EC SIR process pleas Bihar: ભારતીય ચૂંટણી પંચની સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયા અને પંચની કામગીરીને પડકારતી અરજીઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં થનારી સુનાવણી હાલ પૂરતી મુલતવી રાખવામાં આવી છે. કોર્ટે અરજદારોને ચૂંટણી પંચ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા સોગંદનામા સામે જવાબ રજૂ કરવા માટે 10 દિવસનો સમય આપ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, હવે આ મામલે આગામી સુનાવણી દિવાળીની રજાઓ બાદ, 17 નવેમ્બર, 2026ની આસપાસ થવાની શક્યતા છે.
ચૂંટણી પંચનું સોગંદનામું મોડું મળતાં વધુ સમયની માગ
સુનાવણી દરમિયાન અરજદાર રાકેશ સિંહ તરફથી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ વિકાસ સિંહે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચનું સોગંદનામું સુનાવણીની આગલી રાત્રે જ મળ્યું હતું. તેથી તેની વિગતોનો અભ્યાસ કરીને વિસ્તૃત જવાબ તૈયાર કરવા માટે પૂરતો સમય મળ્યો નહોતો. આ રજૂઆતને ધ્યાનમાં રાખીને ન્યાયમૂર્તિ સૂર્યકાંત, ન્યાયમૂર્તિ જ્યોયમાલ્યા બાગચી અને ન્યાયમૂર્તિ વી. મોહનનની ખંડપીઠે અરજદારોને જવાબ દાખલ કરવા માટે 10 દિવસનો સમય આપ્યો હતો. હવે અરજદારોના જવાબ અને બંને પક્ષોની દલીલો બાદ મામલાની આગળની સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવશે.
ડોલા સેનની નવી અરજી પર પણ સુનાવણી
આ જ સુનાવણી દરમિયાન રાજ્યસભાના સાંસદ ડોલા સેન દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી નવી અરજીનો મુદ્દો પણ સામે આવ્યો હતો. આ અરજીમાં બિહારમાં SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા માટે વપરાતા ફોર્મ-6માં ચૂંટણી પંચે મનસ્વી ફેરફારો કર્યા હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે. આ અરજીના સંદર્ભમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચ અને સંબંધિત પક્ષોને નોટિસ જારી કરી હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. ફોર્મ-6 મતદાર યાદીમાં નામ નોંધાવવા માટેનું મહત્ત્વનું ફોર્મ છે. તેથી તેમાં થયેલા ફેરફારોની કાયદેસરતા અને પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અંગેના સવાલો આ વિવાદના કેન્દ્રમાં છે.
ચૂંટણી પંચે 248 પાનાનું સોગંદનામું દાખલ કર્યું
ચૂંટણી પંચે SIR પ્રક્રિયા અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સહિત પંચની કામગીરી સામે કરવામાં આવેલી અરજીઓના જવાબમાં 248 પાનાનું સોગંદનામું દાખલ કર્યું છે. અહેવાલ મુજબ, ડેપ્યુટી ઇલેક્શન કમિશનર ભાનુ પ્રકાશ યેતુરિ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા આ સોગંદનામામાં પંચે SIR પ્રક્રિયાને કાયદેસર ગણાવીને તેનો બચાવ કર્યો છે. ચૂંટણી પંચે ફોર્મ-6માં કોઈ ગેરરીતિ કે અયોગ્ય ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હોવાના આક્ષેપોને નકારી કાઢ્યા હોવાનું જણાવાયું છે. બીજી તરફ, અરજદારો આ પ્રક્રિયા અને તેના અમલીકરણ અંગે સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. હવે કોર્ટ બંને પક્ષોની રજૂઆતો અને સંબંધિત કાનૂની જોગવાઈઓના આધારે આ મુદ્દાઓની તપાસ કરશે.
વિપક્ષે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની કામગીરી સામે ઉઠાવ્યા સવાલો
આ વિવાદમાં લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી અને INDIA ગઠબંધનના અન્ય નેતાઓ દ્વારા પણ અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. આ અરજીઓમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારની કામગીરી અને કેટલાક નિર્ણયો અંગે વાંધા ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. વિપક્ષનો આક્ષેપ છે કે ચૂંટણી પંચના કેટલાક મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણયો સર્વસંમતિને બદલે એકપક્ષીય રીતે લેવામાં આવ્યા હતા. આ મુદ્દાઓને આધારે વર્તમાન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને પદ પરથી દૂર કરવાની માગ પણ કરવામાં આવી છે. જોકે, આ વિપક્ષ દ્વારા કરવામાં આવેલા આક્ષેપો છે; તેમની કાયદેસરતા અંગે અંતિમ નિર્ણય કોર્ટની પ્રક્રિયા અને સંબંધિત પુરાવાઓના આધારે જ થઈ શકે છે.
હવે 17 નવેમ્બરની સુનાવણી પર નજર
સુપ્રીમ કોર્ટે અરજદારોને જવાબ દાખલ કરવા માટે સમય આપતાં કેસની આગળની કાર્યવાહી માટેનો માર્ગ નક્કી કર્યો છે. આગામી સુનાવણીમાં ચૂંટણી પંચના સોગંદનામા સામે અરજદારોની રજૂઆતો અને SIR પ્રક્રિયા સંબંધિત કાનૂની મુદ્દાઓ મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે. આ મામલો મતદાર યાદીની સુધારણા પ્રક્રિયા, ફોર્મ-6માં ફેરફાર અને ચૂંટણી પંચની સત્તાઓ સાથે જોડાયેલો હોવાથી તેના પર રાજકીય તથા કાનૂની સ્તરે ધ્યાન કેન્દ્રિત થયું છે. હવે સુપ્રીમ કોર્ટની આગામી સુનાવણીમાં કયા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થાય છે અને કોર્ટ શું નિર્દેશ આપે છે તે મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
