Jagan Mohan Reddy News: આંધ્ર પ્રદેશના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને YSR કોંગ્રેસ પાર્ટી (YSRCP)ના પ્રમુખ વાયએસ જગન મોહન રેડ્ડીએ ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક સંબંધિત 2023ના કાયદાને સમર્થન આપવા બદલ અફસોસ વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે સ્વીકાર્યું કે તેમની પાર્ટીએ આ કાયદાને સમર્થન આપીને ભૂલ કરી હતી. રેડ્ડીએ ચૂંટણી પંચની નિમણૂક પ્રક્રિયાને વધુ નિષ્પક્ષ બનાવવા માટે સુધારા કરવાની માગ કરી છે. તેમના મતે, ચૂંટણી અધિકારીઓની પસંદગીમાં સત્તાધારી પક્ષને નિર્ણાયક વર્ચસ્વ મળવું જોઈએ નહીં.
‘કાયદાને સમર્થન આપીને ભૂલ કરી’
જગન મોહન રેડ્ડીએ જણાવ્યું કે અગાઉ YSRCPએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક માટેની નવી વ્યવસ્થાને સમર્થન આપ્યું હતું. જોકે, હવે તેમને આ નિર્ણય બદલ અફસોસ છે. તેમણે કહ્યું કે ચૂંટણી યોજવાની જવાબદારી સંભાળતા અધિકારીઓની નિમણૂક એવી પ્રક્રિયા દ્વારા થવી જોઈએ, જેમાં સત્તાધારી પક્ષને એકતરફી ફાયદો ન મળે. તેમણે જૂની પસંદગી વ્યવસ્થાને ફરી લાગુ કરવાની માગ કરી છે, જેમાં વડાપ્રધાન, લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા અને ભારતના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ (CJI) સામેલ હતા.
2023ના કાયદામાં શું બદલાયું હતું?
ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂકને લઈને 2023માં કાયદાકીય ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદા હેઠળ પસંદગી સમિતિમાં ત્રણ સભ્યો રાખવામાં આવ્યા છે:
ભારતના વડાપ્રધાન
વડાપ્રધાન દ્વારા નામાંકિત એક કેબિનેટ મંત્રી
લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા
આ અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા અનુસાર રચાયેલી વ્યવસ્થામાં વડાપ્રધાન, વિપક્ષના નેતા અને ભારતના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ પસંદગી સમિતિમાં સામેલ હતા. જોકે, 2023ના કાયદા હેઠળ રચાયેલી સમિતિમાંથી CJIને દૂર રાખવામાં આવ્યા હતા. જગન મોહન રેડ્ડીનું કહેવું છે કે ચૂંટણી કમિશનરોની પસંદગીમાં નિષ્પક્ષતા જળવાઈ રહે તે માટે સમિતિની રચનામાં ફેરફાર જરૂરી છે.
‘પરીક્ષકની નિમણૂક વિદ્યાર્થી ન કરી શકે’
પોતાની વાત સમજાવવા માટે રેડ્ડીએ પરીક્ષા સાથે સરખામણી કરતાં કહ્યું કે પરીક્ષકની નિમણૂક કોઈ વિદ્યાર્થી દ્વારા ન થવી જોઈએ. તેમના મતે, જો ચૂંટણી અધિકારીઓની નિમણૂક કોઈ નિષ્પક્ષ વ્યક્તિ કે સંસ્થા દ્વારા ન થાય, તો પ્રમાણિકતાથી કામ કરતા ચૂંટણી કમિશનરને પણ ટીકાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. તેમણે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં વિશ્વાસ જાળવવા માટે પસંદગીની વ્યવસ્થાને રાજકીય પ્રભાવથી દૂર રાખવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂકમાં પણ સુધારાની માગ
જગન મોહન રેડ્ડીએ માત્ર કેન્દ્રીય ચૂંટણી પંચ જ નહીં, પરંતુ રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક પ્રક્રિયામાં પણ સુધારા કરવાની માગ કરી છે. તેમના મતે, રાજ્ય ચૂંટણી પંચની નિમણૂક મુખ્યમંત્રી કે સત્તાધારી સરકારના નિયંત્રણ હેઠળ ન હોવી જોઈએ. તેના બદલે કોઈ નિષ્પક્ષ વ્યક્તિ અથવા સંસ્થા દ્વારા પસંદગી થવી જોઈએ, જેથી ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં તમામ પક્ષોને સમાન તક મળી શકે.
આંધ્ર પ્રદેશની સ્થાનિક ચૂંટણીઓને લઈને સરકાર પર આરોપ
આંધ્ર પ્રદેશમાં ચાલી રહેલી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી પ્રક્રિયાનો ઉલ્લેખ કરતાં રેડ્ડીએ TDPના નેતૃત્વ હેઠળની NDA સરકાર પર ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો કે YSRCPના ઉમેદવારોને ઉમેદવારી પત્રો ભરવામાં અવરોધોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. રેડ્ડીના આરોપ મુજબ, કેટલાક સ્થળોએ ઉમેદવારી પત્રો છીનવી લેવામાં આવ્યા, પક્ષના કાર્યકરો પર હુમલા થયા અને ઉમેદવારોને ધમકાવવામાં આવ્યા. તેમણે પોલીસ અને વહીવટી તંત્ર તમામ ઉમેદવારોને સમાન તક આપવામાં નિષ્ફળ ગયાનો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો. જોકે, આ આરોપોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ અને સંબંધિત પક્ષોનો પ્રતિભાવ ઉપલબ્ધ માહિતીમાં સ્પષ્ટ નથી. તેથી આ દાવાઓને જગન મોહન રેડ્ડીના આરોપો તરીકે જ જોવાના રહેશે.
ચૂંટણી પંચની નિમણૂક પ્રક્રિયા ફરી ચર્ચામાં
2023ના કાયદાને સમર્થન આપવાનો નિર્ણય ભૂલભર્યો હતો એવી જગન મોહન રેડ્ડીની કબૂલાતે ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક પ્રક્રિયા અંગેની ચર્ચાને ફરી વેગ આપ્યો છે. તેમણે કેન્દ્રીય અને રાજ્ય સ્તરે ચૂંટણી અધિકારીઓની પસંદગી વધુ નિષ્પક્ષ બને તે માટે સુધારાની માગ કરી છે. ચૂંટણી પંચની સ્વતંત્રતા, નિમણૂક પ્રક્રિયામાં સત્તાધારી પક્ષની ભૂમિકા અને રાજકીય પક્ષોને સમાન તક જેવા મુદ્દાઓ આ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે.
