Bombay High Court on Noise Pollution: ગણેશોત્સવ દરમિયાન DJ, લાઉડ સ્પીકર અને અન્ય સાઉન્ડ સિસ્ટમના વધુ પડતા અવાજને લઈને બોમ્બે હાઇકોર્ટે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. કોર્ટે ધ્વનિ પ્રદૂષણના મુદ્દે સુઓમોટો સંજ્ઞાન લેતાં મહારાષ્ટ્ર સરકાર અને સંબંધિત તંત્રને નિયમો, મંજૂર ધ્વનિ મર્યાદા અને તેના અમલ અંગે જવાબ રજૂ કરવા કહ્યું છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ધાર્મિક ઉત્સવો સામે તેનો કોઈ વિરોધ નથી, પરંતુ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને અન્ય નાગરિકોને પરેશાન કરી શકાય નહીં.
‘બીજા લોકોને વધુ પડતો અવાજ સહન કરવા મજબૂર ન કરી શકાય’
સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે ભારપૂર્વક કહ્યું કે લોકોને ધાર્મિક તહેવારો અને આયોજનો ઉજવવાનો અધિકાર છે, પરંતુ તેના કારણે અન્ય નાગરિકોને વધુ પડતો ઘોંઘાટ સહન કરવા માટે મજબૂર ન કરી શકાય. કોર્ટે એ વાત પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યો કે નિયમો હોવા છતાં કેટલાક વિસ્તારોમાં DJ અને લાઉડ સ્પીકરનો અવાજ મંજૂર મર્યાદા અને નિર્ધારિત સમય કરતાં આગળ કેમ ચાલુ રહે છે.
સરકાર પાસે ધ્વનિ પ્રદૂષણના નિયમોના અમલ અંગે જવાબ માગ્યો
બોમ્બે હાઇકોર્ટે રાજ્ય સરકાર ઉપરાંત મુંબઈ પોલીસ, અર્બન ડેવલપમેન્ટ વિભાગ, મહારાષ્ટ્ર પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ અને BMC સહિત સંબંધિત અધિકારીઓ પાસેથી ધ્વનિ પ્રદૂષણ રોકવા માટેના કાયદા અને તેના અમલ અંગે માહિતી માગી છે. કોર્ટ એ જાણવા માગે છે કે ડેસિબલ મર્યાદા, લાઉડ સ્પીકરના ઉપયોગનો સમય અને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી કેવી રીતે કરવામાં આવે છે.
‘રાતે 10 વાગ્યા પછી મંજૂરી કયા આધારે?’
કોર્ટે ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે લાઉડ સ્પીકર અને DJના ઉપયોગને લઈને સવાલો ઉઠાવ્યા છે. સામાન્ય રીતે રાત્રે 10 વાગ્યા બાદ લાઉડ સ્પીકરના ઉપયોગ પર નિયંત્રણ છે, ત્યારે ખાસ પ્રસંગોના નામે આપવામાં આવતી છૂટછાટ કયા નિયમો હેઠળ આપવામાં આવે છે તે અંગે પણ સ્પષ્ટતા માગવામાં આવી છે. આ છૂટછાટ હોય તો પણ નિર્ધારિત ધ્વનિ મર્યાદા અને અન્ય કાયદાકીય શરતોનું પાલન જરૂરી છે.
ગણેશોત્સવ વચ્ચે કોર્ટની કાર્યવાહી
ગણેશોત્સવ દરમિયાન મુંબઈ અને મહારાષ્ટ્રના અન્ય વિસ્તારોમાં મોટા પાયે વિસર્જન અને ધાર્મિક કાર્યક્રમો ચાલી રહ્યા છે ત્યારે હાઇકોર્ટે આ મુદ્દે દરમિયાનગીરી કરી છે. કોર્ટની કાર્યવાહી એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ધ્વનિ પ્રદૂષણ અંગે નાગરિકો અને કાર્યકરો તરફથી પણ નિયમોના કડક અમલની માંગ ઉઠી રહી છે. તાજેતરમાં પુણેમાં હાઇ-ડેસિબલ DJ અને લાઉડ સ્પીકરના નિયમોના અમલ માટે અલગ PIL પણ દાખલ કરવામાં આવી છે, જેની સુનાવણી 5 ઓક્ટોબરે થવાની છે.
