Agniveer Service Extension: ભારતીય સૈન્ય દળોમાં સેવા આપતા અગ્નિવીરો માટે મહત્ત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ એન. એસ. રાજા સુબ્રમણિએ 75 ટકા અગ્નિવીરોની સેવા મર્યાદા ચાર વર્ષથી વધારીને છ વર્ષ કરવાની જાહેરાત કરી છે. એટલે કે, હવે આ અગ્નિવીરોને બે વર્ષ વધુ સૈન્યમાં સેવા આપવાની તક મળશે. જોકે, સેવા લંબાવવી કે નહીં તેનો અંતિમ નિર્ણય સંબંધિત અગ્નિવીરની પોતાની ઇચ્છા પર નિર્ભર રહેશે. વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણય સૈન્ય દળોમાં અગ્નિવીરોના યોગદાન અને તેમની સેવાઓની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે.
પ્રથમ બેચના રિલીઝ પહેલાં લેવાયો મોટો નિર્ણય
આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે ભારતીય આર્મી, નેવી અને એરફોર્સ નવેમ્બરના મધ્યથી પ્રથમ બેચના 75 ટકા અગ્નિવીરોને તબક્કાવાર રીતે મુક્ત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યાં હતાં. ચાર વર્ષનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યા બાદ 31 ડિસેમ્બર સુધીમાં આશરે 18,300 અગ્નિવીરો સૈન્ય સેવામાંથી બહાર થવાના હતા. પ્રથમ ભરતીના તબક્કામાં ત્રણેય સૈન્ય પાંખોમાં કુલ 24,400 અગ્નિવીરોની ભરતી કરવામાં આવી હતી. તેમાં ભારતીય આર્મીના 19,000, એરફોર્સના 2,850 અને નેવીના 2,550 અગ્નિવીરોનો સમાવેશ થતો હતો. હવે સેવા મર્યાદામાં બે વર્ષના વધારાની જાહેરાતથી આ અગ્નિવીરોને વધુ સમય સુધી સૈન્યમાં યોગદાન આપવાની તક મળશે. જોકે, આ વિસ્તરણ સ્વૈચ્છિક હોવાથી દરેક અગ્નિવીર પોતાની ઇચ્છા મુજબ નિર્ણય લઈ શકશે.
શું છે અગ્નિપથ યોજના?
કેન્દ્રની NDA સરકારે જૂન 2022માં ભારતીય સેનાને વધુ યુવાન અને યુદ્ધ માટે સજ્જ બનાવવાના હેતુથી અગ્નિપથ યોજના શરૂ કરી હતી. આ યોજના હેઠળ આર્મી, નેવી અને એરફોર્સમાં ચાર વર્ષના કાર્યકાળ માટે અગ્નિવીરોની ભરતી કરવામાં આવે છે. યોજનાની મૂળ જોગવાઈ મુજબ, ચાર વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ કુલ અગ્નિવીરોમાંથી 25 ટકાને તેમની કામગીરી અને પસંદગીના આધારે વધુ 15 વર્ષ માટે નિયમિત સૈન્ય સેવામાં રાખવાની જોગવાઈ હતી. બાકીના 75 ટકા અગ્નિવીરોને ચાર વર્ષ બાદ સેવા પૂર્ણ કરીને બહાર થવાનું હતું. હવે 75 ટકા અગ્નિવીરો માટે સેવા સમયગાળો છ વર્ષ સુધી લંબાવવાની જાહેરાતને અગ્નિપથ યોજનામાં મહત્ત્વના ફેરફાર તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
અગ્નિવીરોના પ્રદર્શનથી સૈન્ય દળો સંતુષ્ટ
વરિષ્ઠ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ત્રણેય સૈન્ય દળોએ અગ્નિવીરોના પ્રદર્શન અને વિવિધ જવાબદારીઓ નિભાવવાની તેમની ક્ષમતા અંગે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે. અગાઉ પણ એવા સંકેતો આપવામાં આવ્યા હતા કે વિશેષ કૌશલ્ય ધરાવતા અગ્નિવીરોને વધુ સમય સુધી સેનામાં રાખવા માટે યોજનામાં ફેરફાર થઈ શકે છે. હવે સેવા મર્યાદામાં બે વર્ષનો વધારો કરવાની જાહેરાતને આ દિશામાં મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
ત્રણેય સૈન્ય દળોમાં અગ્નિવીરોની સંખ્યા
આપવામાં આવેલા આંકડા મુજબ, હાલમાં ભારતીય સૈન્યની ત્રણેય પાંખોમાં મોટી સંખ્યામાં અગ્નિવીરો સેવા આપી રહ્યા છે.
ભારતીય આર્મી: આશરે 2,70,000 અગ્નિવીરો
ભારતીય એરફોર્સ: આશરે 27,000 અગ્નિવીરો
ભારતીય નેવી: આશરે 21,000 અગ્નિવીરો
દાયકાઓ જૂની પરંપરાગત ભરતી પ્રક્રિયાના સ્થાને શરૂ કરવામાં આવેલી અગ્નિપથ યોજના ભારતીય સૈન્યમાં મોટા ફેરફાર તરીકે જોવામાં આવે છે. હવે 75 ટકા અગ્નિવીરોને છ વર્ષ સુધી સેવા આપવાની તક મળવાની જાહેરાત બાદ યોજનાના આગામી અમલીકરણ અને અન્ય સંભવિત ફેરફારો પર નજર રહેશે.
