SC Warns Builders: ફ્લેટ કે મકાન ખરીદતી વખતે બિલ્ડરો દ્વારા બ્રોશરમાં દર્શાવવામાં આવતી સુવિધાઓ અને પ્રોજેક્ટના પ્લાનને માત્ર માર્કેટિંગનો હિસ્સો ગણીને પાછળથી તેમાંથી પીછેહઠ કરી શકાય નહીં. રિયલ એસ્ટેટ સાથે જોડાયેલા એક કેસની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્વપૂર્ણ ટકોર કરતાં કહ્યું છે કે ગ્રાહકોને ચોક્કસ પ્લાન, નકશા અને સુવિધાઓના વાયદા કરીને પ્રોજેક્ટ વેચવામાં આવ્યો હોય તો તેને જમીન પર પણ અમલમાં મૂકવો જરૂરી છે.
DLFના 'ધ પ્રાઇમસ' પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલો છે વિવાદ
જસ્ટિસ અહસાનુદ્દીન અમાનુલ્લાહ અને જસ્ટિસ આર. મહાદેવનની ખંડપીઠ ગુરુગ્રામના સેક્ટર-82Aમાં આવેલા DLF હોમ ડેવલપર્સના 'ધ પ્રાઇમસ' હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા વિવાદની સુનાવણી કરી રહી છે. આ પ્રોજેક્ટના મૂળ પ્લાનમાં 24 મીટર પહોળો એપ્રોચ રોડ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. જોકે, કોર્ટ સમક્ષ રજૂ થયેલી વિગતો મુજબ, જમીન પર આ રસ્તો મૂળ આયોજન પ્રમાણે વિકસાવવામાં આવ્યો નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે બિલ્ડરને સવાલ કર્યો હતો કે વારંવાર તક આપવામાં આવ્યા બાદ પણ ખામીને સુધારવામાં કેમ આવી નથી.
147 મીટરના રોડમાંથી મોટો હિસ્સો ગ્રીન પેચ અને પાર્કિંગમાં ફેરવાયો
આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ CBIને પ્રાથમિક તપાસ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. તપાસ દરમિયાન મૂળ યોજના અને જમીન પરની વાસ્તવિક સ્થિતિ વચ્ચે તફાવત સામે આવ્યો હતો. તપાસમાં સામે આવેલી માહિતી મુજબ, મૂળ પ્લાનમાં 24 મીટર પહોળો અને આશરે 147 મીટર લાંબો રોડ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. જોકે, તેના આશરે 52 મીટરના હિસ્સામાં ગ્રીન પેચ બનાવવામાં આવ્યો હોવાનું અને બાકીના મોટા હિસ્સાનો ઉપયોગ રહેવાસીઓ તથા મુલાકાતીઓ દ્વારા પાર્કિંગ માટે થતો હોવાનું તપાસમાં નોંધાયું છે. અર્થાત્, મૂળ આયોજનમાં દર્શાવાયેલા રોડનો મોટો હિસ્સો તેના નિર્ધારિત ઉપયોગથી અલગ રીતે ઉપયોગમાં લેવાતો હોવાનો મુદ્દો સામે આવ્યો છે.
'બ્રોશર બતાવીને પછી હાથ ખંખેરી શકાય નહીં'
સુપ્રીમ કોર્ટની ટકોરનો મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે પ્રોજેક્ટ વેચતી વખતે ગ્રાહકોને જે પ્લાન અને સુવિધાઓ બતાવવામાં આવે છે, તેને માત્ર 'માર્કેટિંગ ક્લેઇમ' કહીને બિલ્ડર પાછળથી જવાબદારીથી છટકી શકે નહીં. કોર્ટના અવલોકન મુજબ, ખરીદદારો પ્રોજેક્ટમાં રોકાણ કરતી વખતે બ્રોશર અને મંજૂર પ્લાનમાં દર્શાવવામાં આવેલી સુવિધાઓને ધ્યાનમાં રાખે છે. તેથી વેચાણ સમયે કરવામાં આવેલા ચોક્કસ વાયદા અને જમીન પરની વાસ્તવિક સ્થિતિ વચ્ચે મોટો તફાવત હોય તો તે ગંભીર મુદ્દો બને છે.
5 ફ્લેટ ખરીદદારોની ફરિયાદથી શરૂ થયો કેસ
આ વિવાદની શરૂઆત પાંચ ફ્લેટ ખરીદદારો દ્વારા નેશનલ કન્ઝ્યુમર ડિસ્પ્યુટ્સ રિડ્રેસલ કમિશન (NCDRC) સમક્ષ કરવામાં આવેલી ફરિયાદથી થઈ હતી. 29 મે 2023ના રોજ કન્ઝ્યુમર કમિશનના ચુકાદા બાદ આ મામલે ખરીદદારો તેમજ DLF તરફથી સુપ્રીમ કોર્ટનો દરવાજો ખખડાવવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ કેસમાં પ્રોજેક્ટના મૂળ પ્લાન અને જમીન પરની સ્થિતિ વચ્ચેના તફાવત અંગે તપાસનો મુદ્દો પણ સામે આવ્યો.
કાગળ પરના નિયમો અને જમીન પરની સ્થિતિ વચ્ચે તફાવત
સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉની સુનાવણી દરમિયાન પણ કાગળ પર દર્શાવવામાં આવેલા કાયદાકીય નિયમો અને જમીન પરની વાસ્તવિક સ્થિતિ વચ્ચેના તફાવત અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. કોર્ટે એ મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો કે જો રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં ગ્રાહકોને એક પ્રકારની સુવિધાઓનું વચન આપવામાં આવે અને પઝેશન સમયે અલગ જ સ્થિતિ જોવા મળે, તો સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય ખરીદદારો માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.
CBI તપાસ માટે વધુ બે ઇન્સ્પેક્ટરની નિમણૂક
તાજા આદેશમાં સુપ્રીમ કોર્ટે CBI ડાયરેક્ટરને પ્રાથમિક તપાસ સંભાળી રહેલા એસપી સૌરભ ગુપ્તાની મદદ માટે વધુ બે ઇન્સ્પેક્ટરો નિયુક્ત કરવા સૂચના આપી છે. કોર્ટે તપાસ સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ રીતે કરવામાં આવે તે અંગે પણ સ્પષ્ટતા કરી છે. હવે આ કેસની આગામી સુનાવણી 12 ઓક્ટોબરે થશે, જ્યાં CBI દ્વારા તપાસ સંબંધિત અંતિમ રિપોર્ટ રજૂ કરવામાં આવવાનો છે.
ફ્લેટ ખરીદદારો માટે શું છે મહત્વ?
આ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટની ટકોર રિયલ એસ્ટેટ ખરીદદારો માટે મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપે છે. ફ્લેટ કે મકાન ખરીદતી વખતે માત્ર બ્રોશર જ નહીં, પરંતુ મંજૂર પ્લાન, કરાર, વચન આપવામાં આવેલી સુવિધાઓ અને સત્તાવાર દસ્તાવેજો પણ ધ્યાનપૂર્વક તપાસવા જરૂરી છે. કારણ કે પ્રોજેક્ટ વેચતી વખતે કરવામાં આવતા ચોક્કસ વાયદા અને પઝેશન સમયે મળતી સુવિધાઓ વચ્ચે તફાવત ઊભો થાય તો તે ગ્રાહકના અધિકારો સાથે જોડાયેલો ગંભીર વિવાદ બની શકે છે.
