ચિપ્સ-બિસ્કિટથી સોફ્ટ ડ્રિંક સુધી! હવે પેકેટનું લેબલ જોઈને જ ખરીદી કરવી પડશે?

Packaged Food Warning Labels: ચિપ્સ, બિસ્કિટ, નમકીન અને સોફ્ટ ડ્રિંક જેવી પેકેજ્ડ વસ્તુઓ ખરીદતા પહેલા હવે તેના પેકેટ પર લખેલી પોષક માહિતી વધુ ધ્યાનથી જોવી પડી શકે છે. ખાદ્ય પદાર્થોમાં વધુ પ્રમાણમાં રહેલી ખાંડ, ફેટ અને સોડિયમ અંગે ગ્રાહકોને સરળતાથી માહિતી મળી રહે તે માટે FSSAI દ્વારા ફ્રન્ટ-ઓફ-પેક લેબલિંગને વધુ સ્પષ્ટ બનાવવાની દિશામાં પ્રસ્તાવો પર કામ થઈ રહ્યું છે.

પેકેટના આગળ જ મળશે હાઈ શુગર-સોલ્ટની માહિતી
હાલના પ્રસ્તાવિત નિયમોમાં પેકેજ્ડ ફૂડમાં વધુ પ્રમાણમાં રહેલા પોષક તત્વોને સરળતાથી ઓળખી શકાય તે માટે આગળના ભાગે પોષક માહિતી દર્શાવવાની વ્યવસ્થા અંગે ચર્ચા થઈ રહી છે. FSSAIના અગાઉના ફ્રન્ટ-ઓફ-પેક લેબલિંગ પ્રસ્તાવોમાં હાઈ ફેટ, હાઈ શુગર અને હાઈ સોલ્ટ ધરાવતા ઉત્પાદનો માટે લાલ રંગના ચેતવણી સંકેતની પણ જોગવાઈ સૂચવવામાં આવી હતી.

2026ના ડ્રાફ્ટમાં શું છે?
FSSAIના ઓગસ્ટ 2026ના ડ્રાફ્ટમાં ‘High in added fat’, ‘High in added sugar’ અને ‘High in sodium’ ધરાવતા ખાદ્ય પદાર્થોની વ્યાખ્યા નક્કી કરવા માટે ચોક્કસ મર્યાદા સૂચવવામાં આવી છે. ડ્રાફ્ટ મુજબ સોલિડ ફૂડમાં 100 ગ્રામ દીઠ 3 ગ્રામથી વધુ એડેડ શુગર અને 0.625 ગ્રામથી વધુ મીઠું હોય તો તેને સંબંધિત કેટેગરીમાં ‘હાઈ’ ગણવાની જોગવાઈ છે. લિક્વિડ ફૂડ માટે પણ અલગ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.

કેનેડાના મોડેલ સાથે કેમ થઈ રહી છે સરખામણી?
કેનેડા સહિત કેટલાક દેશોમાં પેકેટના આગળના ભાગે સરળ ચેતવણી લેબલ દ્વારા વધુ ખાંડ, સોડિયમ અથવા સેચ્યુરેટેડ ફેટ ધરાવતા ખાદ્ય પદાર્થ અંગે ગ્રાહકોને સીધી માહિતી આપવામાં આવે છે. ભારતમાં પણ ફ્રન્ટ-ઓફ-પેક ન્યુટ્રિશન લેબલિંગ અંગે લાંબા સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી છે. FSSAIના અગાઉના પ્રસ્તાવોમાં ગ્રાહકોને પેકેટના આગળના ભાગે પોષક માહિતી સરળતાથી મળી રહે તે માટે આવી વ્યવસ્થાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

ડાયાબિટીસ અને બીપી જેવા જોખમો સામે જાગૃતિનો પ્રયાસ
વધુ ખાંડ, મીઠું અને ફેટ ધરાવતા અલ્ટ્રા-પ્રોસેસ્ડ તથા પેકેજ્ડ ફૂડના સેવન અંગે આરોગ્ય નિષ્ણાતો લાંબા સમયથી સાવચેતીની સલાહ આપે છે. પેકેટના આગળના ભાગે પોષક માહિતી વધુ સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવવાથી ગ્રાહકોને ખરીદી વખતે બે પ્રોડક્ટ વચ્ચે સરખામણી કરવામાં સરળતા થઈ શકે છે. FSSAI પણ હાઈ ફેટ, સોલ્ટ અને શુગર ધરાવતા ખોરાકના સેવનમાં ઘટાડો લાવવા માટે ફ્રન્ટ-ઓફ-પેક લેબલિંગને એક મહત્વપૂર્ણ પગલા તરીકે જોઈ ચૂક્યું છે.

હજુ અંતિમ નિર્ણયની રાહ
હાલમાં 2026ના FSSAI ડ્રાફ્ટમાં હાઈ એડેડ ફેટ, હાઈ એડેડ શુગર અને હાઈ સોડિયમ અંગેની વ્યાખ્યાઓ માટે જાહેર સૂચનો મંગાવવામાં આવ્યા છે અને આ ડ્રાફ્ટ પર ટિપ્પણી કરવાની છેલ્લી તારીખ 9 ઓક્ટોબર 2026 છે. તેથી લાલ રંગનું ષટ્કોણીય વોર્નિંગ લેબલ દરેક પેકેજ્ડ ફૂડ પર ફરજિયાત થઈ ગયું છે એવું હાલ કહેવું વહેલું છે. અંતિમ નિયમ જાહેર થયા બાદ જ લેબલનું ચોક્કસ સ્વરૂપ અને અમલની તારીખ સ્પષ્ટ થશે.