LPU campus protest: પંજાબના ફગવાડામાં આવેલી Lovely Professional University એટલે કે LPUમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ભારે તણાવની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. એક વિદ્યાર્થીની સાથે કથિત યૌન શોષણ થયાના સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાયેલા દાવા બાદ શરૂ થયેલો વિદ્યાર્થી વિરોધ ધીમે ધીમે ઉગ્ર બન્યો અને આખરે કેમ્પસમાં તોડફોડ, આગચંપી, પોલીસ સાથે અથડામણ અને હાઈવે બ્લોક સુધી વાત પહોંચી ગઈ. જોકે, સમગ્ર મામલામાં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે કથિત યૌન શોષણ અંગે હજુ અંતિમ સત્ય સામે આવ્યું નથી અને પોલીસ તપાસ ચાલુ છે. આ સમગ્ર ઘટનાની શરૂઆત 26 સપ્ટેમ્બરની રાતથી થઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે. વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે સોશિયલ મીડિયા અને મેસેજિંગ ગ્રુપ્સમાં એક મેસેજ ઝડપથી વાયરલ થયો હતો. તેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે LPUના Girls Hostel-3માં એક વિદ્યાર્થીની સાથે કથિત દુષ્કર્મ થયું છે. સાથે એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો કે ઘટનાની જાણકારી હોવા છતાં યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહોતી. મેસેજ વાયરલ થતાં જ વિદ્યાર્થીઓમાં ભારે રોષ ફેલાયો. રાત્રિના સમયે વિદ્યાર્થીઓ મોટી સંખ્યામાં એકઠા થવા લાગ્યા અને સમગ્ર મામલાની નિષ્પક્ષ તપાસ, વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા તથા જવાબદારો સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ ઉઠી.
પરંતુ ત્યારબાદ વિરોધનું સ્વરૂપ બદલાતું ગયું
કેમ્પસમાં કેટલાક સ્થળોએ તોડફોડ કરવામાં આવી. વાહનોને નુકસાન પહોંચાડાયું અને કેટલીક જગ્યાએ આગચંપીના બનાવો સામે આવ્યા. LPUના Uni Mallની કેટલીક દુકાનોમાં પણ નુકસાન અને લૂંટફાટના અહેવાલો સામે આવ્યા. વિરોધ કરી રહેલા કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ કેમ્પસની બહાર પહોંચ્યા અને Jalandhar-Phagwara National Highway-44ને પણ બ્લોક કરી દીધો. રસ્તો બ્લોક થતાં ટ્રાફિક વ્યવસ્થા ખોરવાઈ ગઈ અને પોલીસનો મોટો કાફલો સ્થળ પર પહોંચ્યો. વિદ્યાર્થીઓને રસ્તો ખાલી કરવા સમજાવવાના પ્રયાસો થયા, પરંતુ પરિસ્થિતિ વધુ તંગ બની. અહેવાલો મુજબ કેટલાક સ્થળોએ પોલીસ અને વિરોધ કરી રહેલા લોકો વચ્ચે અથડામણ થઈ. પથ્થરમારો અને આગચંપીના બનાવો વચ્ચે પોલીસ દ્વારા ભીડને વિખેરવા લાઠીચાર્જ કરવામાં આવ્યો.
વિદ્યાર્થીઓની ફરિયાદના આધારે FIR નોંધવામાં આવી
આ દરમિયાન પોલીસના કેટલાક વાહનોને પણ નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું અને કેટલાક વાહનોમાં આગ લગાવવામાં આવી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા. પરિસ્થિતિ ગંભીર બનતા મોટી સંખ્યામાં પોલીસ ફોર્સ LPU કેમ્પસમાં તૈનાત કરવામાં આવી. વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓની દેખરેખ હેઠળ કેમ્પસમાં સુરક્ષા વધારવામાં આવી અને હાઈવે પરથી પણ ભીડને દૂર કરવામાં આવી. બીજી તરફ, કથિત યૌન શોષણના આરોપ અંગે પોલીસ તપાસ શરૂ થઈ. વિદ્યાર્થીઓની ફરિયાદના આધારે FIR નોંધવામાં આવી અને સમગ્ર મામલાની તપાસ માટે Special Investigation Team એટલે કે SITની રચના કરવામાં આવી. તપાસમાં CCTV ફૂટેજ, ફોરેન્સિક પુરાવા અને ફોન ડેટા સહિતના પુરાવાઓ તપાસવામાં આવી રહ્યા છે.
