Chandrababu Naidu EVM controversy: ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (EVM) મુદ્દે આંધ્રપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી એન. ચંદ્રબાબુ નાયડુએ કોંગ્રેસ પાર્ટી પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. અમરાવતીમાં એક પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે, તેમણે દેશમાં અનેક સરકારો આવતી-જતી જોઈ છે. ભારતમાં ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન લાવવાનો શ્રેય કોંગ્રેસને જાય છે. જ્યારે કોંગ્રેસે દેશમાં EVMની શરૂઆત કરી હતી ત્યારે આ મશીનો સંપૂર્ણપણે યોગ્ય અને સારા હતા, પરંતુ હવે જ્યારે કોંગ્રેસ ચૂંટણીઓ હારી રહી છે, ત્યારે તે જ EVM મશીનો અચાનક ખરાબ અને શંકાસ્પદ બની ગયા છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે ચૂંટણી હાર્યા પછી મશીનોને દોષ આપવાની આ નીતિ યોગ્ય નથી.
'જીત વખતે ઉજવણી અને હાર વખતે દોષારોપણ કેમ?'
અમરાવતી ખાતે મીડિયા સાથે વાતચીત કરતાં નાયડુએ કહ્યું, "મેં દેશમાં ઘણી સરકારો જોઈ છે. જ્યારે કોંગ્રેસે દેશમાં ઈવીએમ રજૂ કર્યું ત્યારે આ મશીનો ખૂબ જ સરસ હતાં. હવે જ્યારે તમે ચૂંટણી હારી રહ્યા છો, ત્યારે તે જ ઈવીએમ પર સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છો. તમે આ બાબતને કેવી રીતે યોગ્ય ઠેરવી શકો? કોઈપણ બાબતની ટીકા કરતાં પહેલાં દરેક વ્યક્તિ અને રાજકીય પક્ષે આત્મમંથન કરવું જોઈએ." આંધ્રપ્રદેશના મુખ્યમંત્રીએ ઉમેર્યું હતું કે રાજકીય પક્ષો જ્યારે ચૂંટણી જીતે ત્યારે EVMની વિશ્વસનીયતાની ઉજવણી કરે અને જ્યારે હારે ત્યારે તેના પર પ્રશ્નો ઊભા કરે, તે યોગ્ય વલણ નથી.
જગન મોહન રેડ્ડી પર 'સગવડતાની રાજકારણ' કરવાનો આરોપ
નાયડુએ આ દરમિયાન વાયએસઆર કોંગ્રેસ પાર્ટી (YSRCP) ના નેતા અને પૂર્વ સીએમ જગન મોહન રેડ્ડી પર પણ મતદાર યાદી સુધારણા (SIR) મુદ્દે 'સગવડતાનું રાજકારણ' કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જ્યારે SIR હેઠળ મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની ગણતરી ચાલી રહી હતી, ત્યારે વિપક્ષી દળોએ કોઈ વાંધો કેમ ન ઉઠાવ્યો? તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની આખી પ્રક્રિયા દરમિયાન તમામ રાજકીય પક્ષોના બૂથ લેવલ એજન્ટ્સ (BLA) હાજર હતા. તે સમયે મૌન રહ્યા પછી હવે રાજકીય લાભ ખાતર પોતાના વલણને બદલવું યોગ્ય નથી.
CCTV નિગરાની અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા
ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કોઈપણ પ્રકારની ગેરરીતિની શક્યતાઓને ફગાવી દેતાં મુખ્યમંત્રી નાયડુએ જણાવ્યું હતું કે આજે સમગ્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયા અત્યંત સઘન CCTV નિગરાની હેઠળ યોજાય છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે સ્ટ્રોંગ રૂમથી માંડીને મતદાન કેન્દ્રો સુધી પારદર્શિતા જાળવવામાં આવે છે, જેથી EVM સાથે ચેડાં થવાની કોઈ શક્યતા રહેતી નથી. વિપક્ષ ચૂંટણી પરિણામો સ્વીકારવાને બદલે માત્ર જનતાનું ધ્યાન ભટકાવવા માટે મશીન પર દોષનો ટોપલો ઢોળી રહ્યો છે.
વિશેષ અને વધારાની માહિતી
ભારતમાં EVMનો ઈતિહાસ: ભારતમાં સૌપ્રથમ વખત મે 1982માં કેરળના પરાવુર વિધાનસભા મતવિસ્તારની 50 મતદાન મથકો પર પ્રાયોગિક ધોરણે EVMનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ કોંગ્રેસ શાસન હેઠળ જ 1989માં સંસદ દ્વારા જનપ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ 1951માં સુધારો કરીને કાયદેસર રીતે EVMના ઉપયોગની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
VVPAT સિસ્ટમ: ચૂંટણી પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવવા માટે પાછળથી VVPAT (વોટર વેરિફાયેબલ પેપર ઓડિટ ટ્રેલ) દાખલ કરવામાં આવ્યું હતું, જે મતદારને પોતે આપેલા મતની કાગળની સ્લિપ સાત સેકન્ડ સુધી જોવાની સુવિધા આપે છે.
