Madhya Pradesh Rajya Sabha bypoll Hardeep Singh Puri: ભારતીય જનતા પાર્ટીએ કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીને મધ્યપ્રદેશમાંથી ખાલી પડેલી રાજ્યસભા બેઠકની પેટાચૂંટણી માટે સત્તાવાર ઉમેદવાર બનાવ્યા છે. ભાજપની કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિ દ્વારા 28 ઓક્ટોબરના રોજ તેમના નામની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. ભાજપના નવી દિલ્હી સ્થિત કેન્દ્રીય કાર્યાલય દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી સત્તાવાર યાદી પર પક્ષના રાષ્ટ્રીય મુખ્યાલય પ્રભારી અને રાજ્યસભા સાંસદ તરુણ ચુગના હસ્તાક્ષર છે. ભાજપના આ નિર્ણય સાથે જ મધ્યપ્રદેશના રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો છે.
એલ. મુરુગનના રાજીનામા બાદ ખાલી પડી હતી આ બેઠક
આ બેઠક અગાઉ કેન્દ્રીય મંત્રી ડો. એલ. મુરુગન પાસે હતી. તેમણે 14 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ કેન્દ્રીય મંત્રી પરિષદ તેમજ રાજ્યસભાના સભ્યપદેથી ઔપચારિક રાજીનામું આપી દીધું હતું. તેમના રાજીનામા બાદ આ બેઠક ખાલી પડી હતી. ત્યારબાદ ભારતના ચૂંટણી પંચે 22 ઓક્ટોબરના રોજ આ બેઠક માટે ચૂંટણી કાર્યક્રમની સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી. જાહેર કરાયેલા સમયપત્રક મુજબ આ બેઠક પર 12 નવેમ્બરના રોજ સવારે મતદાન યોજાશે અને તે જ દિવસે સાંજે 5 વાગ્યાથી મતગણતરી હાથ ધરવામાં આવશે.
જીતવા માટે કેટલા ધારાસભ્યોનું સમર્થન જરૂરી? જાણો સમીકરણ
મધ્યપ્રદેશની 230 સભ્યો ધરાવતી વિધાનસભામાં એક બેઠકની રાજ્યસભા પેટાચૂંટણી જીતવા માટે સામાન્ય સ્થિતિમાં ૧૧૬ મતોનો પ્રાથમિક ક્વોટા જરૂરી હોય છે. જોકે, કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય મુકેશ મલ્હોત્રા આ મતદાન પ્રક્રિયામાં ભાગ લઈ શકશે નહીં. આ સંજોગોમાં 229 ધારાસભ્યોના કુલ સંખ્યાબળના આધારે સમગ્ર ચૂંટણી ગણિત નક્કી થશે અને સંબંધિત ચૂંટણી નિયમો મુજબ જીત માટેનો નિર્ધારિત ક્વોટા નક્કી કરવામાં આવશે. ભાજપ પાસે સ્પષ્ટ અને મોટું બહુમત હોવાથી હરદીપ સિંહ પુરીની જીત નિશ્ચિત માનવામાં આવી રહી છે.
બીના ધારાસભ્ય નિર્મલા સપ્રેનું વલણ પણ ચર્ચામાં
આ ચૂંટણીમાં બીના વિધાનસભા બેઠકના ધારાસભ્ય નિર્મલા સપ્રેની સ્થિતિ પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. તેઓ કાગળ પર પોતાને કોંગ્રેસમાં ગણાવે છે પરંતુ, લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન અને ત્યાર પછી પણ ભાજપના જાહેર કાર્યક્રમો અને મંચ પર સતત જોવા મળ્યા હતા. પક્ષપલટા સંબંધિત કાયદાકીય પ્રક્રિયાને કારણે તેમની સત્તાવાર સ્થિતિ હજુ સંપૂર્ણ સ્પષ્ટ થઈ શકી નથી. તેમના મતદાનને લઈને સ્થિતિ સ્પષ્ટ થયા બાદ જ બંને પક્ષોના અસરકારક મતોનું ચોક્કસ આકલન થઈ શકશે.
રાજદ્વારીથી કેન્દ્રીય મંત્રી સુધી: હરદીપ સિંહ પુરીની સફર
હરદીપ સિંહ પુરીનો વહીવટી અને રાજદ્વારી અનુભવ ખૂબ વિશાળ રહ્યો છે. તેમણે ભારતીય વિદેશ સેવા (IFS) માં રહીને દેશ-વિદેશમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ હોદ્દાઓ પર ઉત્કૃષ્ટ સેવાઓ આપી છે. તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ખાતે ભારતના કાયમી પ્રતિનિધિ તરીકે પણ સેવા આપી ચૂક્યા છે. જાન્યુઆરી 2014માં તેઓ સત્તાવાર રીતે ભારતીય જનતા પાર્ટીમાં જોડાયા હતા. મોદી સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય, આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલય, નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય (સ્વતંત્ર પ્રભાર) તેમજ વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય જેવી અગત્યની કેબિનેટ જવાબદારીઓ સંભાળી છે.
વિશેષ અને વધારાની માહિતી
હરદીપ સિંહ પુરીનો રાજ્યસભા કાર્યકાળ: આ અગાઉ હરદીપ સિંહ પુરી ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાંથી રાજ્યસભાના સાંસદ તરીકે સેવા આપી ચૂક્યા છે. કેબિનેટમાં તેમની મહત્વની નીતિગત ભૂમિકાને ધ્યાનમાં રાખીને પક્ષ દ્વારા તેમને ફરી એકવાર ઉચ્ચ ગૃહમાં મોકલવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
મધ્યપ્રદેશ વિધાનસભાનું સંખ્યાબળ: મધ્યપ્રદેશમાં ભાજપ પાસે 160થી વધુ ધારાસભ્યોનું પ્રચંડ બહુમત છે, જે જરૂરી 115-116 મતોના ક્વોટા કરતાં ઘણું વધારે છે. તેથી આ પેટાચૂંટણીમાં કોઈ મોટા ઉલટફેર વગર ભાજપના ઉમેદવારની બિનહરીફ અથવા સ્પષ્ટ જીત લગભગ સુનિશ્ચિત છે.
