Marco Rubio on Pakistan: અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ પાકિસ્તાન સાથે રાજદ્વારી સંબંધો જાળવી રાખવા પાછળનું કારણ સમજાવતાં કહ્યું કે પાકિસ્તાન પાસે પરમાણુ હથિયારો છે અને તેની ભૌગોલિક સ્થિતિ પણ અમેરિકાના હિતો માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. નેટવર્ક18ને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા એવા દેશો સાથે પણ વાતચીત ચાલુ રાખે છે, જેમની સાથે તેના મતભેદો હોય છે. આ વાત સમજાવવા માટે રુબિયોએ ભારત અને ઈરાનના સંબંધોનું ઉદાહરણ પણ આપ્યું હતું. સાથે જ તેમણે આતંકવાદ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં દરિયાઈ સુરક્ષા અને ઈરાન પર આર્થિક દબાણ જેવા મુદ્દાઓ પર અમેરિકાનું વલણ રજૂ કર્યું.
પાકિસ્તાન સાથે વાતચીત જરૂરી કેમ? રુબિયોએ સમજાવ્યું
માર્કો રુબિયોના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાન પાસે પરમાણુ હથિયારો છે અને તેની ભૌગોલિક સ્થિતિને કારણે અમેરિકા માટે તેની સાથે સંવાદ જાળવી રાખવો જરૂરી છે. તેમણે કહ્યું કે વિદેશ નીતિમાં દરેક દેશ સાથેના સંબંધો એકસરખા હોતા નથી. કેટલાક મુદ્દાઓ પર મતભેદ હોવા છતાં રાજદ્વારી વાતચીત ચાલુ રાખવી પડે છે. રુબિયોએ ભારતનું ઉદાહરણ આપતાં કહ્યું કે ભારત પણ ઈરાન સાથે સંબંધો ધરાવે છે અને ત્યાંના નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરે છે. તેમના મતે, આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં અલગ-અલગ દેશો સાથેના હિતોનું સંતુલન જાળવવું એક પડકાર છે.
અમેરિકા આતંકવાદને સમર્થન આપનારાઓની વિરુદ્ધ: રુબિયો
અમેરિકાના વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું કે તેમનો દેશ દુનિયામાં ક્યાંય પણ આતંકવાદને સમર્થન આપતી પ્રવૃત્તિઓની વિરુદ્ધ છે. તેમણે એવો તર્ક આપ્યો કે પાકિસ્તાન સાથે વાતચીત ચાલુ રહેવાથી ભારતની સુરક્ષા સંબંધિત ચિંતાઓના મુદ્દે પણ ચર્ચા કરવાની તક મળી શકે છે. રુબિયોના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાન સાથે સંબંધો જાળવી રાખવાથી અમેરિકા એવી પ્રવૃત્તિઓને નિરુત્સાહિત કરવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે, જે ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે. જોકે, આ નિવેદન અમેરિકાના રાજદ્વારી અભિગમને દર્શાવે છે; તેનાથી કોઈ ચોક્કસ સુરક્ષા પરિણામની ખાતરી મળતી નથી.
ઈરાનના નેતૃત્વ અંગે રુબિયોએ શું કહ્યું?
