Sonam Wangchuk's Bold Ultimatum for Ladakh's Future: પ્રખ્યાત સામાજિક કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુકે લદ્દાખના અધિકારો અને ભવિષ્ય માટે ફરી એકવાર અવાજ ઉઠાવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર સામે પોતાની માંગણીઓ રજૂ કરતા તેમણે આગામી એક વર્ષનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું છે. એક જાણીતી સમાચાર ચેનલ સાથેની ખાસ વાતચીતમાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, કેન્દ્ર સરકારે સંસદના આગામી શિયાળુ સત્ર દરમિયાન જ 'લદ્દાખ બિલ' રજૂ કરીને તેને પસાર કરવું જોઈએ. વાંગચુકનું માનવું છે કે આગામી એક વર્ષની અંદર લદ્દાખની પોતાની લોકશાહી વિધાનસભા અને જનતા દ્વારા ચૂંટાયેલી સરકાર અસ્તિત્વમાં આવી જવી જોઈએ.
જનપ્રતિનિધિઓ વગર નિર્ણયો લેવા સામે વિરોધ
સોનમ વાંગચુકે પ્રદેશના વર્તમાન પોલિટિકલ અને વહીવટી માળખા સામે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, લદ્દાખમાં ચૂંટાયેલી વિધાનસભા અસ્તિત્વમાં આવે તે પહેલાં જ અનેક મોટા અને મહત્વપૂર્ણ વહીવટી નિર્ણયો લેવામાં આવી રહ્યા છે, જે યોગ્ય નથી. તેમણે ભારપૂર્વક દલીલ કરી હતી કે સૌપ્રથમ સ્થાનિક જનતાની પ્રતિનિધિત્વ કરતી વિધાનસભાની રચના થવી જોઈએ અને ત્યારબાદ જ મોટા નીતિગત નિર્ણયો લેવા જોઈએ. વાંગચુકના મતે વિધાનસભા સર્વોચ્ચ સત્તા હોવી જોઈએ અને પ્રદેશની સમગ્ર અમલદારશાહી તેને જવાબદાર હોવી જોઈએ.
સ્થાનિક વહીવટ અને સ્વતંત્રતાની સ્પષ્ટ માંગ
લદ્દાખની આંતરિક બાબતોમાં કેન્દ્રના હસ્તક્ષેપ અંગે બોલતા તેમણે જણાવ્યું કે, પ્રદેશની કાયદો અને વ્યવસ્થા, નાણાકીય શક્તિઓ તથા દૈનિક વહીવટ જેવા મુદ્દાઓ નવી દિલ્હીની ચિંતાનો વિષય ન હોવા જોઈએ. આ તમામ અધિકારો સ્થાનિક સ્તરે જનતા દ્વારા ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ પાસે હોવા જરૂરી છે. આ ઉપરાંત તેમણે પ્રદેશમાં દારૂની દુકાનોના મુદ્દા અને સંસ્કૃતિ તથા પર્યાવરણના રક્ષણ માટે બંધારણની છઠ્ઠી અનુસૂચિ લાગુ કરવાની પોતાની જૂની માંગણીઓ પણ દોહરાવી હતી.
પૂર્ણ રાજ્યના દરજ્જા અંગે વ્યવહારુ વલણ
પૂર્ણ રાજ્યના દરજ્જા અંગે વાંગચુકે આ વખતે થોડું વ્યવહારુ અને નરમ વલણ અપનાવ્યું છે. તેમણે સ્વીકાર્યું હતું કે એક જ પ્રયાસમાં બધું મેળવવું કદાચ શક્ય ન પણ બને. જો લદ્દાખ હાલમાં આર્થિક રીતે સંપૂર્ણપણે આત્મનિર્ભર ન ગણાતું હોય, તો તેઓ આ પ્રદેશ માટે ખાસ તૈયાર કરવામાં આવેલા લોકશાહી માળખા કે સ્વાયત્તતાને સ્વીકારવા માટે પણ તૈયાર છે. તેમના સૂચન મુજબ, લદ્દાખને પોતાની અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત કરવા, અનુભવ મેળવવા અને સંપૂર્ણ આત્મનિર્ભર બનવા માટે 5 થી 10 વર્ષનો સમય આપી શકાય છે, જે બાદમાં પૂર્ણ રાજ્યના દરજ્જા તરફ આગળ વધી શકે છે.
લદ્દાખની જનતાની આશા અને આગળનો માર્ગ
સોનમ વાંગચુકની આ રજૂઆતે લદ્દાખના પ્રદેશીય વિકાસ અને લોકશાહી અધિકારોની ચર્ચાને ફરી એકવાર દેશવ્યાપી બનાવી દીધી છે. વાંગચુક અને લદ્દાખના સ્થાનિક સમૂહો લાંબા સમયથી પ્રદેશના પર્યાવરણ, સ્થાનિક સંસ્કૃતિ અને જમીનના હક્કોના રક્ષણ માટે શાંતિપૂર્ણ લડત ચલાવી રહ્યા છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે કેન્દ્ર સરકાર આ એક વર્ષના અલ્ટીમેટમ અને શિયાળુ સત્રમાં 'લદ્દાખ બિલ' લાવવાની માંગ પર શું પ્રતિક્રિયા આપે છે.
