હિંદ મહાસાગર સુધી પહોંચ્યો પશ્ચિમ એશિયાના મહાસંઘર્ષનો પ્રભાવ, કતાર પર મિસાઇલ હુમલો; ખામેનેઈનો શોક કાર્યક્રમ મુલતવી

US Submarine Attack Iran Ship: ઈરાન અને અમેરિકા-ઇઝરાયલ વચ્ચેનું યુદ્ધ ગુરુવારે છઠ્ઠા દિવસે પહોંચ્યું છે. આ દરમિયાન સંઘર્ષનો વિસ્તાર હવે પશ્ચિમ એશિયાની બહાર ફેલાતો દેખાઈ રહ્યો છે. અમેરિકી નૌસેનાએ હિંદ મહાસાગરમાં ભારતમાંથી પરત ફરી રહેલા ઈરાની યુદ્ધ જહાજ IRIS દેના પર નિશાન સાધ્યું, જ્યારે ઈરાનના બે ડ્રોન અઝરબૈજાનના વિસ્તારમાં પડી ગયા.

ઈરાની બેલિસ્ટિક મિસાઇલનો એક હુમલો નિષ્ફળ ગયો

નાટોએ પણ દાવો કર્યો છે કે, તુર્કીમાં ઈરાનની બેલિસ્ટિક મિસાઇલનો એક હુમલો નિષ્ફળ બનાવવામાં આવ્યો. આ ઘટનાઓ પછી સંઘર્ષ હવે પ્રાદેશિક સીમાઓથી આગળ વધતો દેખાઈ રહ્યો છે. ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે તેના યુદ્ધ જહાજ પર હુમલા પછી દુનિયામાં જ્યાં ક્યાંય પણ અમેરિકાના નૌસેનાના જહાજો હશે તેઓને નિશાન બનાવવામાં આવી શકે છે. જેના કારણે આવનારા દિવસોમાં પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બનવાની શક્યતા વધી ગઈ છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા ઈરાન પર હવાઈ હુમલા સતત ચાલુ છે, જ્યારે ઈરાન પણ ઇઝરાયલ સાથે સાથે પશ્ચિમ એશિયાના ઘણા દેશોમાં લક્ષ્યો પર હુમલા કરી રહ્યો છે. લેબનાનમાં પણ ઇઝરાયલે ભારે હવાઈ હુમલા કર્યા, જેના જવાબમાં હિઝબુલ્લાએ ડ્રોન અને મિસાઇલોથી ઇઝરાયલને નિશાન બનાવ્યું.

મોજતબા ખામેનેઈ ઈરાનના નવા સુપ્રીમ લીડર
દિવંગત સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ ખામેનીના પુત્ર મોજતબા ખામેનીને નવા સર્વોચ્ચ નેતા બનાવવા પર સર્વસંમતિના સમાચાર છે. ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સ મુજબ, બુધવારે શ્રીલંકાની સમુદ્રી સીમાથી બહાર અમેરિકી સબમરીનના હુમલાનો શિકાર બનેલું ઈરાનનું યુદ્ધ જહાજ IRIS દેના 16 થી 25 ફેબ્રુઆરી 2026 દરમિયાન વિશાખાપટ્ટનમમાં યોજાયેલા ઇન્ટરનેશનલ ફ્લીટ રિવ્યૂમાં ભાગ લઈને ઈરાન પરત જઈ રહ્યું હતું. આ યુદ્ધ જહાજ પર લગભગ 180 નૌસૈનિક હતા, જેમાંથી 32 ને શ્રીલંકાની નૌસેનાએ બચાવી લીધા.

શ્રીલંકાની નૌસેનાનું કહેવું છે કે 87 મૃતદેહ મળ્યા
લગભગ 100 નૌસૈનિકોના મૃત્યુની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે, જ્યારે શ્રીલંકાની નૌસેનાનું કહેવું છે કે 87 મૃતદેહ મળી આવ્યા છે. આ ઘટનાના પછી ઈરાનના બીજા એકયુદ્ધ જહાજે શ્રીલંકાની સમુદ્રી સીમામાં પ્રવેશવાની પરવાનગી માંગી છે. આ જહાજ હાલમાં શ્રીલંકાની સીમાથી લગભગ 200 નોટિકલ માઈલ દૂર છે. શ્રીલંકાની સમુદ્રી સીમા તેના કિનારાથી 12 નોટિકલ માઈલ સુધી માનવામાં આવે છે, ત્યારબાદ વિશેષ આર્થિક વિસ્તાર શરૂ થાય છે, જ્યાં આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રી કાયદા લાગુ પડે છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે તેનું જહાજ આંતરરાષ્ટ્રીય જળક્ષેત્રમાં હતું અને તેના પર કોઈ ચેતવણી આપ્યા વગર હુમલો કરવામાં આવ્યો. તેહરાને તેને જોખમી ઉદાહરણ ગણાવીને કહ્યું કે અમેરિકા આ માટે પસ્તાશે અને દુનિયાભરમાં અમેરિકાના યુદ્ધ જહાજ હવે તેના નિશાન પર છે. બીજી તરફ અમેરિકાના રક્ષા મંત્રી પીટ હેગસેથએ કહ્યું કે હિંદ મહાસાગરમાં અમેરિકાએ એક ઈરાની યુદ્ધ જહાજને ડૂબાડી દીધું, જેને લાગતું હતું કે તે આંતરરાષ્ટ્રીય જળક્ષેત્રમાં સુરક્ષિત છે. તેને ટોર્પિડોથી ડૂબાડવામાં આવ્યું.

