Parliament Special Session: કેન્દ્ર સરકાર આગામી સમયમાં દેશમાં મહિલા અનામત બિલને કાયદાકીય રૂપ આપવા માટે સંસદનું વિશેષ સત્ર બોલાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. અહેવાલો અનુસાર, આ પ્રસ્તાવિત બંધારણીય સુધારા બિલ હેઠળ લોકસભાની વર્તમાન 543 બેઠકોની સંખ્યા વધારીને મહત્તમ 850 સુધી લઈ જવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે. આનાથી સંસદ અને તમામ રાજ્યોની વિધાનસભામાં મહિલાઓ માટે 33 ટકા બેઠકો અનામત રાખવાનો માર્ગ મોકળો થશે. અગાઉ એપ્રિલ મહિનામાં પૂરતું સંખ્યાબળ ન મળવાના કારણે આ બિલ પસાર થઈ શક્યું ન હતું, પરંતુ હવે સરકાર પાસે જરૂરી બહુમતી હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
બિલ પસાર કરવા માટે સરકાર પાસે પૂરતું સંખ્યાબળ હોવાનો દાવો
બંધારણીય સુધારા જેવા મહત્ત્વપૂર્ણ બિલને સંસદમાં પાસ કરાવવા માટે બે-તૃતીયાંશ (Two-Thirds) બહુમતીની જરૂર પડે છે, જે માટે ઓછામાં ઓછા 361 મતો આવશ્યક બને છે. સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ વખતે સરકાર સંપૂર્ણ આત્મવિશ્વાસમાં છે કે તેમની પાસે જરૂરી આંકડો ઉપલબ્ધ છે અને આ પ્રસ્તાવિત બિલ 15 થી 18 મતોના માર્જિનથી સરળતાથી પસાર થઈ જશે. જો કે, આ વિશેષ સત્રની તારીખો અને તેની સમયમર્યાદા અંગે હજુ સુધી કોઈ પણ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી, પરંતુ રાજકીય ગલિયારામાં આને લઈને અનેક પ્રકારની ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે.
ચોમાસુ સત્રનું સત્રાવસાન ન થવાથી અટકળો વેગવંતી બની
આ વિશેષ બેઠક અથવા સત્રને લઈને અટકળો એટલા માટે પણ તેજ થઈ ગઈ છે કારણ કે ગત ચોમાસુ સત્રનું હજુ સુધી ઔપચારિક રીતે સત્રાવસાન (Prorogue) કરવામાં આવ્યું નથી. 13 ઓગસ્ટના રોજ ચોમાસુ સત્ર અનિશ્ચિતકાળ માટે સ્થગિત થયું હતું અને તે હજુ સુધી વણસત્રાવસાને ચાલી રહ્યું છે. નિયમો અનુસાર, જો કોઈ ચાલુ સત્રની અંદર જ બેઠક લંબાવવાની હોય તો માત્ર બે દિવસની નોટિસ પૂરતી છે, જ્યારે નવું સત્ર બોલાવવા માટે 14 દિવસની નોટિસ આપવી પડે છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે સરકાર ટૂંકી નોટિસ પર સંસદની બેઠક બોલાવી શકે તેવી શક્યતાઓ પૂરેપૂરી દેખાઈ રહી છે.
દક્ષિણના રાજ્યોની ચિંતાઓ દૂર કરવા 50 ટકા બેઠકો વધારવાનો પ્રસ્તાવ
સીમાંકન (Delimitation) અને વસ્તીના આધારે બેઠકોની ફાળવણીને લઈને દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો દ્વારા અગાઉ અનેક ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. આ પ્રાદેશિક ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે સરકારે તમામ રાજ્યોની લોકસભા બેઠકોમાં સમાન રીતે 50 ટકાનો વધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ તૈયાર કર્યો છે. આ નવા ડ્રાફ્ટ મુજબ 1971ની વસ્તીને આધાર બનાવીને જ રાજ્યો વચ્ચેની બેઠકોનું વર્તમાન સંતુલન અને પ્રમાણ જળવાઈ રહે તેવી વ્યુહરચના બનાવવામાં આવી છે, જેથી વર્ષ 2029ની આગામી લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં જ આ મહિલા અનામત કાયદો અમલમાં મૂકી શકાય.
કોંગ્રેસ દ્વારા સરકાર સામે ગંભીર સવાલો અને આક્ષેપો
કોંગ્રેસ પાર્ટીએ સરકારની આ રણનીતિ સામે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાઓએ નિવેદન આપતા આક્ષેપ કર્યો છે કે ગૃહમંત્રીને બે-તૃતીયાંશ બહુમતી ભેગી કરવા માટે સમય મળી રહે તે હેતુસર જ સત્રનું સત્રાવસાન કરવામાં આવ્યું નથી. વિપક્ષનું માનવું છે કે આ પ્રકારે વિવાદાસ્પદ સીમાંકન અને અનામત બિલ લાવવાથી રાજકીય અસંતુલન સર્જાઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ દ્વારા અગાઉ વડાપ્રધાનને પત્ર લખીને આ ગંભીર મુદ્દે તમામ પક્ષોની એક સર્વપક્ષીય બેઠક બોલાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેને સરકારે નકારી દીધી હોવાનો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
