Delhi University girls 10 demands: સોશિયલ મીડિયા પર હાલમાં આવા જ કેટલાક અનોખા અને કટાક્ષભર્યા નારાઓથી ઇન્ટરનેટ છવાયેલું છે. ઘણા લોકો આને Gen-Zની સ્ટાઇલ માની શકે છે, પરંતુ દિલ્હી યુનિવર્સિટીની આર્ટ્સ ફેકલ્ટી બહાર સેંકડો યુવતીઓએ જ્યારે આ નારા લગાવ્યા ત્યારે તે માત્ર કોઈ સામાન્ય તુકબંધી નહોતી. દિલ્હીની સડકો પર ડરી-ડરીને જીવતી છોકરીઓનો આ રોષ હતો, જે હવે 'હમ ઓરતેં આઝાદ હૈ'ના બેનર હેઠળ એક મોટા આંદોલન તરીકે ફાટી નીકળ્યો છે.
આંદોલન પાછળનું મુખ્ય કારણ
દક્ષિણ દિલ્હીના આસ્થા કુંજ પાર્કમાં 17 વર્ષીય સગીરા સાથે થયેલા અત્યંત દર્દનાક ગેંગરેપની ઘટના બાદ ડીયુના મિરાંડા હાઉસ, એલએસઆર (LSR), ગાર્ગી અને કમલા નહેરુ કોલેજ સહિત અનેક કોલેજોની હજારો વિદ્યાર્થીઓ સડકો પર ઉતરી આવી છે. પ્રદર્શનકારી યુવતીઓનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે કોઈપણ અપરાધ બાદ સુરક્ષાના નામે હોસ્ટેલ કે ઘરોમાં 'કર્ફ્યુ' લગાવવો એ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ નથી. પ્રદર્શન દરમિયાન 'રેપિસ્ટ કો અંદર કરો, લડકીઓ કો નહીં' અને 'બેટી કી લોકેશન નહીં, બેટે કા ઇન્ટેન્ટ ચેક કરો' જેવા નારાઓએ પિતૃસતાત્મક અને રૂઢિચુસ્ત સોચ પર સીધો પ્રહાર કર્યો છે.
ડીયુની છાત્રાઓની 10 પ્રમુખ માંગણીઓ
આ આંદોલન દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓએ સરકાર અને યુનિવર્સિટી પ્રશાસન સામે 10 સૂત્રિય માંગણીઓનું ચાર્ટર રજૂ કર્યું છે:
યુનિવર્સિટી પરિસરમાં, આસપાસના રસ્તાઓ અને પાર્કોમાં વધુ સારી સ્ટ્રીટ લાઇટિંગની વ્યવસ્થા કરવી.
મહિલા છાત્રાઓ માટે વધુ ડીટીસી (DTC) અને સ્પેશિયલ શટલ બસોનું સંચાલન કરવું.
મહિલાઓ માટે મેટ્રો પાસમાં વિશેષ છૂટ આપવામાં આવે.
કાર્યસ્થળો અને સાર્વજનિક સ્થળો પર સ્વચ્છ અને કાર્યરત પબ્લિક ટોયલેટ્સની વ્યવસ્થા કરવી.
મેન્સ્ટ્રુઅલ-હેલ્થ (પીરિયડ્સ હેલ્થ) સાથે જોડાયેલી તમામ પ્રાથમિક સુવિધાઓ વિનામૂલ્યે ઉપલબ્ધ કરાવવી.
મોડી સાંજે મુસાફરી કરતી વિદ્યાર્થીઓ માટે સુરક્ષિત પરિવહન પ્રણાલી ગોઠવવી.
કોઈપણ પ્રકારના મોરલ પોલીસિંગ કે અઘોષિત કર્ફ્યુ વગર સાર્વજનિક સ્થળોનો ઉપયોગ કરવાની સ્વતંત્રતા આપવી.
પોલીસ પેટ્રોલિંગમાં પારદર્શિતા અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની આસપાસ કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા કરવી.
સમય-સમય પર સીસીટીવી કેમેરાની ચકાસણી અને યોગ્ય સર્વેલન્સ સુનિશ્ચિત કરવું.
પીડિત મહિલાઓને દોષી ઠેરવવાના બદલે ગુનેગારો સામે ત્વરિત અને કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવી.
રાજકીય સમર્થન અને ન્યાયતંત્રની સક્રિયતા
આ બિન-રાજકીય આંદોલનને હવે રાષ્ટ્રીય સ્તરે સમર્થન મળી રહ્યું છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ શેર કરીને આ આંદોલનને સમર્થન આપ્યું છે અને કહ્યું છે કે ગુનાઓની સજા મહિલાઓને આપવાનું બંધ થવું જોઈએ. બીજી તરફ, સુપ્રીમ કોર્ટે પણ દિલ્હી-એનસીઆરની ઘટનાઓ ખાસ કરીને આસ્થા કુંજ પાર્કના કેસ પર સ્વયંભૂ સંજ્ઞાન લીધું છે અને પ્રશાસન પાસે જવાબદારી માંગી છે.
વધારાની માહિતી
નિર્ભયા કાંડ પછીની સ્થિતિ: વર્ષ 2012ના દુર્ઘટનાગ્રસ્ત નિર્ભયા કેસને વર્ષો વીતી ગયા હોવા છતાં, રાજધાની દિલ્હીમાં મહિલાઓની સુરક્ષાને લઈને સવાલો યથાવત છે.
જેન-ઝીનો અંદાજ: આજના યુવાનો હવે માત્ર વિરોધ પત્રો આપવા કે કેન્ડલ માર્ચ કાઢવા પૂરતા મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેઓ જાહેર જીવનમાં સમાન અધિકારો અને આઝાદીની માંગ ખુલ્લેઆમ કરી રહ્યા છે.