ભારત પાસેથી કોઈ મદદ માંગી ન હતી
રિપોર્ટ મુજબ, ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હિંદ મહાસાગરમાં ડૂબાડવામાં આવેલ ઈરાની યુદ્ધ જહાજ તે સમયે ભારતનું “મહેમાન” ન હતું. જોકે ઈરાનનો દાવો છે કે IRIS દેના ભારતીય નૌસેનાના આમંત્રણ પર આવ્યું હતું, પરંતુ સરકારી સૂત્રોના કહેવા મુજબ 28 ફેબ્રુઆરીએ યુદ્ધની જાહેરાત પછી આ જહાજે ભારત પાસેથી કોઈ મદદ માંગી ન હતી. આ દરમિયાન શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિ અને રક્ષા મંત્રી અનુરા કુમારા દિસાનાયકેએ કહ્યું કે, પ્રદેશમાં શાંતિ જળવાઈ રહે તે માટે જરૂરી કૂટનીતિક હસ્તક્ષેપ અંગે વિચારણા થઈ રહી છે.

અઝરબૈજાને જવાબી કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી આપી
એએનઆઈ મુજબ, અઝરબૈજાને દાવો કર્યો છે કે ઈરાનના બે ડ્રોન તેની સીમામાં આવેલા નખચિવાન વિસ્તારમાં પડી જતા ચાર લોકો ઘાયલ થયા. ઉપરાંત ચાર ડ્રોન સીમા ઉપર ઉડતા જોવા મળ્યા. અઝરબૈજાનના રક્ષા મંત્રાલયે દક્ષિણ વિસ્તારના હવાઈ ક્ષેત્રને 12 કલાક માટે બંધ કરી દીધું અને કહ્યું કે આવી ઘટના ફરી થશે તો કડક જવાબ આપવામાં આવશે. મંત્રાલય મુજબ એક ડ્રોન નખચિવાન આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ અડ્ડાની ટર્મિનલ ઇમારત પર પડ્યું, જે ઈરાનની સીમાથી લગભગ 10 કિલોમીટર અંદર છે. બીજું ડ્રોન એક ગામની શાળાની ઇમારત પર પડ્યું. હાલ તપાસ ચાલી રહી છે કે આ હુમલાઓમાં કયા પ્રકારના ડ્રોનનો ઉપયોગ થયો હતો. અઝરબૈજાને કહ્યું કે દેશની સાર્વભૌમત્વતા , પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને તેના નાગરિકોની સલામતી સાથે કોઈ સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.જોકે ઈરાને આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. ઈરાનના ઉપવિદેશ મંત્રી કાઝેમ ગરીબાબાદીએ કહ્યું કે તેહરાને નખચિવાનને નિશાન બનાવ્યું નથી.

ખામેનેઈનો શોક કાર્યક્રમ મુલતવી રાખાયો
અમેરિકા-ઇઝરાયલના હવાઈ હુમલાઓમાં મૃત્યુ પામેલા ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈના પાર્થિવ શરીરને તેહરાનમાં એક પ્રાર્થના સભા હોલમાં ત્રણ દિવસ માટે જાહેર દર્શન માટે રાખવાનું હતું, પરંતુ આ કાર્યક્રમ અચાનક અનિશ્ચિત સમય માટે મુલતવી રાખવામાં આવ્યો. અધિકારીઓએ તેના પાછળનું કોઈ સત્તાવાર કારણ જણાવ્યું નથી, જોકે સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે અમેરિકી અને ઇઝરાયલી વિમાનોની હાજરી વચ્ચે સંભવિત હુમલાની આશંકાને કારણે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. આ દરમિયાન સત્તા હસ્તાંતરણ અંગે ચર્ચાઓ તેજ બની છે અને ખામેનેઈના પુત્ર મોજતબા ખામેનેઈને નવો સર્વોચ્ચ નેતા બનાવવાની શક્યતા સૌથી મજબૂત માનવામાં આવી રહી છે. માનવામાં આવે છે કે અંતિમ સંસ્કાર પછી નવા નેતાની સત્તાવાર જાહેરાત થઈ શકે છે. એવું પણ કહેવામાં આવ્યું કે જ્યારે ખામેનેઈ પર હુમલો થયો ત્યારે મોજતબા દેશમાં હાજર ન હતા.