પરંતુ અહીંથી મામલો વધુ ગૂંચવાયો
LPU મેનેજમેન્ટે કથિત રેપના દાવાને નકારી કાઢ્યો અને તેને ખોટો તથા આધારવિહોણો ગણાવ્યો. યુનિવર્સિટી તરફથી વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓને સોશિયલ મીડિયા પર ફરતી માહિતી ચકાસ્યા વગર વિશ્વાસ ન કરવા અને શેર ન કરવા અપીલ કરવામાં આવી. પોલીસ તરફથી પણ અત્યાર સુધી કથિત યૌન શોષણની પુષ્ટિ થઈ નથી. એટલે FIR નોંધાઈ હોવી અને આરોપ સાબિત થવો, બંને અલગ બાબતો છે. હાલમાં આ મુદ્દો તપાસ હેઠળ છે. આ વચ્ચે સોશિયલ મીડિયા પર અનેક વીડિયો અને દાવાઓ વાયરલ થવા લાગ્યા. તેમાંનો એક વીડિયો તો એવો હતો જેમાં એક પોલીસ અધિકારીને કથિત આરોપીના રાજકીય જોડાણ અંગે નિવેદન આપતા બતાવવામાં આવ્યો હતો. Fact-checkમાં આ વીડિયોને ડિજિટલી મેનિપ્યુલેટેડ અને ફેક ગણાવવામાં આવ્યો. એટલે LPUની ઘટનાને લઈને સોશિયલ મીડિયા પર ફરતી દરેક માહિતી સાચી હોવી જરૂરી નથી. હિંસક વિરોધ બાદ LPUએ 28 સપ્ટેમ્બરથી 10 દિવસ માટે નિયમિત ક્લાસિસ સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી. Mid-Term પરીક્ષાઓ પણ આગળ ધકેલવામાં આવી. મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ પોતાનો સામાન લઈને કેમ્પસ છોડીને પોતાના ઘરે જવા લાગ્યા. કેમ્પસમાં સ્થિતિ ધીમે ધીમે શાંત થતી જોવા મળી રહી છે, પરંતુ સુરક્ષા વ્યવસ્થા હજુ કડક છે. પોલીસની હાજરી વધારવામાં આવી છે અને સમગ્ર ઘટનાની તપાસ ચાલી રહી છે.
હવે તપાસ સામે બે મોટા સવાલ છે
- પહેલો: સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાયેલા કથિત યૌન શોષણના દાવા પાછળનું સાચું સત્ય શું છે?
- બીજો: જો આરોપોની પુષ્ટિ ન થાય તો માત્ર એક અચકાસેલા દાવાના આધારે LPUમાં આટલી મોટી હિંસા કેવી રીતે ભડકી?
આ બંને સવાલોના જવાબ પોલીસ તપાસ અને SITના નિષ્કર્ષ બાદ જ સ્પષ્ટ થઈ શકશે. અત્યારે LPUનું કેમ્પસ શાંત છે, પરંતુ આ શાંતિ પાછળ અનેક સવાલો હજુ જીવંત છે. એક વાયરલ મેસેજથી શરૂ થયેલો વિરોધ કેવી રીતે હિંસામાં ફેરવાયો અને કથિત ઘટનાનું ખરું સત્ય શું છે, તે હવે તપાસના પરિણામ પર નિર્ભર છે. કારણ કે આ આખી કહાનીમાં સૌથી મોટો સવાલ હજુ પણ એ જ છે... વાયરલ થયેલી વાત ખરેખર સત્ય હતી, કે પછી એક અચકાસેલા દાવાએ આખું કેમ્પસ સળગાવી દીધું?
