India Passport Rules Revised: વિદેશ પ્રવાસની યોજના બનાવી રહેલા નાગરિકો અને નવા પાસપોર્ટ માટે અરજી કરનારાઓ માટે વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારે 'પાસપોર્ટ સુધારા નિયમ, 2026'ને સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત કરીને તત્કાલ અસરથી અમલી બનાવી દીધા છે. આ નવા નોટિફિકેશન હેઠળ સામાન્ય અરજી, તત્કાલ સેવા, રિન્યુઅલ તેમજ પાસપોર્ટ રિપ્લેસમેન્ટ સહિતની તમામ શ્રેણીઓની ફીમાં મોટો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ નવા સુધારાઓને કારણે હવે નવો પાસપોર્ટ કઢાવવો કે જૂના પાસપોર્ટને રિન્યૂ કરાવવો વધુ મોંઘો બનશે.
બાળકો માટે પાસપોર્ટની સમયમર્યાદા અંગેનો નવો નિયમ
સરકારે બાળકોના પાસપોર્ટ જારી કરવાની પ્રક્રિયા અને તેની માન્યતા અવધિમાં ખાસ સ્પષ્ટતા કરી છે. નવા નિયમો અનુસાર, 15 વર્ષથી ઓછી વય ધરાવતા સગીર બાળકો માટે ઇશ્યૂ કરવામાં આવતા 36 પાનાના સામાન્ય પાસપોર્ટની વેલિડિટી હવે પાસપોર્ટ જારી થયાની તારીખથી 5 વર્ષ અથવા તો બાળક 18 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરે ત્યાં સુધી જ રહેશે. આ નિર્ણયને કારણે નાના બાળકોના પાસપોર્ટ સમયાંતરે રિન્યૂ કરાવવા જરૂરી બનશે, જેથી તેમની ઉંમર વધવાની સાથે બાયોમેટ્રિક્સ અને ફોટોગ્રાફ્સ અપડેટ રહે.
સામાન્ય અને તત્કાલ પાસપોર્ટ ફીમાં તોતિંગ વધારો
આ નવા સુધારા અંતર્ગત સરકારે પાસપોર્ટ મેળવવા માટેની અરજી ફીમાં મોટો વધારો ઝીંક્યો છે. અગાઉ 36 પાનાના સામાન્ય પાસપોર્ટ માટે ₹1,500 ફી ચૂકવવી પડતી હતી, જે હવે વધારીને ₹2,500 કરી દેવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, જે નાગરિકોને તાકીદના ધોરણે પાસપોર્ટની જરૂર હોય છે અને તેઓ તત્કાલ કેટેગરી હેઠળ અરજી કરે છે, તેમણે હવે પ્રતિ અરજી ₹5,000 ચૂકવવા પડશે. આમ, સામાન્ય અને તત્કાલ બંને કેટેગરીમાં ફીનું ભારણ નોંધપાત્ર રીતે વધી ગયું છે.
નાના બાળકો અને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ફીમાં ખાસ રાહત
ફીમાં કરવામાં આવેલા તોતિંગ વધારાની વચ્ચે સરકારે ચોક્કસ વયજૂથના નાગરિકોને રાહત આપવાની જોગવાઈ પણ કરી છે. નવા નિયમ મુજબ 8 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો અને 60 વર્ષથી વધુ વય ધરાવતા વરિષ્ઠ નાગરિકો (સીનિયર સિટિઝન્સ) માટે નિયત ફી પર 10% ની ખાસ છૂટ આપવામાં આવશે. આ રાહતથી નાના બાળકો ધરાવતા પરિવારો અને વડીલો માટે આર્થિક બોજ થોડો હળવો થશે.
અરજદારો માટે જરૂરી સૂચના અને મહત્વની માહિતી
વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા લાવવામાં આવેલા આ નવા નિયમોનો મુખ્ય હેતુ પાસપોર્ટ સેવાની ગુણવત્તા, ટેકનોલોજી અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત કરવાનો છે. તેથી હવેથી પાસપોર્ટ સુવિધાઓ માટે અરજી કરનાર તમામ નાગરિકોએ નવી ફી સંરચના મુજબ જ ચુકવણી કરવાની રહેશે. જો તમે પણ આગામી દિવસોમાં નવો પાસપોર્ટ મેળવવા કે રિન્યૂ કરાવવા માટે પ્લાન કરી રહ્યા હોવ, તો આ તમામ નવા નિયમો અને ફીનું માળખું ધ્યાનમાં રાખીને જ અરજી પ્રક્રિયા હાથ ધરવી હિતાવહ છે.
