Rajasthan Draft Voter List 2027:રાજસ્થાનમાં ચૂંટણી પંચ દ્વારા સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન (SSR 2027) હેઠળ નવીનતમ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવી છે. આ નવી યાદી મુજબ રાજ્યમાં કુલ 5.26 કરોડ મતદારો નોંધાયા છે. મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી નવીન મહાજન દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા અનુસાર, આ યાદીમાં 2,75,24,780 પુરુષ મતદારો, 2,51,42,052 મહિલા મતદારો અને 584 ટ્રાન્સજેન્ડર મતદારોનો સમાવેશ થાય છે. આ સમગ્ર સુધારણા પ્રક્રિયા માટે લાયકાતની તારીખ 1 જાન્યુઆરી, 2027 નક્કી કરવામાં આવી છે, જેથી નવા યુવા મતદારોને પણ લોકશાહીના આ પર્વમાં જોડાવાની તક મળી શકે.
એક જ વર્ષમાં ત્રણ અલગ-અલગ સત્તાવાર આંકડાથી સર્જાઈ મૂંઝવણ
નવી મતદાર યાદી જાહેર થવાની સાથે જ આંકડાઓના તફાવતને લઈને મોટી ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. એક વર્ષથી પણ ઓછા સમયગાળામાં રાજ્યના મતદારોના ત્રણ અલગ-અલગ સત્તાવાર આંકડા સામે આવતા સામાન્ય નાગરિકો અને રાજકીય વર્તુળોમાં મૂંઝવણ ઊભી થઈ છે. અગાઉ ફેબ્રુઆરી મહિનામાં પ્રકાશિત થયેલી સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)ની અંતિમ યાદીમાં કુલ 5.15 કરોડ મતદારો દર્શાવવામાં આવ્યા હતા, જેની સરખામણીમાં હાલની ડ્રાફ્ટ યાદીમાં 11 લાખ મતદારોનો વધારો જોવા મળ્યો છે.
ઓક્ટોબરની યાદીની તુલનાએ 18 લાખ મતદારોનો ઘટાડો
આંકડાકીય વિરોધાભાસ અહીંથી જ અટકતો નથી. ઓક્ટોબર મહિનાની શરૂઆતમાં રાજ્ય ચૂંટણી આયોગ (SEC) દ્વારા જે અંતિમ મતદાર યાદી જાહેર કરવામાં આવી હતી, તેમાં રાજ્યના કુલ મતદારોની સંખ્યા 5.45 કરોડ દર્શાવવામાં આવી હતી. જો આ આંકડા સાથે હાલની 5.26 કરોડની ડ્રાફ્ટ યાદીની સરખામણી કરવામાં આવે, તો મતદારોની સંખ્યામાં સીધો 18 લાખનો ઘટાડો જોવા મળે છે. આટલા ટૂંકા ગાળામાં મતદારોની સંખ્યામાં લાખોનો વધારો અને ઘટાડો થવાના કારણે સત્તાવાર કામગીરી પર સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.
SIR અને SSR પ્રક્રિયા વચ્ચેનો પાયાનો તફાવત
મતદારોની સંખ્યામાં જોવા મળતા આ મોટા ફેરફાર પાછળ ચૂંટણી પંચની બે અલગ-અલગ પ્રક્રિયાઓ જવાબદાર માનવામાં આવે છે. સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) એ ચકાસણીની અત્યંત ઊંડાણપૂર્વકની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયામાં બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) દરેક ઘરે જઈને ગણતરી કરે છે અને હાલના મતદારોને અગાઉથી ભરેલા ફોર્મ આપે છે. મતદારો દ્વારા આ ફોર્મ પરત જમા કરાવ્યા બાદ જ યાદીમાં તેમનું નામ કાયમી ધોરણે સામેલ કરવામાં આવે છે, જેના કારણે ચોક્કસ ચકાસણી થાય છે.
SSR પ્રક્રિયામાં નામ ઉમેરવા અને સુધારવા પર ભાર
બીજી તરફ, સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન (SSR)ની શરૂઆત અગાઉ પ્રકાશિત થયેલી અંતિમ મતદાર યાદીના આધારે કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં અગાઉથી નોંધાયેલા મતદારોના નામ યથાવત રાખવામાં આવે છે અને તેમણે પોતાની લાયકાત ફરીથી સાબિત કરવાની જરૂર રહેતી નથી. SSRનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર નવા પાત્ર મતદારોના નામ ઉમેરવા, સ્થળાંતરિત કે અવસાન પામેલા લોકોના નામ કમી કરવા અને વિગતોમાં જરૂરી સુધારા કરીને યાદીને અપડેટ કરવાનો હોય છે.
દાવા અને વાંધા અરજી માટેની મહત્વપૂર્ણ તારીખો
ચૂંટણી પંચ દ્વારા આ નવી ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી તમામ માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પક્ષો સાથે શેર કરવામાં આવી છે અને મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી (CEO)ની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. નાગરિકોની સુવિધા માટે 12 નવેમ્બરથી 11 ડિસેમ્બર સુધી દાવા અને વાંધા અરજીઓ મંગાવવામાં આવી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન કોઈપણ નાગરિક નિયત ફોર્મ ભરીને યાદીમાં પોતાનું નામ ઉમેરવા, કમી કરવા કે વિગતોમાં સુધારો કરાવવા અરજી કરી શકે છે. તમામ અરજીઓના નિકાલ બાદ અંતિમ મતદાર યાદી 4 જાન્યુઆરી, 2027ના રોજ પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવશે.
