Legal News: સરકારી શાળામાં કથિત રીતે પરવાનગી વગર પ્રવેશ કરી અભ્યાસ અને સરકારી કામગીરીમાં અડચણ ઊભી કરવા તેમજ શિક્ષકોને ધમકી આપવાના આરોપમાં CJPના સંયોજક અભિજીત દીપકે સહિત અન્ય લોકો સામે ફરિયાદ નોંધાઈ હોવાનો મામલો સામે આવ્યો છે. ફરિયાદમાં શિક્ષકો સાથે ગેરવર્તણૂક, ધમકી અને શાળાની કામગીરીમાં ખલેલ પહોંચાડવાના આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા છે. હવે સવાલ એ છે, કે આવા કૃત્યો સામે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) હેઠળ કઈ જોગવાઈ લાગુ પડી શકે અને તેમાં કેટલી સજા થઈ શકે?
પરવાનગી વગર શાળામાં પ્રવેશ કરો તો કઈ કલમ લાગુ પડે?
BNS હેઠળ ગુનાહિત અતિક્રમણ (Criminal Trespass) માટે કલમ 329 સંબંધિત જોગવાઈઓ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ અન્ય વ્યક્તિના કબજાવાળી મિલકતમાં ગુનો કરવાનો અથવા ત્યાં હાજર વ્યક્તિને ડરાવવા, અપમાનિત કરવા કે હેરાન કરવાનો ઈરાદો રાખીને પ્રવેશ કરે અથવા ગેરકાયદેસર રીતે ત્યાં રહે, તો ગુનાહિત અતિક્રમણનો મુદ્દો ઊભો થઈ શકે છે. આથી માત્ર શાળામાં પ્રવેશ કર્યો હતો એટલા માટે જ ગુનાહિત અતિક્રમણ આપમેળે સાબિત થતું નથી. પ્રવેશ પાછળનો ઈરાદો અને ઘટનાની ચોક્કસ પરિસ્થિતિ તપાસમાં મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
સરકારી કર્મચારીને ફરજ બજાવતા રોકવામાં આવે તો?
જો કોઈ વ્યક્તિ સરકારી કર્મચારીને તેની ફરજ બજાવતા રોકવા માટે હુમલો કરે અથવા ગુનાહિત બળનો ઉપયોગ કરે, તો BNS હેઠળ સંબંધિત જોગવાઈ લાગુ થઈ શકે છે. જો, કે માત્ર ઉગ્ર બોલાચાલી અથવા શાળામાં હાજરી આપવાથી આ કલમ આપમેળે લાગુ પડે એવું નથી. પોલીસ તપાસમાં આરોપીઓ દ્વારા ખરેખર હુમલો, બળનો ઉપયોગ અથવા સરકારી કર્મચારીને ફરજ બજાવતા રોકવાનો પ્રયાસ થયો હતો કે નહીં તે સાબિત કરવું જરૂરી રહેશે.
શિક્ષકોને ધમકી આપવા પર શું થઈ શકે?
કોઈ વ્યક્તિને તેની વ્યક્તિ, પ્રતિષ્ઠા અથવા મિલકતને નુકસાન પહોંચાડવાની ધમકી આપીને તેને ભયભીત કરવામાં આવે તો ગુનાહિત ધાકધમકી (Criminal Intimidation) સંબંધિત BNS જોગવાઈઓ લાગુ થઈ શકે છે. અહીં પણ કોર્ટ માટે ધમકીના ચોક્કસ શબ્દો, સંદર્ભ, આરોપીનો ઈરાદો અને ઘટનાના પુરાવા મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
વિડિયો બનાવી સોશિયલ મીડિયા પર મૂકવાનો મુદ્દો
જો શાળાની કામગીરીમાં ખલેલ પહોંચાડવા ઉપરાંત કોઈ વ્યક્તિનો વીડિયો તેની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચાડવાના ઈરાદાથી ખોટા અથવા બદનક્ષીકારક દાવા સાથે જાહેર કરવામાં આવ્યો હોય, તો પરિસ્થિતિ અનુસાર બદનક્ષી સંબંધિત જોગવાઈઓનો પ્રશ્ન ઊભો થઈ શકે છે. જો, કે દરેક વીડિયો બનાવવો અથવા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવો પોતે જ બદનક્ષીનો ગુનો નથી. તેના માટે કાયદામાં નિર્ધારિત તત્વો અને ઈરાદો સાબિત થવો જરૂરી છે.
FIRમાં કલમ લાગવી એટલે ગુનો સાબિત થયો નથી
આ સમગ્ર મામલે સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે FIRમાં કોઈ કલમ ઉમેરવામાં આવી હોવાનો અર્થ આરોપી દોષિત સાબિત થઈ ગયો એવો નથી. FIR આરોપોની શરૂઆતની નોંધ છે. પોલીસ તપાસ દરમિયાન CCTV ફૂટેજ, સાક્ષીઓના નિવેદનો, વીડિયો, સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ્સ અને અન્ય પુરાવા એકત્ર કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ જ કઈ કલમોના તત્વો સાબિત થાય છે તે સ્પષ્ટ થશે. ઉપરોક્ત માહિતી સામાન્ય કાનૂની સમજ માટે છે. FIRમાં લાગેલી ચોક્કસ કલમો અને તેમની સજા કેસના હકીકતી તથ્યો તથા સત્તાવાર દસ્તાવેજો પર આધારિત રહેશે. કાયદાકીય સલાહ માટે લાયકાત ધરાવતા વકીલની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