તેહરાનમાં ધડાકા, સરકારી ટીવી ચેનલ હેક
રોયટર્સ મુજબ, ગુરુવારે તેહરાનના અનેક વિસ્તારોમાં જોરદાર વિસ્ફોટોના અવાજો સંભળાયા. સ્થાનિક રહેવાસીઓના કહેવા મુજબ ઇઝરાયલી લડાકૂ વિમાનોએ ઉત્તર તેહરાન અને અનેક સરકારી સંસ્થાઓને નિશાન બનાવી અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા હવાઈ હુમલા કર્યા. ઇઝરાયલનો દાવો છે કે તેણે ઈરાનના ભૂગર્ભ મિસાઇલ ઠેકાણા અને સૈન્ય બંકરોને નિશાન બનાવ્યા. આ હુમલાઓમાં અત્યાર સુધી લગભગ 1,230 લોકોના મૃત્યુના સમાચાર છે. કહેવાય છે કે ઈરાનના સરકારી ટેલિવિઝનને પણ હેક કરવામાં આવ્યું, જ્યાં થોડા સમય માટે ઈરાનના છેલ્લાં શાહના નિર્વાસિત પુત્ર રેઝા પહલવીનું સંબોધન પ્રસારિત થવા લાગ્યું. અમેરિકાનો દાવો છે કે ઈરાન પર 2,000 થી વધુ હુમલાઓ પછી તેની સૈન્ય ક્ષમતા ગંભીર રીતે અસરગ્રસ્ત થઈ ગઈ છે.

ઈરાનના 20થી વધુ સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર ભારે બોમ્બમારો
ઇઝરાયલે કહ્યું કે તેણે ઈરાનના 20થી વધુ સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર ભારે બોમ્બમારો કર્યો છે. ઇઝરાયલે રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડના સહયોગી સ્વયંસેવક દળ બાસિજ સાથે જોડાયેલી ઇમારતો પર પણ હુમલા કર્યા. આ દળ પર સરકાર વિરોધી આંદોલનો દરમિયાન કડક દમન ચલાવવાનો આરોપ છે. જેમાં હજારો લોકો માર્યા ગયા હતા. ઇઝરાયલી વાયુસેનાના જણાવ્યા મુજબ ઇસ્ફહાન અને કુમ વિસ્તારમાં બેલિસ્ટિક મિસાઇલ ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા. ઇસ્ફહાનમાં એન્ટી-એરક્રાફ્ટ સિસ્ટમને નુકસાન પહોંચ્યું અને એક સૈન્ય વિમાન નષ્ટ કરી દેવામાં આવ્યું. અહેવાલ મુજબ અહીં ઈરાનની અદ્યતન “ગદર” ક્રૂઝ અને બેલિસ્ટિક મિસાઇલોથી સંબંધિત ઠેકાણાઓ પર પણ હુમલા કરવામાં આવ્યા.

"ઓપરેશન ટ્રૂ પ્રોમિસ-4" ની 19મી લહેર
એએનઆઈ મુજબ, ઈરાનના ઇસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ જણાવ્યું કે ઇઝરાયલ અને પશ્ચિમ એશિયાના અન્ય લક્ષ્યો સામે "ઓપરેશન ટ્રૂ પ્રોમિસ-4" હેઠળ હુમલાની 19મી લહેર શરૂ કરવામાં આવી છે. આ દરમિયાન મિસાઇલ અને ડ્રોન દ્વારા અનેક હુમલા કરવામાં આવ્યા. ઈરાની હુમલાઓના કારણે ઇઝરાયલના ઘણા શહેરોમાં હવાઈ હુમલાના સાયરન વાગતા રહ્યા અને લાખો લોકોને બંકરોમાં આશરો લેવો પડ્યો. IRGCએ દાવો કર્યો કે અમેરિકા અને ઇઝરાયલના સાત અદ્યતન રડાર સિસ્ટમ નષ્ટ કરી દેવામાં આવ્યા, જેના કારણે ઓછામાં ઓછા બે દેશોની દેખરેખ વ્યવસ્થા પ્રભાવિત થઈ છે.

કુવૈત, બહરીન અને કતારમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા
ઈરાને આ પણ દાવો કર્યો કે, તેણે થાડ મિસાઇલ રક્ષા પ્રણાલીને નિષ્ક્રિય કરી દીધી, જેના પછી તેલ અવીવ અને બેન ગુરિયન એરપોર્ટ સહિત અનેક વિસ્તારોમાં મિસાઇલો પડી.સેંકડો બેલિસ્ટિક મિસાઇલ અને ડ્રોન દ્વારા કરાયેલા હુમલાઓમાં તેલ અવીવ અને યરુશલેમ સાથે સાથે કુવૈત, બહરીન અને કતારમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા. IRGCએ અમેરિકાના વિમાનવાહક જહાજ “USS અબ્રાહમ લિંકન (CVN-72)” અને હિંદ મહાસાગરમાં તૈનાત એક યુએસ ડિસ્ટ્રોયર જહાજને પણ નિશાન બનાવવાનો દાવો કર્યો છે. ઉપરાંત બહરીનમાં આવેલા એમેઝોનના સૌથી મોટા અમેરિકી ડેટા સેન્ટર પર પણ હુમલાની ખબર છે, જેને ઈરાની મીડિયા મુજબ ભારે નુકસાન થયું છે.