International System Is Broken: વિશ્વમાં વધતા યુદ્ધો અને રાજદ્વારી તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ વર્તમાન આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થાની અસરકારકતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. ન્યૂયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના સપ્તાહ દરમિયાન પત્રકારો સાથે વાત કરતાં રુબિયોએ કહ્યું કે વિશ્વ પાસે એવા મોટા સંઘર્ષોને અસરકારક રીતે ઉકેલવા માટે કાર્યક્ષમ આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા નથી. તેમણે ભારત-પાકિસ્તાન જેવા સંભવિત સંઘર્ષો ઉપરાંત થાઈલેન્ડ-કંબોડિયા અને ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો, સુદાન તથા રવાન્ડાની કટોકટીનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
‘વૈશ્વિક તંત્ર પોતાના મૂળ હેતુથી ભટકી ગયું’
રુબિયોના જણાવ્યા મુજબ, જો મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય વિવાદોને ઉકેલવા માટે કોઈ સક્ષમ વ્યવસ્થા હોય તો તે સારી બાબત ગણાય. જોકે, તેમના મતે વર્તમાન આંતરરાષ્ટ્રીય તંત્ર પોતાના મૂળ હેતુ અને અધિકારક્ષેત્રથી આગળ વધી ગયું છે અને તેના કારણે તે મોટા સંઘર્ષોના ઉકેલમાં અસરકારક સાબિત થઈ રહ્યું નથી. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થાના મૂલ્યને સમજે છે અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જેવી સંસ્થાઓમાં ક્ષમતા છે, પરંતુ તે ક્ષમતા પ્રમાણે પરિણામો મળતા નથી.
‘આ સિસ્ટમ યોગ્ય રીતે કામ કરતી નથી’
રુબિયોએ કહ્યું કે ઘણા દેશોના નેતાઓ પણ આ વાત સાથે સહમત છે કે વર્તમાન આંતરરાષ્ટ્રીય સિસ્ટમ યોગ્ય રીતે કામ કરી રહી નથી. તેમણે દલીલ કરી કે આ વ્યવસ્થાને ફરી તેના મૂળ ફોકસ અને વાસ્તવિક ભૂમિકા તરફ લઈ જવાની જરૂર છે. તેમના મતે, જો ભૂતકાળમાં થાઈલેન્ડ-કંબોડિયા અથવા ભારત-પાકિસ્તાન જેવા સંઘર્ષોને અસરકારક રીતે સંભાળી શકે તેવી વ્યવસ્થા હોત તો સ્થિતિ અલગ હોઈ શકતી, પરંતુ હાલ આવી અસરકારક વ્યવસ્થા દેખાતી નથી.
અમેરિકા માટે રાષ્ટ્રીય હિત પ્રથમ
રુબિયોએ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમનું નિવેદન આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા પર સીધો હુમલો નથી. જોકે તેમણે કહ્યું કે ટ્રમ્પ પ્રશાસન હેઠળ અમેરિકા પોતાની નીતિઓમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રીય હિતને પ્રાથમિકતા આપશે અને તેને કોઈ વૈશ્વિક વ્યવસ્થાના હિતથી ઉપર રાખશે. આ નિવેદનથી અમેરિકાની ‘America First’ નીતિ અંગેનો અભિગમ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે.
ટ્રમ્પના દાવા અને ભારતનું વલણ
રુબિયોના નિવેદનના એક દિવસ પહેલાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી દાવો કર્યો હતો કે તેમણે 2025માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સૈન્ય સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવામાં મદદ કરી હતી. જોકે, ભારતે સતત કહ્યું છે કે મે 2025માં થયેલો યુદ્ધવિરામ બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે સીધી વાતચીત બાદ થયો હતો. ભારતના જણાવ્યા મુજબ, આ પ્રક્રિયામાં કોઈ ત્રીજા પક્ષની મધ્યસ્થી નહોતી. રોયટર્સના અહેવાલમાં પણ 10 મે, 2025ના રોજ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામની જાહેરાત અને બંને દેશોના સૈન્ય અધિકારીઓ વચ્ચે આગળની વાતચીતનો ઉલ્લેખ છે.
