Nepal Flood Missing People Symbolic Funeral Kush Grass: ઘરો ઉજડી ચૂક્યા છે, પોતાના સ્વજનો ક્યાં છે તેની કોઈ ખબર નથી પરંતુ, હવે તેમની આત્માની શાંતિ માટે આખરી વિદાય આપવામાં આવી રહી છે. નેપાળમાં આવેલા જળપ્રલય અને ભૂસ્ખલનના કારણે એવો વિનાશ સર્જાયો છે કે અનેક પરિવારોએ પોતાના ગુમ થયેલા સ્વજનોના પ્રતીકાત્મક અંતિમ સંસ્કાર કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. એક સપ્તાહ પહેલાં આવેલ ભયાનક પૂર આખા ગામ અને ઘરોને વહાવી ગયું હતું. હવે જેમની પરત ફરવાની આશા ધીમે-ધીમે ક્ષીણ થઈ ગઈ છે, તેમના પરિવારો શાસ્ત્રોક્ત વિધિ મુજબ પ્રતીકાત્મક અંતિમવિધિ કરી રહ્યા છે જેથી સ્વજનોની આત્મા શાંતિ પામે.
દરભ (કુશ) ના પૂતળા બનાવી પશુપતિનાથ ખાતે અંતિમ સંસ્કાર
મૃતદેહ હાથમાં નથી, છતાં પરિવારો દ્વારા કુશ (દરભ)ની ઘાસના પૂતળા બનાવી તેને જ પાર્થિવ શરીર માનીને કાઠમંડુના પશુપતિનાથ મંદિરના ઘાટ પર વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. બીજી તરફ જે અજાણ્યા મૃતદેહો મળી રહ્યા છે અને જેમના વારસદારોનો પતો નથી, તેમને સરકાર JCBની મદદથી એક મોટી લાઈનમાં ખાડા ખોદીને દફનાવી રહી છે.
1100થી વધુના મોત અને 4500 લાપતા
નેપાળમાં ઈમરજન્સી અને રેસ્ક્યૂ ટીમોએ અત્યાર સુધીમાં 1100થી વધુ મૃતદેહો બહાર કાઢ્યા છે, જ્યારે આશરે 4500 લોકો હજુ પણ લાપતા છે. 26 ઓગસ્ટે ઊંચા પહાડી વિસ્તારમાં ગ્લેશિયર તૂટવાના કારણે હિમનદીનું પાણી, ખડકો અને કાંપ તિબેટ-નેપાળ સરહદ નજીકના વિસ્તારોમાં ભારે તબાહી મચાવી ગયા હતા. AFPના અહેવાલ મુજબ, પોતાના પતિના અંતિમ સંસ્કાર દરભના પૂતળા દ્વારા કરી રહેલી ડોલ્મા નેવાર તામાંગે આંખમાં અશ્રુ સાથે જણાવ્યું, "અમારે આ કરવું પડ્યું જેથી તેમની આત્મા મુક્ત થઈ શકે. તેઓ જ્યાં પણ હોય ત્યાં શાંતિથી રહે." ઘટના સમયે તેમના પતિ ચીન બોર્ડર તરફ જઈ રહ્યા હતા.
સુરંગોમાં રેસ્ક્યૂ ચાલુ, વિદેશ મંત્રીએ ચમત્કારની આશા વ્યક્ત કરી
આટલી મોટી આપત્તિના એક અઠવાડિયા પછી પણ નેપાળી અને આંતરરાષ્ટ્રીય બચાવ ટુકડીઓ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ્સની બંધ સુરંગોમાંથી કાટમાળ હટાવી રહી છે. ડ્રિલિંગ અને વિસ્ફોટ કરીને રસ્તો બનાવવામાં આવી રહ્યો છે જેથી અંદર ફસાયેલા લોકોને જીવંત બહાર કાઢી શકાય. નેપાળના વિદેશ મંત્રી શિશિર ખનાલે જણાવ્યું કે, "ચમત્કારો બને છે, હું સંપૂર્ણ રીતે આશા છોડવા માંગતો નથી."
JCB વડે મૃતદેહોના સામૂહિક દફન સંસ્કાર
નેપાળના કોલ્ડ સ્ટોરેજ અને શબઘરોમાં જગ્યા ખૂટી પડી છે. તંત્ર દ્વારા DNA સેમ્પલ લીધા બાદ અજાણ્યા સડો ધરાવતા સેંકડો મૃતદેહોને JCBની મદદથી મોટા ખાડા કરીને સામૂહિક રીતે દફનાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ સિવાય નેપાળમાંથી વહીને ભારત તરફ આવતી નદીઓમાંથી પણ અત્યાર સુધીમાં 17 જેટલા મૃતદેહો મળી આવ્યા છે.
નેપાળ જળપ્રલય અને કુશ પૂતળા વિધિ અંગે વિશેષ માહિતી
પુલન ગાત્ર દાહ (પ્રતીકાત્મક અંતિમ સંસ્કાર): હિન્દુ ધર્મશાસ્ત્ર મુજબ જો કોઈ વ્યક્તિનો મૃતદેહ ન મળે અને તે લાંબા સમયથી લાપતા હોય, તો દરભ (કુશ ઘાસ), લોટ અને કાળો તલ વાપરીને 'પુલન ગાત્ર' એટલે કે પ્રતીકાત્મક શબ બનાવીને દ્રવ્ય પિંડદાન અને દાહ સંસ્કાર કરવામાં આવે છે.
ગ્લેશિયર લેક આઉટબર્સ્ટ ફ્લડ (GLOF): હિમાલય ક્ષેત્રમાં તાપમાન વધવાના કારણે ગ્લેશિયર તળાવો ફાટવાના બનાવો વધ્યા છે. આ આપત્તિનું મુખ્ય કારણ ચીન-તિબેટ સરહદે આવેલા હિમાલયન તળાવનું ફાટવું માનવામાં આવે છે.
ભારતીય સરહદી વિસ્તારોમાં એલર્ટ: નેપાળમાં આવેલા પૂરને કારણે બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશની ગંડક, કોસી અને ત્રિશૂલી નદીઓમાં જળસ્તર ભયજનક સપાટીએ પહોંચ્યું છે, જ્યાંથી વહીને આવેલા મૃતદેહોની ઓળખ હાથ ધરવામાં આવી છે.
