Journalists killed worldwide: આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકાર મહાસંઘે દુનિયાભરમાં પત્રકારો સામે થતી હિંસા અને હત્યાઓ અંગે ચોંકાવનારા આંકડા રજૂ કર્યા છે. આ રિપોર્ટ મુજબ મિડલ ઈસ્ટ, ખાસ કરીને ઇઝરાયેલી સેના દ્વારા જાણી જોઈને કરાયેલા હુમલાઓમાં સૌથી વધુ 'કલમના સિપાહીઓ' ના જીવ ગયા છે. IFJએ દુનિયાના તમામ દેશોને પત્રકારોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાની માંગ કરી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકાર મહાસંઘની રિપોર્ટ
સત્યને સામે લાવવાની જવાબદારી નિભાવનારા પત્રકારો આજે સૌથી જોખમી પરિસ્થિતિઓમાં કામ કરી રહ્યા છે. યુદ્ધ, હિંસા, અને સત્તાની નારાજગી વચ્ચે પત્રકારો પોતાનું જીવન જોખમમાં મૂકીને રિપોર્ટિંગ કરે છે. આ કડવી હકીકતને ઉજાગર કરતી આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકાર મહાસંઘની તાજી રિપોર્ટ જણાવે છે કે, વર્ષ 2025 પત્રકારિતા માટે એક વધુ અત્યંત ભયાનક અને લોહિયાળ વર્ષ સાબિત થયું છે.
પત્રકારો માટે સૌથી ખતરનાક વિસ્તાર
IFJ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી અંતિમ 'કિલ્ડ લિસ્ટ' મુજબ, વર્ષ 2025માં દુનિયાભરમાં કુલ 128 પત્રકારો અને મીડિયા કર્મીઓની હત્યા થઈ છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, સૌથી વધુ પત્રકારોના મોત મિડલ ઈસ્ટ અને અરબ વર્લ્ડમાં થયા છે, જે આ વર્ષે પત્રકારો માટે સૌથી ખતરનાક વિસ્તાર તરીકે સામે આવ્યો છે.
કુલ 74 પત્રકારોના મોત
રિપોર્ટ મુજબ, મિડલ ઈસ્ટ અને અરબ વર્લ્ડમાં કુલ 74 પત્રકારોના મોત થયા છે. જે વૈશ્વિક સ્તરે મરનારા પત્રકારોની કુલ સંખ્યાના લગભગ 58 ટકા બરાબર છે. IFJએ જણાવ્યું છે કે, તેનું મુખ્ય કારણ સંઘર્ષ અને યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં થતી રિપોર્ટિંગ છે, ખાસ કરીને ગાઝામાં ચાલી રહેલી જંગ. ગાઝામાં ઇઝરાયેલ પર અનેક જગ્યાએ પત્રકારોની જાણી જોઈને હત્યા કરવાના આરોપો લાગ્યા છે.
ફિલિસ્તીનમાં જ 56 પત્રકારોની હત્યા
રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, માત્ર ફિલિસ્તીનમાં જ 56 પત્રકારોની હત્યા નોંધાઈ છે, જે સંઘર્ષગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં કામ કરતા મીડિયા કર્મીઓ માટે પરિસ્થિતિ કેટલી ભયાનક છે તે દર્શાવે છે. IFJએ પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું છે કે, 2025માં મિડલ ઈસ્ટ અને અરબ વર્લ્ડે પત્રકારોના મોતનો એક 'ડરાવનો રેકોર્ડ' બનાવ્યો છે.
અલ જઝીરાના રિપોર્ટર પર હુમલો
રિપોર્ટ મુજબ સૌથી ભયાનક ઘટના 10 ઓગસ્ટે બની, જ્યારે અલ જઝીરાના રિપોર્ટર અનસ અલ-શરીફને ઇઝરાયેલી સેના દ્વારા નિશાન બનાવી હુમલો કરવામાં આવ્યો. આ હુમલામાં અનસ અલ-શરીફ સહિત પાંચ અન્ય પત્રકારો અને મીડિયા કર્મીઓ માર્યા ગયા. આ હુમલો ગાઝા સિટીમાં અલ-શિફા હોસ્પિટલની બહાર પત્રકારો માટે લગાવવામાં આવેલા એક ટેન્ટ પર કરવામાં આવ્યો હતો.