રુબિયોએ ઈરાનની સરકાર અને તેના નેતૃત્વની ટીકા કરતાં કહ્યું કે તેની સાથે સમજૂતી પર પહોંચવું મુશ્કેલ છે. તેમણે ઈરાનના નેતૃત્વમાં રહેલા કટ્ટરપંથી શિયા ધર્મગુરુઓની વિચારધારા પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેઓ તમામ શિયા ધર્મગુરુઓ વિશે વાત કરી રહ્યા નથી, પરંતુ એવા કટ્ટરપંથી ધર્મગુરુઓ વિશે કહી રહ્યા છે, જેમના નિર્ણયો ધાર્મિક વિચારધારાથી પ્રેરિત હોવાનું તેઓ માને છે. રુબિયોના મતે, આવા નેતૃત્વ સાથે સમાધાન કરવું મુશ્કેલ બને છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તેલની અવરજવર અંગે મોટો વિરોધાભાસ
રુબિયોએ દાવો કર્યો હતો કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ મારફતે તેલ અને અન્ય ઊર્જા સંસાધનોનો પુરવઠો સંઘર્ષ શરૂ થયો તે પહેલાંના સ્તરના 80થી 100 ટકા સુધી જળવાઈ રહ્યો છે. તેમણે ઈરાન પર યુદ્ધ સાથે સંબંધ ન ધરાવતા વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવવાનો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો. જોકે, અહેવાલમાં ઉલ્લેખિત સ્ટ્રેટેજિક એનર્જી મેપના આંકડા અનુસાર, 20 ઑક્ટોબરે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા તેલના ટેન્કરોની સંખ્યામાં સામાન્ય દિવસોની સરખામણીમાં આશરે 99 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. આ આંકડા અને રુબિયોના નિવેદન વચ્ચે મોટો તફાવત દેખાય છે. બંને દાવાઓ કયા સમયગાળા, જહાજોની સંખ્યા કે તેલના જથ્થાને આધારે કરવામાં આવ્યા છે તેની સ્વતંત્ર ચકાસણી જરૂરી છે.
ભારતીય નાવિકોના મોતનો પણ કર્યો ઉલ્લેખ
રુબિયોએ કહ્યું કે અમેરિકા ઈરાનના ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાઓથી દરિયાઈ જહાજોનું રક્ષણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, મોટાભાગનાં ડ્રોન અને મિસાઇલોને જહાજો સુધી પહોંચે તે પહેલાં નષ્ટ કરવામાં આવે છે, પરંતુ કેટલાક હુમલાઓથી જહાજોને નુકસાન પહોંચે છે. તેમણે ખાસ કરીને ભારતીય નાવિકોના મોતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. અહેવાલમાં આપવામાં આવેલી નોંધ અનુસાર, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ દરમિયાન અત્યાર સુધી 11 ભારતીય નાવિકોનાં મોત થયાં હોવાના અહેવાલ છે, જ્યારે બે નાવિકો લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે. આ આંકડાઓની તાજી સત્તાવાર પુષ્ટિ અલગથી તપાસવી જરૂરી છે.
ઈરાન પર આર્થિક દબાણ ચાલુ રાખશે અમેરિકા
રુબિયોએ કહ્યું કે અમેરિકા ઈરાન પર આર્થિક દબાણ જાળવી રાખશે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ઈરાન પોતાના સંસાધનોનો ઉપયોગ સામાન્ય નાગરિકોનું જીવન સુધારવા કરતાં આતંકવાદને સમર્થન આપવા તથા મિસાઇલ અને ડ્રોન તૈયાર કરવામાં કરે છે. અમેરિકાના આ વલણથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તે ઈરાનના સૈન્ય કાર્યક્રમો અને દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓને લઈને દબાણ ચાલુ રાખવા માગે છે. બીજી તરફ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર અને ઊર્જા પુરવઠા અંગેના દાવાઓની સ્વતંત્ર ચકાસણી મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
રુબિયોના નિવેદનમાંથી શું સંકેત મળે છે?
પાકિસ્તાન સાથે રાજદ્વારી સંબંધો: પરમાણુ હથિયારો અને ભૌગોલિક સ્થિતિને કારણે અમેરિકા સંવાદ જાળવી રાખવા માગે છે.
ભારતની સુરક્ષા: પાકિસ્તાન સાથે વાતચીત દ્વારા ભારતની ચિંતાઓના મુદ્દે ચર્ચા કરવાની શક્યતા અમેરિકા દર્શાવે છે.
હોર્મુઝમાં સુરક્ષા: વેપારી જહાજો અને ઊર્જા પુરવઠાની સુરક્ષા વૈશ્વિક સ્તરે મહત્ત્વનો મુદ્દો બની રહ્યો છે.
ઈરાન પર દબાણ: અમેરિકા ઈરાનના સૈન્ય કાર્યક્રમો અને કથિત આતંકવાદી સમર્થન સામે આર્થિક દબાણ ચાલુ રાખવા માગે છે.
