Delhi NCR air pollution: દિલ્હી અને નેશનલ કેપિટલ રિજન (NCR)માં હવાની ગુણવત્તા બગડતાં પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા માટે વહીવટીતંત્રે GRAP-1 હેઠળનાં પગલાં અમલમાં મૂક્યાં છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 300ને પાર પહોંચતાં લોકોના સ્વાસ્થ્ય અંગે ચિંતા વધી છે. હવામાનમાં ફેરફાર, રાત્રિના તાપમાનમાં ઘટાડો અને પવનની ધીમી ગતિને કારણે વાહનોમાંથી નીકળતો ધુમાડો તથા રસ્તાઓની ધૂળ હવામાં ફેલાવાને બદલે જમીનની નજીક જમા થઈ રહી છે. દિલ્હી-એનસીઆરમાં પ્રદૂષણની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને બાંધકામ સ્થળો, રસ્તાઓ અને વાહનો પર દેખરેખ વધારવા સહિતનાં પગલાં શરૂ કરવામાં આવ્યાં છે.
રાત્રિનું તાપમાન ઘટીને આશરે 18 ડિગ્રી સેલ્સિયસ
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી દિવસોમાં રાત્રિનું તાપમાન ઘટીને આશરે 18 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી શકે છે. પવનની ઓછી ગતિ પ્રદૂષકોને હવામાંથી દૂર થવામાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે. કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB)ના આંકડાઓમાં ગ્રેટર નોઇડા, પુસા, પંજાબી બાગ અને નોલેજ પાર્ક જેવા વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણનું સ્તર ચિંતાજનક હોવાનું જણાવાયું છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ વૃદ્ધો, બાળકો અને શ્વસન સંબંધિત તકલીફ ધરાવતા લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી છે. પ્રદૂષણ વધુ હોય ત્યારે બહારની શારીરિક પ્રવૃત્તિ ઘટાડવી અને જરૂર પડે ત્યારે યોગ્ય માસ્કનો ઉપયોગ કરવો હિતાવહ છે.
પાણીનો છંટકાવ અને ધૂળ દબાવવાની અન્ય વ્યવસ્થાઓ
GRAP-1 લાગુ થયા બાદ બાંધકામ અને તોડી પાડવાની કામગીરી દરમિયાન ધૂળ નિયંત્રણના નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે. નિર્ધારિત બાંધકામ સ્થળોએ એન્ટી-સ્મોગ ગન, પાણીનો છંટકાવ અને ધૂળ દબાવવાની અન્ય વ્યવસ્થાઓ કરવી પડશે. બાંધકામનો કચરો ખુલ્લામાં રાખી શકાશે નહીં અને તેનું પરિવહન ઢંકાયેલાં વાહનોમાં કરવાનું રહેશે. 500 ચોરસ મીટર કે તેથી વધુ વિસ્તાર ધરાવતા બાંધકામ પ્રોજેક્ટ્સ માટે લાગુ નોંધણી અને ધૂળ નિયંત્રણ સંબંધિત શરતોનું પાલન જરૂરી છે. રસ્તાઓની મશીનથી સફાઈ, ધૂળ એકત્રિત કરીને તેનો યોગ્ય નિકાલ અને કચરાના નિયમિત ઉપાડ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
તંદૂર ચલાવવા પર પણ લાગુ નિયમો મુજબ નિયંત્રણો રહેશે
પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે ખુલ્લામાં કચરો, સૂકાં પાંદડાં અને જૈવિક ઇંધણ બાળવા સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની જોગવાઈ છે. હોટલ, ઢાબા અને રેસ્ટોરન્ટમાં કોલસા કે લાકડાંનો ઉપયોગ કરીને તંદૂર ચલાવવા પર પણ લાગુ નિયમો મુજબ નિયંત્રણો રહેશે. લેન્ડફિલ અને ડમ્પિંગ સાઇટ પર આગની ઘટનાઓ અટકાવવા દેખરેખ વધારવામાં આવશે. બીજી તરફ, ટ્રાફિકની ભીડ ઘટાડવા માટે મુખ્ય માર્ગો અને ટ્રાફિક જંક્શન પર વ્યવસ્થા મજબૂત કરવામાં આવશે. દિલ્હી તરફ આવતા બિન-નિર્ધારિત ટ્રક ટ્રાફિકને ઈસ્ટર્ન અને વેસ્ટર્ન પેરિફેરલ એક્સપ્રેસવે તરફ વાળવા સંબંધિત સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશના અમલ પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવશે.
નિયમોનો ભંગ કરનાર વાહનચાલકો માટે ₹10,000 સુધીના દંડનો ઉલ્લેખ
વાહનોમાંથી થતા પ્રદૂષણને રોકવા માટે માન્ય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ પ્રમાણપત્ર (PUC)ની તપાસ પણ કડક બનાવવામાં આવી રહી છે. અહેવાલમાં નિયમોનો ભંગ કરનાર વાહનચાલકો માટે ₹10,000 સુધીના દંડનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે; જોકે, ચોક્કસ દંડ સંબંધિત નિયમો અને ઉલ્લંઘનની પરિસ્થિતિ પ્રમાણે લાગુ પડે છે. સરકારની પ્રદૂષણ નિયંત્રણ યોજનામાં વિવિધ એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન, રસ્તાઓની જાળવણી, ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન અને ધૂળ નિયંત્રણનો સમાવેશ થાય છે. GRAP-1નો મુખ્ય હેતુ પ્રદૂષણ વધતું અટકાવવાનો છે. આ પગલાં કેટલા અસરકારક સાબિત થાય છે તે આગામી દિવસોમાં હવાની ગુણવત્તાના આંકડાઓ પરથી સ્પષ્ટ થશે.