9ના મોત અકસ્માતોમાં થયા
IFJના જણાવ્યા અનુસાર, 2025માં માર્યા ગયેલા પત્રકારોમાંથી 9ના મોત અકસ્માતોમાં થયા હતા, જ્યારે 10 મહિલા પત્રકારો પણ આ હિંસાનો શિકાર બની. ફેડરેશનએ તે પણ પુષ્ટિ કરી છે કે, 10 ડિસેમ્બર પછી 17 વધારાના કેસોની ઓળખ થઈ, જેના કારણે પહેલાં જાહેર કરાયેલા 111 મોતના આંકડાને સુધારીને 128 કરવામાં આવ્યા.
ભારત અને પેરુમાં ચાર-ચાર પત્રકારોની હત્યા
દેશવાર આંકડાઓની વાત કરીએ તો રિપોર્ટ મુજબ યમનમાં 13, યુક્રેનમાં 8 અને સુદાનમાં 6 પત્રકારોના મોત થયા. જ્યારે ભારત અને પેરુમાં ચાર-ચાર પત્રકારોની હત્યાના કેસ નોંધાયા છે. આ ઉપરાંત પાકિસ્તાન, મેક્સિકો, ફિલિપિન્સ અને પેરુ જેવા દેશોમાં ત્રણ-ત્રણ પત્રકારો માર્યા ગયા. એશિયા-પ્રશાંત વિસ્તારમાં કુલ 15 પત્રકારોના જીવ ગયા અને આ વિસ્તાર પત્રકારોને જેલમાં નાખવાના મામલામાં પણ સૌથી આગળ રહ્યો છે.
277 પત્રકારો અને મીડિયા કર્મીઓ જેલમાં બંધ
IFJની રિપોર્ટ અનુસાર, એશિયા-પ્રશાંત વિસ્તારમાં હાલ 277 પત્રકારો અને મીડિયા કર્મીઓ જેલમાં બંધ છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ચીન, જેમાં હૉંગકોંગ પણ સામેલ છે, પત્રકારોને કેદ કરનાર દુનિયાનો સૌથી મોટો દેશ બન્યો છે, જ્યાં 143 પત્રકારો જેલમાં છે. ત્યારબાદ મ્યાનમારમાં 49 અને વિયેતનામમાં 37 પત્રકારો કેદમાં છે. યુરોપમાં 2025 દરમિયાન 10 પત્રકારોની હત્યાના કેસ સામે આવ્યા, જેમાંથી 8 મોત યુક્રેનમાં થયા, જ્યાં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. આફ્રિકામાં કામ સંબંધિત 9 પત્રકારોની હત્યા થઈ, જેમાં સુદાનમાં 6 મોત નોંધાયા. અમેરિકા ખંડમાં કુલ 11 પત્રકારોના જીવ ગયા, જેમાં પેરુ સૌથી આગળ રહ્યું, જ્યાં 4 પત્રકારોની હત્યા થઈ.
જેલમાં બંધ 533 પત્રકારોની યાદી જાહેર
IFJએ સાથે સાથે દુનિયાભરમાં જેલમાં બંધ 533 પત્રકારોની યાદી પણ જાહેર કરી છે અને વધતા દમન તેમજ ગુનેગારોને સજા ન મળવાની સ્થિતિ પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. સંગઠને જણાવ્યું છે કે, 1990થી શરૂ કરાયેલી વાર્ષિક 'કિલ્ડ લિસ્ટ' પછીથી અત્યાર સુધી દુનિયાભરમાં કુલ 3,173 પત્રકારોના મોત નોંધાઈ ચૂક્યા છે.
પ્રેસની સ્વતંત્રતાની રક્ષા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવા અપીલ
IFJના મહાસચિવ એન્થની બેલાંજરે આ આંકડાઓને વૈશ્વિક સંકટ ગણાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે, આ મોતો એ વાતની ક્રૂર યાદ અપાવે છે કે પત્રકારો માત્ર પોતાનું કામ કરી રહ્યા છે, છતાં નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે સરકારોને પત્રકારોની સુરક્ષા, દોષીઓને સજા અપાવવાની અને પ્રેસની સ્વતંત્રતાની રક્ષા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવા અપીલ કરી છે. સાથે જ પત્રકારોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા અપનાવવાની પણ માંગ કરી છે.
