Donald Trump and India: અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત અને ચીન સહિતના દેશોને રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવા બદલ 100 ટકા સુધીના ટેરિફનો સામનો કરવો પડે તેવી સંભવિત જોગવાઈઓમાંથી રાહત આપી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર, કડક પ્રતિબંધો અને ટેરિફ લાગુ થવાના એક દિવસ પહેલાં ટ્રમ્પે એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર જાહેર કરીને આ છૂટ આપી હતી. આ નિર્ણયથી ભારત, ચીન, સ્લોવાકિયા અને અઝરબૈજાન સહિતના દેશોને રાહત મળી શકે છે. જોકે, છૂટનો ચોક્કસ વ્યાપ અને તેની શરતો સત્તાવાર દસ્તાવેજોના આધારે સમજવી જરૂરી છે.
ટ્રમ્પે શા માટે આપી છૂટ?
અહેવાલો અનુસાર, શુક્રવારે મોડી રાત્રે જાહેર કરાયેલા એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરમાં ટ્રમ્પે આ નિર્ણયને અમેરિકાના ‘રાષ્ટ્રીય હિત’ સાથે જોડ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હોવાનું કહેવાય છે કે સંબંધિત કાયદા હેઠળની કેટલીક જોગવાઈઓના અમલમાંથી રાહત આપવી હાલના સંજોગોમાં અમેરિકાના હિતમાં છે. આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે, જ્યારે રશિયા પાસેથી ઊર્જા ઉત્પાદનો ખરીદતા દેશો પર દબાણ વધારવા માટે અમેરિકામાં કડક પ્રતિબંધો અને ટેરિફની જોગવાઈઓ અંગે ચર્ચા ચાલી રહી હતી.
‘ગ્રેહામ એક્ટ’ શું છે?
અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પે ગયા મહિને ‘લિન્ડસી ઓ. ગ્રેહામ સેંક્શનિંગ રશિયા એન્ડ ઇરાન એક્ટ ઓફ 2026’ નામના કાયદા પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. અમેરિકન સેનેટર લિન્ડસી ગ્રેહામના નામ સાથે જોડાયેલા આ કાયદાનો હેતુ રશિયા અને ઈરાનના ઊર્જા ક્ષેત્ર તથા અન્ય પ્રવૃત્તિઓને મળતા નાણાકીય સહયોગ પર દબાણ વધારવાનો હોવાનું જણાવાયું છે.
રશિયા પાસેથી ઓઈલ ખરીદનારા દેશો પર 100% ટેરિફની જોગવાઈ
અહેવાલો મુજબ, આ કાયદા હેઠળ રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસ ખરીદતા દેશો પર 100 ટકા સુધીનો ટેરિફ લાદવાની સત્તા આપવામાં આવી શકે છે. જો આ પ્રકારનો ટેરિફ ભારત પર લાગુ થયો હોત, તો ભારતમાંથી અમેરિકામાં નિકાસ થતી ચીજવસ્તુઓની કિંમત અને બંને દેશો વચ્ચેના વેપાર પર નોંધપાત્ર અસર પડી શકી હોત. જોકે, 100 ટકા ટેરિફ આપમેળે તમામ દેશો પર લાગુ થતો હતો કે તેના માટે અલગ નિર્ણય અને પ્રક્રિયા જરૂરી હતી, તે બાબત કાયદાની ચોક્કસ જોગવાઈઓ અને એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરથી સ્પષ્ટ થાય છે.
ભારતને કેમ મળી મોટી રાહત?
ભારત રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદે છે. તેથી રશિયન ઓઈલ ખરીદનારા દેશો પર વધારાના ટેરિફની જોગવાઈ ભારત માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે તેમ હતી. જો ભારત પર 100 ટકા સુધીનો વધારાનો ટેરિફ લાગુ થયો હોત, તો ભારતીય નિકાસકારોને અમેરિકાના બજારમાં સ્પર્ધા કરવામાં મુશ્કેલી પડી શકી હોત. અહેવાલમાં ભારત પર અગાઉથી અન્ય મુદ્દાઓને લઈને ટેરિફ લાગુ હોવાનો પણ ઉલ્લેખ છે. જોકે, વર્તમાન ટેરિફનો ચોક્કસ દર અને તેની કાનૂની સ્થિતિ અલગથી ચકાસવી જરૂરી છે. નવી છૂટથી ભારતને કેટલી રાહત મળશે તે તેના વ્યાપ, સમયગાળા અને લાગુ પડતી શરતો પર નિર્ભર રહેશે.
ચીન સહિતના દેશો પર પણ અસર
ભારત ઉપરાંત ચીન, સ્લોવાકિયા અને અઝરબૈજાનને પણ આ નિર્ણયથી રાહત મળી શકે છે. રશિયન ઊર્જા ખરીદીના મુદ્દે આ દેશો પર સંભવિત દબાણ ઓછું થવાથી તેમના વેપાર અને ઊર્જા પુરવઠા સંબંધિત નિર્ણયો પર અસર પડી શકે છે. હાલ આ છૂટ કેટલી મુદત માટે આપવામાં આવી છે અને ભવિષ્યમાં કયા સંજોગોમાં તેને પાછી ખેંચી શકાય છે, તે અંગેની વિગતો સત્તાવાર દસ્તાવેજોના આધારે સ્પષ્ટ થશે.
