NEET-UG 2026: NEET-UG 2026ની પરીક્ષામાં કથિત ગેરરીતિઓ અને પેપર લીકના વિરોધમાં થયેલા પ્રદર્શનો દરમિયાન પોલીસ દ્વારા બળના વધુ પડતા ઉપયોગના આરોપોની તપાસ માટે સુપ્રીમ કોર્ટે પાંચ સભ્યોની સમિતિ રચી છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે પેલેટ ગનથી થયેલી ઇજાઓ, મહિલા પ્રદર્શનકારીઓ સામે કથિત હિંસા, દેખરેખ અને જાહેર સંપત્તિને નુકસાન જેવા મુદ્દાઓની તપાસનો માર્ગ ખોલ્યો છે. સુનાવણી દરમિયાન શાંતિપૂર્ણ વિરોધના બંધારણીય અધિકાર અને પોલીસની જવાબદારી અંગે પણ ચર્ચા થઈ હતી. આ કેસ 20 જુલાઈ, 2026ના રોજ દિલ્હીમાં યોજાયેલી ‘ચલો સંસદ’ કૂચ અને ત્યારબાદ 20થી 25 જુલાઈ દરમિયાન થયેલા વિદ્યાર્થી તથા યુવા પ્રદર્શનકારીઓના વિરોધ સાથે સંબંધિત છે. વિરોધ દરમિયાન પોલીસની કાર્યવાહી સામે ગંભીર આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા હતા. હવે રચાયેલી સમિતિ આ આરોપોની તપાસ કરીને સંબંધિત હકીકતો અને પુરાવાઓની સમીક્ષા કરશે.
ચહેરાની ઓળખ ટેકનોલોજીના ઉપયોગ અંગે સવાલો
સુનાવણી દરમિયાન પ્રદર્શનકારીઓને ઓળખવા માટે ચહેરાની ઓળખ ટેકનોલોજી (Facial Recognition Technology)ના ઉપયોગ અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. વરિષ્ઠ વકીલ મેનકા ગુરુસ્વામીએ ટેકનોલોજીના ઉપયોગ, તેની માલિકી, એકત્રિત કરવામાં આવતા ડેટાના સંગ્રહ અને તેની ઍક્સેસ કોની પાસે છે તે અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. સોલિસિટર જનરલે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે આ મુદ્દે અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે અને સરકાર પોતાનો જવાબ રજૂ કરશે. કોર્ટે આ અંગે વિગતવાર સોગંદનામું માગ્યું છે.
FIR રદ કરવાના અગાઉના આદેશનો મુદ્દો
અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટે 20થી 25 જુલાઈ દરમિયાન પ્રદર્શનકારીઓ સામે નોંધાયેલી FIR રદ કરવા અને દેશવ્યાપી રીતે કાર્યવાહી અટકાવવાનો આદેશ આપ્યો હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. જોકે, ગંભીર ગુનાહિત રેકોર્ડ ધરાવતા 2,873 લોકો સામે અલગથી કાર્યવાહી કરવાની દિલ્હી પોલીસને છૂટ આપવામાં આવી હતી. દિલ્હી પોલીસે કોર્ટમાં દાવો કર્યો હતો કે કેટલાક અસામાજિક તત્ત્વો અને હિસ્ટ્રીશીટરો વિરોધમાં જોડાતાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ વણસી હતી અને 240થી વધુ પોલીસ અધિકારીઓ ઘાયલ થયા હતા. પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓને ઓળખવા માટે ચહેરાની ઓળખ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કર્યો હોવાનું પણ જણાવ્યું હતું.
શાંતિપૂર્ણ વિરોધના અધિકાર પર ભાર
આ કેસમાં એક તરફ પોલીસની કાર્યવાહી અને કાયદો-વ્યવસ્થાના પ્રશ્નો છે, તો બીજી તરફ નાગરિકોના શાંતિપૂર્ણ વિરોધના અધિકાર અને વ્યક્તિગત ડેટાની સુરક્ષાનો મુદ્દો પણ મહત્વનો છે. સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ આ તમામ પાસાં અંગે દલીલો થઈ રહી છે. અહેવાલ મુજબ, 9 ઓક્ટોબરે કોર્ટે FIR રદ કરવાના અગાઉના આદેશની સમીક્ષા કરવાની અરજી ફગાવી દીધી હતી. હવે પાંચ સભ્યોની સમિતિની તપાસ અને કોર્ટમાં રજૂ થનારા અહેવાલના આધારે આગળની કાર્યવાહી અંગે સ્પષ્ટતા થઈ શકશે.
