H-1B Visa 60-Day Grace Period: અમેરિકામાં કામ કરતા H-1B વિઝાધારકો માટે મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. હાલના નિયમ મુજબ ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં નોકરી સમાપ્ત થયા બાદ કર્મચારીને 60 દિવસનો ગ્રેસ પિરિયડ મળે છે. આ દરમિયાન તે નવી નોકરી અથવા નવો સ્પોન્સર શોધી શકે છે અને અમેરિકામાં પોતાની કાનૂની સ્થિતિ જાળવી રાખવા જરૂરી પ્રક્રિયા કરી શકે છે. જોકે, અમેરિકાના હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી વિભાગ (DHS) દ્વારા રજૂ કરાયેલા પ્રસ્તાવમાં આ 60 દિવસનો ગ્રેસ પિરિયડ દૂર કરવાની વાત કરવામાં આવી છે. જો આ પ્રસ્તાવ અંતિમ નિયમ તરીકે અમલમાં આવે તો નોકરી ગુમાવ્યા બાદ H-1B કર્મચારીઓ માટે અમેરિકામાં નવી નોકરી શોધવા માટે મળતો વધારાનો સમય ઉપલબ્ધ નહીં રહે.
ભારતીય IT પ્રોફેશનલ્સ પર શું અસર થશે?
H-1B વિઝા અમેરિકાના ટેક્નોલોજી સહિત વિવિધ સ્પેશિયાલિટી ક્ષેત્રોમાં વિદેશી કુશળ કર્મચારીઓ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ખાસ કરીને ભારત અને ચીનના મોટી સંખ્યામાં પ્રોફેશનલ્સ H-1B વિઝા દ્વારા અમેરિકામાં કામ કરે છે. TCS, Infosys, HCLTech અને LTIMindtree જેવી ભારતીય IT કંપનીઓ ઉપરાંત Deloitte, PwC અને EY જેવી કંપનીઓ પણ H-1B વિઝાના મોટા સ્પોન્સર્સમાં સામેલ છે. આ સ્થિતિમાં જો 60 દિવસનો ગ્રેસ પિરિયડ દૂર કરવામાં આવે તો નોકરી ગુમાવનારા ભારતીય IT પ્રોફેશનલ્સ માટે નવી નોકરી શોધવાની પ્રક્રિયા વધુ સમયમર્યાદિત અને પડકારજનક બની શકે છે. પરિવાર, રહેઠાણ અને ઇમિગ્રેશન સંબંધિત વ્યવસ્થા કરવા માટે પણ ઓછો સમય મળી શકે છે.
2017થી લાગુ છે 60 દિવસનો ગ્રેસ પિરિયડ
H-1B વિઝાધારકો માટે 60 દિવસનો ગ્રેસ પિરિયડ વર્ષ 2017થી અમલમાં છે. તેનો મુખ્ય હેતુ વિદેશી કર્મચારીઓને નોકરી ગુમાવ્યા બાદ નવી નોકરી શોધવા અથવા અમેરિકાથી બહાર જવાની જરૂરી વ્યવસ્થા કરવા માટે સમય આપવાનો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન કર્મચારી નવી નોકરીની શોધ સાથે પરિવાર, રહેઠાણ અને અન્ય વ્યક્તિગત બાબતોનું પણ આયોજન કરી શકે છે.
H-1B સિવાય અન્ય વિઝા પર પણ અસર થઈ શકે
DHSનો પ્રસ્તાવ માત્ર H-1B વિઝા પૂરતો મર્યાદિત નથી. જો તે અંતિમ સ્વરૂપે અમલમાં આવે તો E-1, E-2, L-1, O-1 અને TN જેવા કેટલાક અન્ય ટેમ્પરરી વર્ક વિઝા ધારકો પર પણ તેની અસર થઈ શકે છે. સિંગાપોર અને ચિલીના ચોક્કસ કુશળ કર્મચારીઓ માટેના H-1B1 વિઝા તેમજ ઓસ્ટ્રેલિયાના E-3 વિઝા ધારકો પણ આ પ્રસ્તાવના દાયરામાં આવી શકે છે.
શું નોકરી જતાં જ તરત અમેરિકા છોડવું પડશે?
હાલના તબક્કે નોકરી સમાપ્ત થતાં જ તરત અમેરિકા છોડવું પડશે એવું કહેવું યોગ્ય નથી. કારણ કે 60 દિવસનો ગ્રેસ પિરિયડ દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ હજુ અંતિમ નિયમ બન્યો નથી. DHS દ્વારા આ પ્રસ્તાવ પર જાહેર જનતા અને સંબંધિત પક્ષકારો પાસેથી આશરે બે મહિનાનો પબ્લિક કોમેન્ટ પિરિયડ રાખવામાં આવ્યો છે. પબ્લિક કોમેન્ટ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ સરકાર મળેલા અભિપ્રાયો પર વિચાર કરીને અંતિમ નિયમ જાહેર કરી શકે છે. તેથી હાલ H-1B વિઝાધારકોએ નિયમમાં તાત્કાલિક ફેરફાર થઈ ગયો હોવાનું માનવાને બદલે અંતિમ સરકારી નિર્ણયની રાહ જોવી જરૂરી છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસનનું કડક ઇમિગ્રેશન વલણ
જાન્યુઆરી 2025માં ફરી સત્તા સંભાળ્યા બાદ ટ્રમ્પ પ્રશાસને કાયદેસર ઇમિગ્રેશનને લઈને અનેક કડક પગલાં લીધા છે. H-1B સહિત કુશળ વિદેશી કર્મચારીઓ સાથે જોડાયેલા વિઝા નિયમોમાં ફેરફારનો આ પ્રસ્તાવ પણ એ જ નીતિનો એક ભાગ માનવામાં આવી રહ્યો છે. DHSનું કહેવું છે કે કેટલાક કિસ્સામાં વિદેશી કર્મચારી નોકરી ગુમાવ્યા બાદ અમેરિકા બહાર જઈ શકે છે અને ત્યારબાદ નવો અમેરિકન નોકરીદાતા જરૂરી અરજી કરીને તેને ફરી અમેરિકામાં લાવી શકે છે.
હાલમાં શું છે સ્થિતિ?
હાલમાં 60 દિવસનો ગ્રેસ પિરિયડ દૂર કરવાનો નિર્ણય માત્ર પ્રસ્તાવના તબક્કામાં છે અને તેને અંતિમ સ્વરૂપ મળ્યું નથી. જાહેર ટિપ્પણીઓની પ્રક્રિયા બાદ સરકાર અંતિમ નિર્ણય લેશે. જો આ ફેરફાર અંતિમ સ્વરૂપે અમલમાં આવે તો અમેરિકામાં કામ કરતા H-1B વિઝાધારક ભારતીયો સહિત અનેક વિદેશી પ્રોફેશનલ્સ માટે નોકરી બદલવાની પ્રક્રિયા, ઇમિગ્રેશન પ્લાનિંગ અને અમેરિકામાં રહેવાની વ્યવસ્થા વધુ પડકારજનક બની શકે છે.
