Modi Cabinet Reshuffle 2026: ભાજપ સંગઠનની નવી ટીમના ગઠન બાદ હવે કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારના કેબિનેટ વિસ્તાર અને મોટા ફેરબદલની ચર્ચાઓ રાજકીય ગલિયારામાં ભારે ગરમ થઈ ગઈ છે. 2027ની વિવિધ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ અને 2029ની લોકસભા ચૂંટણીના રાજકીય સમીકરણોને ધ્યાનમાં રાખીને મંત્રીમંડળમાં મોટાપાયે 'ઓવરહોલિંગ' (ઓપરેશન) થવાની અટકળો સેવાઈ રહી છે. આ ફેરબદલમાં અનેક જૂના અને દિગ્ગજ નેતાઓની કેબિનેટમાંથી હકાલપટ્ટી થઈ શકે છે, જ્યારે યુવા અને નવા 16થી 17 ચહેરાઓને સ્થાન મળી શકે છે.
ટોચના 5 મંત્રાલયોમાં ફેરબદલ અને અશ્વિની વૈષ્ણવનું પ્રમોશન
ઈન્ડિયા ટૂડેના રિપોર્ટ મુજબ વર્તમાન કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવના શાનદાર કામગીરીના રેકોર્ડને ધ્યાનમાં રાખીને તેમને પ્રમોશન આપીને કેબિનેટના ટોચના 5 મંત્રીઓમાં સામેલ કરવામાં આવી શકે છે. હાલમાં તેમની પાસે રેલવે, માહિતી અને પ્રસારણ (I&B) તથા આઈટી જેવા ત્રણ મોટાં મંત્રાલયોનો કારભાર છે. આ સાથે જ ટોચના પાંચ મહત્વપૂર્ણ મંત્રાલયોમાંથી કોઈ એકમાં મંત્રી બદલવાની પ્રક્રિયા થઈ શકે છે.
નિતિન ગડકરીનું મંત્રાલય બદલાવાની શક્યતા
કેન્દ્રીય રોડ અને ટ્રાન્સપોર્ટ મંત્રી નિતિન ગડકરીના મંત્રાલયને લઈને પણ વિવિધ અટકળો ચાલી રહી છે. E-20 અને ટ્રાન્સપોર્ટ નીતિઓને લઈને તાજેતરમાં થયેલા વિવાદો અને ચર્ચાઓ બાદ એવી શક્યતા વ્યક્ત કરાઈ રહી છે કે, કેબિનેટ રિશફલિંગ દરમિયાન તેમના મંત્રાલયનો ભાર હળવો કરવામાં આવી શકે છે અથવા તેમને અન્ય કોઈ જવાબદારી સોંપવામાં આવી શકે છે.
14 મંત્રીઓ પાસે એકથી વધુ મંત્રાલયો
હાલની મોદી કેબિનેટમાં 14 જેટલા મંત્રીઓ એવા છે જેઓ એક કરતા વધુ મંત્રાલયોનો કારભાર સંભાળી રહ્યા છે. બંધારણીય જોગવાઈઓ અનુસાર કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાં મહત્તમ 81 મંત્રીઓ હોઈ શકે છે, જ્યારે હાલમાં માત્ર 69 મંત્રીઓ જ છે. આ રીતે 12 પદો ખાલી છે અને કેટલાક મંત્રીઓની રજા થવાથી આંકડો 16થી 17 સુધી પહોંચી શકે છે. આ વખતે ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ, ગોવા અને મહિલાઓ તેમજ Gen-Z (યુવા પેઢી)ને કેબિનેટમાં વિશેષ પ્રતિનિધિત્વ આપવામાં આવી શકે છે.
ફેરબદલ પાછળ ગ્રાઉન્ડ કનેક્ટ અને 2027-29નો માસ્ટરપ્લાન
તાજેતરમાં યોજાયેલી કેબિનેટ બેઠકમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં તમામ મંત્રીઓને 'ગ્રાઉન્ડ પર કામ કરવા' સૂચના આપી હતી. ભાજપ ચૂંટણીઓ જીતી રહી હોવા છતાં ગ્રાઉન્ડ કનેક્ટ ઓછું થઈ રહ્યું હોવાનો અહેસાસ નેતૃત્વને છે. જન્માષ્ટમી બાદ અથવા સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર મહિનામાં આ મંત્રીમંડળ ફેરબદલ પૂર્ણ થઈ શકે છે.
કેબિનેટ વિસ્તાર અને બંધારણીય જોગવાઈઓ અંગે વિશેષ માહિતી
મંત્રીમંડળની કદ સીમા (91મો બંધારણીય સુધારો): 2003ના 91મા બંધારણીય સુધારા અનુસાર લોકસભાની કુલ સભ્ય સંખ્યાના મહત્તમ 15% જેટલા જ મંત્રીઓ (વડાપ્રધાન સહિત) કેન્દ્રમાં મંત્રી બની શકે છે. લોકસભાની 543 સીટો મુજબ આ આંકડો 81નો થાય છે.
NDA સહયોગીઓનું સંતુલન: આ વખતે ભાજપ પોતાના પૂર્ણ બહુમત સિવાય એનડીએના સહયોગી પક્ષો (જેમ કે જનતા દળ યુનાઇટેડ, ટીડીપી, શિવ સેના વગેરે) ને પણ કેબિનેટમાં વધુ મહત્વપૂર્ણ મંત્રાલયો આપીને સંતુલન જાળવશે.
ચૂંટણીલક્ષી રાજ્યો પર ધ્યાન: 2027માં ઉત્તર પ્રદેશ, ગુજરાત, ઉત્તરાખંડ અને પંજાબ જેવા રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણીઓ યોજાવાની હોવાથી આ રાજ્યોના પ્રાદેશિક અને સામાજિક (જાતિગત) સમીકરણોને કેબિનેટ વિસ્તારમાં પ્રાધાન્ય આપવામાં આવશે.
