળી ઉજવવા અપીલ કરતી જોવા મળી હતી. જોકે, કેટલાક ભાજપ નેતાઓ અને મુંબઈના મેયર રીતુ તાવડે દ્વારા આ વીડિયો સામે વિરોધ નોંધાવવામાં આવ્યો હતો, જેના પગલે ગભરાયેલા પાલિકા તંત્રે સોમવારે વીડિયો હટાવી લીધો હતો. આ ઘટનાની સુઓમોટો નોંધ લેતાં હાઈકોર્ટે તંત્રના નિર્ણયને પલટાવી નાખ્યો છે.
વિશેષ અને વધારાની માહિતી
મુંબઈમાં હવાની ગુણવત્તાનું સંકટ: છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી શિયાળા અને દિવાળી દરમિયાન મુંબઈમાં એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ (AQI) ખતરનાક રીતે ‘ખરાબ’ અને ‘ગંભીર’ કેટેગરીમાં પહોંચી જાય છે, જેનાથી બાળકો અને શ્વાસના દર્દીઓને ભારે હાલાકી ભોગવવી પડે છે.
દીયા મિર્ઝાનું વૈશ્વિક યોગદાન: દીયા મિર્ઝા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પર્યાવરણ કાર્યક્રમ (UNEP) ના ગુડવિલ એમ્બેસેડર તરીકે લાંબા સમયથી જળવાયુ પરિવર્તન, સ્વચ્છ હવા અને વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે વિશ્વસ્તરે કામ કરી રહ્યા છે.
