Nepal disaster: નેપાળ અને તિબેટમાં અચાનક આવેલા વિનાશક પૂર અને ભૂસ્ખલન બાદ સ્થિતિ હજુ પણ ગંભીર છે. આ દરમિયાન ચીનને લઈને એક ચોંકાવનારો દાવો સામે આવ્યો છે. તિબેટમાં સર્જાયેલી તબાહીની તસવીરો અને વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પરથી ઝડપથી હટાવવામાં આવી રહ્યા હોવાનો આરોપ લાગી રહ્યો છે. એટલું જ નહીં, આવી માહિતી શેર કરનારા કેટલાક લોકો સામે 'અફવા ફેલાવવાના' આરોપસર કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાનો પણ દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
તિબેટમાં તબાહી વચ્ચે ચીનની કાર્યવાહી
તિબેટના ગિરોંગ પોર્ટ વિસ્તારમાં ભૂસ્ખલન બાદ સ્થાનિક લોકો દ્વારા ઘટનાસ્થળની તસવીરો અને વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવ્યા હતા. જોકે, બાદમાં આવી અનેક પોસ્ટ્સ અને વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પરથી ગાયબ થવા લાગ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. બીજી તરફ, ચીનના સરકારી મીડિયા દ્વારા મુખ્યત્વે બચાવ અને રાહત કામગીરી સાથે જોડાયેલી સત્તાવાર તસવીરો અને માહિતી જ રજૂ કરવામાં આવી રહી છે. આ ઘટનાને લઈને ચીન પર સંવેદનશીલ માહિતી પર નિયંત્રણ રાખવાનો આરોપ લાગી રહ્યો છે.
ફોટો-વીડિયો શેર કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી
ચીનમાં કુદરતી આપત્તિઓ અને અન્ય સંવેદનશીલ મુદ્દાઓને લઈને ખોટી માહિતી ફેલાવવાના મામલે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે. તિબેટની ઘટનામાં પણ સાયબર સુરક્ષા પોલીસે કેટલાક ઈન્ટરનેટ યુઝર્સ સામે કાર્યવાહી કરી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. ચીનના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે કેટલાક લોકો ભૂસ્ખલન અને જાનહાનિના આંકડા અંગે ખોટી માહિતી શેર કરીને લોકોને ગેરમાર્ગે દોરી રહ્યા હતા.
10 લોકો સામે કાર્યવાહીનો દાવો
ચીનની સાયબર સુરક્ષા પોલીસે તિબેટમાં થયેલા ભૂસ્ખલન અંગે કથિત રીતે ખોટી માહિતી ફેલાવવાના મામલે 10 લોકો સામે કાર્યવાહી કરી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. 'ક્યૂ' નામના એક ઈન્ટરનેટ યુઝરે ઘટનામાં 1,400 લોકોનાં મોત થયા હોવાનો અને 3,000 લોકો લાપતા હોવાનો દાવો કર્યો હતો. જ્યારે 'લિઉ' નામના અન્ય એક યુઝરે 3,000થી વધુ લોકોનાં મોત થયાની માહિતી શેર કરી હતી. ચીનના અધિકારીઓએ આ દાવાઓને અફવા ગણાવીને બંને યુઝર્સ સામે કાર્યવાહી કરી અને દંડ ફટકાર્યો હોવાનું જણાવાયું છે.
ચીનમાં અફવા ફેલાવવાના કડક કાયદા
ચીનમાં કુદરતી આપત્તિઓ અંગે ખોટી અથવા અફવા ફેલાવતી માહિતી શેર કરવી ગંભીર ગુનો બની શકે છે. કાયદા હેઠળ આવા મામલામાં 10 દિવસ સુધીની કસ્ટડી અને 1,000 યુઆન સુધીનો દંડ થઈ શકે છે. જો મામલો ગંભીર હોય તો 3થી 7 વર્ષ સુધીની જેલની સજા પણ થઈ શકે છે.
ચીનનો દાવો- 16 લોકોનાં મોત
તિબેટના ગિરોંગ પોર્ટ વિસ્તારમાં થયેલા ભયાનક ભૂસ્ખલનમાં 16 લોકોનાં મોત થયા હોવાનો ચીનનો સત્તાવાર દાવો છે. જોકે, સોશિયલ મીડિયા પર જાનહાનિનો આંકડો આના કરતાં ઘણો વધારે હોવાના દાવા કરવામાં આવ્યા હતા. 'ઝાંગ' નામના એક ઈન્ટરનેટ યુઝરે 1,000થી વધુ લોકો વહી ગયા હોવાનો દાવો કર્યો હતો. તેના જણાવ્યા મુજબ, ઘટનાસ્થળે મોટી સંખ્યામાં શ્રમિકો અને કન્સ્ટ્રક્શન વર્કર્સ ઉપરાંત પ્રવાસીઓ અને સરહદ પાર કરનારા લોકો પણ હાજર હતા. આ કારણે વાસ્તવિક જાનહાનિનો આંકડો 1,000થી વધુ હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. જોકે, ચીનની પોલીસે આ દાવાને ખોટો ગણાવીને ઝાંગ સામે પણ કાર્યવાહી કરી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
આખરે સત્ય શું છે?
એક તરફ ચીન સત્તાવાર રીતે 16 લોકોનાં મોતની વાત કરી રહ્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ સોશિયલ મીડિયા પર તેના કરતાં અનેકગણા વધુ જાનહાનિના દાવા સામે આવ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં તિબેટની હોનારતમાં વાસ્તવિક નુકસાન કેટલું થયું છે તે અંગે હજુ પણ સવાલો ઊભા છે. ચીન દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પરની માહિતી સામે કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી અને પોસ્ટ્સ હટાવવામાં આવી હોવાના દાવાઓને કારણે આ ઘટનાની પારદર્શિતા અંગે પણ ચર્ચા વધી છે.
