Makkah Joint Defense Agreement: સાઉદી અરેબિયા સામે હૂતી હુમલાઓ વધ્યા બાદ પાકિસ્તાન અને તુર્કી સાથે મળીને સાઉદીની સુરક્ષા વધુ મજબૂત કરવા આગળ આવ્યા છે. 25 સપ્ટેમ્બરે રિયાધમાં ત્રણેય દેશોના સૈન્ય વડાઓની બેઠક યોજાઈ હતી, જેમાં મક્કા જોઈન્ટ ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટ હેઠળ સામૂહિક રક્ષાની પ્રતિબદ્ધતા અને તેના તાત્કાલિક અમલને પુનઃપુષ્ટિ આપવામાં આવી હતી. બેઠકમાં ગુપ્તચર સહયોગ, સૈન્ય તાલમેલ અને સંયુક્ત ક્ષમતાઓના એકીકરણ દ્વારા નિવારક શક્તિ વધારવા અંગે ચર્ચા થઈ હતી.
‘એક પર હુમલો એટલે ત્રણેય પર હુમલો’
સાઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તુર્કીએ 7 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ મક્કામાં મક્કા જોઈન્ટ ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. કરાર મુજબ ત્રણમાંથી કોઈપણ એક દેશ પર સશસ્ત્ર હુમલો થાય તો તેને ત્રણેય દેશો પર હુમલા તરીકે ગણવામાં આવશે. કરારનો મુખ્ય હેતુ સામૂહિક નિવારક ક્ષમતા અને સંરક્ષણ સહયોગને મજબૂત કરવાનો છે.
હૂતી હુમલાઓ વચ્ચે સાઉદીની સુરક્ષા પર ફોકસ
25 સપ્ટેમ્બરની બેઠકમાં ત્રણેય દેશોના સૈન્ય વડાઓએ સાઉદી અરેબિયા સામેના હુમલાઓ અને મક્કા સહિત કિંગડમની નાગરિક તથા આર્થિક માળખાકીય સુવિધાઓને રહેલા જોખમોની સમીક્ષા કરી હતી. બેઠકમાં સાઉદીની સુરક્ષા, સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાની રક્ષા માટે સામૂહિક પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. સાથે જ ત્રણેય દેશોની સેનાઓ વચ્ચે વધુ સંકલન વધારવા પર ભાર મૂકાયો હતો.
પાકિસ્તાન અને તુર્કી શું કરશે?
મક્કા પેક્ટ હેઠળ ત્રણેય દેશો વચ્ચે ઈન્ટેલિજન્સ શેરિંગ, સૈન્ય સંકલન અને સંયુક્ત સંરક્ષણ ક્ષમતાઓ વધારવાની વ્યવસ્થા વિકસાવવામાં આવી રહી છે. સપ્ટેમ્બરમાં ત્રણેય દેશોના વિદેશ અને સંરક્ષણ મંત્રીઓ વચ્ચેની ચર્ચા બાદ સૈન્ય વડાઓની રિયાધ બેઠક યોજવાની દિશામાં પણ આગળ વધવામાં આવ્યું હતું, જેથી સાઉદીની સુરક્ષાને ટેકો આપવા માટેના વિકલ્પો પર ચર્ચા થઈ શકે.
મક્કા પેક્ટ કોઈ એક દેશ સામે નથી
મક્કા જોઈન્ટ ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટને લઈને શરૂઆતથી જ પાકિસ્તાન અને તુર્કીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કરાર રક્ષણાત્મક સ્વરૂપનો છે અને કોઈ ચોક્કસ દેશને સામાન્ય દુશ્મન તરીકે નિશાન બનાવતો નથી. તુર્કીના સંરક્ષણ મંત્રાલયે પણ જણાવ્યું હતું કે ત્રણેય દેશોની સંયુક્ત સૈન્ય કવાયત મક્કા પેક્ટનો ભાગ છે અને કરારનો હેતુ સંયુક્ત સૈન્ય ક્ષમતાઓ વધારવાનો છે.
હવે પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાશે સુરક્ષાનું ગણિત?
સાઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તુર્કી વચ્ચેના આ વધતા સંરક્ષણ સહયોગથી પશ્ચિમ એશિયાની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં નવો પરિમાણ ઉમેરાયું છે. ખાસ કરીને સાઉદીની સુરક્ષા સામે ડ્રોન અને મિસાઇલ જેવા જોખમો વચ્ચે ત્રણેય દેશો વચ્ચેનું સૈન્ય સંકલન કેટલું આગળ વધે છે તેના પર હવે નજર રહેશે.








