Nitin Gadkari E-20 fuel paid campaign allegations: કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ 20 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ (E-20) સામે થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનોને સીધા શબ્દોમાં પૂર્વનિયોજિત અને 'પેઇડ કેમ્પેઇન' ગણાવ્યું છે. ગડકરીનું આ આક્રમક નિવેદન કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મોટર વાહન નિયમોમાં સંશોધનની અધિસૂચના જારી કર્યાના બરાબર એક દિવસ પછી સામે આવ્યું છે, જેના હેઠળ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોને શત-પ્રતિશત (100 ટકા) ઇથેનોલ મિશ્રણ પર દોડાવવાની ઔપચારિક મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
ત્રણ મહિના પહેલાં રચાયું હતું ષડયંત્ર: ગડકરી
ઉદ્યોગ સંગઠન સીઆઈઆઈ (CII) દ્વારા આયોજિત એક કાર્યક્રમને સંબોધિત કરતી વખતે કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ જણાવ્યું હતું કે, થોડા સમય પહેલાં E-20 ઇંધણ અંગે દેશમાં એક સુનિયોજિત રીતે ખોટું વાતાવરણ ઊભું કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ (PTI) અનુસાર, ગડકરીએ કહ્યું કે, "ત્રણ મહિના પહેલાં E20 (20 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ) ઇંધણ સામે ઘણો મોટો હંગામો મચાવવામાં આવ્યો હતો. જોકે, હવે E20 ફ્યુઅલ સામેનો તે ખોટો આક્રોશ સંપૂર્ણપણે શાંત થઈ ચૂક્યો છે... કારણ કે તે વાસ્તવમાં એક પેઇડ કેમ્પેઇન હતું."
વૈકલ્પિક ઇંધણથી દેશ અને પર્યાવરણ બંનેને ફાયદો
પોતાના સંબોધનમાં નીતિન ગડકરીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, દેશની વિદેશી કાચા તેલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે વૈકલ્પિક ઇંધણનો વ્યાપક પ્રચાર-પ્રસાર કરવો અનિવાર્ય છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે, દેશમાં ઇથેનોલના બહોળા ઉપયોગથી માત્ર પર્યાવરણને જ ફાયદો નહીં થાય પરંતુ સાથે સાથે ભારતનું મૂલ્યવાન વિદેશી હૂંડિયામણ (વિદેશી મુદ્રા) પણ મોટા પ્રમાણમાં બચી શકશે, જેનાથી દેશના અર્થતંત્રને અને ખેડૂતોને સીધો આર્થિક ટેકો મળશે.
કેન્દ્ર સરકારે જારી કરી ઐતિહાસિક અધિસૂચના
કેન્દ્ર સરકારે સોમવારે 'સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સ, 1989' (કેન્દ્રીય મોટર વાહન નિયમો) માં સંશોધન કરતી એક મહત્વપૂર્ણ અધિસૂચના બહાર પાડી છે. આ નવા નિયમ અંતર્ગત હવે દેશમાં એવા ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોના ઉત્પાદન અને સંચાલનને કાનૂની મંજૂરી મળી ગઈ છે, જે E-100 (એટલે કે લગભગ શુદ્ધ 100% ઇથેનોલ) સુધીના ઇંધણ પર સરળતાથી ચાલી શકે છે. આ પગલું દેશના ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્રે મોટો ક્રાંતિકારી બદલાવ લાવશે.
E-20ને લઈને આખરે વિવાદ શું હતો?
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશભરમાં 20 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ ફરજિયાત લાગુ કરવાના નિર્ણય બાદ શરૂઆતમાં વાહનચાલકો અને વિપક્ષી દળો દ્વારા ભારે આલોચનાઓ કરવામાં આવી હતી. વાહન માલિકોએ ફરિયાદ કરી હતી કે ઇથેનોલ મિશ્રણથી વાહનોનું માઇલેજ ઘટી જાય છે અને જૂના વાહનોના એન્જિનમાં આ ઇંધણ વાપરવાથી ટેકનિકલ ખામી સર્જાઈ શકે છે. વિરોધ પક્ષોએ પણ દેશભરના તમામ પેટ્રોલ પંપો પર E20 ને માનક ઇંધણ બનાવવાના નિર્ણય પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
સુપ્રીમ કોર્ટની ટિપ્પણી અને સરકારની સ્પષ્ટતા
આ મામલે વિવાદ ત્યારે વધુ વણસ્યો જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક સુનાવણી દરમિયાન એટર્ની જનરલ આર. વેંકટરમણીએ E20 ને એક 'પ્રયોગ' તરીકે ગણાવી દીધો અને કહ્યું કે તેના પરિણામો આગામી વર્ષે સામે આવશે. તેમનું આ નિવેદન સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતાં નીતિની ટીકા થવા લાગી હતી. જોકે, બાદમાં કેન્દ્ર સરકારે સત્તાવાર સ્પષ્ટતા કરી કે એટર્ની જનરલ માત્ર ઇથેનોલના સપ્લાય અને ઉપલબ્ધતાના સંદર્ભમાં વાત કરી રહ્યા હતા, E20 નીતિ પોતે કોઈ અજમાયશ નથી. ખુદ વેંકટરમણીએ પણ મીડિયાને જણાવ્યું કે તેમના નિવેદનને સંદર્ભ બહાર રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. સરકાર અને ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગના રિસર્ચ અનુસાર, E20 થી એન્જિનના ધાતુના પાર્ટ્સને કોઈ ખાસ નુકસાન થતું નથી.
વધારાની માહિતી
ઇથેનોલ શું છે અને કેવી રીતે બને છે?: ઇથેનોલ એક બાયોફ્યુઅલ છે જે મુખ્યત્વે શેરડીના રસ, મકાઈ અને વધેલા અનાજમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે. ભારતમાં ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ વધવાથી ખાંડ મિલો અને શેરડી પકવતા ખેડૂતોની આવકમાં સીધો વધારો થઈ રહ્યો છે.
ભારતનું લક્ષ્યાંક: ભારત સરકારે અગાઉ વર્ષ 2030 સુધીમાં 20% ઇથેનોલ મિશ્રણનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો હતો, જેને ઝડપી પ્રગતિના આધારે આગળ ધપાવીને એપ્રિલ 2025 સુધીમાં સમગ્ર દેશમાં પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય નિર્ધારિત કર્યું હતું.
