UPI Charges: UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર ચાર્જને લઈને વેપારીઓમાં ફરીથી અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને FMCGના હોલસેલર્સ ઓછા માર્જિન પર વેપાર કરતા હોવાથી ડિજિટલ પેમેન્ટ પર લાગતા ચાર્જની સીધી અસર તેમના નફા પર પડતી હોવાનો વેપારીઓનો દાવો છે. વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ₹30 હજારના પેમેન્ટ પર આશરે દોઢ ટકાના માર્જિનથી ₹450ની રકમ બચે છે. જો પેમેન્ટના 0.4 ટકાના ચાર્જના કારણે ₹120નો વધારાનો ખર્ચ થાય તો વેપારી પાસે માત્ર ₹330 જ બચે છે. આ સ્થિતિમાં વેપારીઓ ડિજિટલ પેમેન્ટની જગ્યાએ રોકડ વ્યવહાર તરફ વળે તેવી ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
‘વન નેશન, વન ટેક્સ’ સામે વેપારીઓના સવાલ
શ્રી અમદાવાદ વેપારી મહાસંગઠન સાથે જોડાયેલા વેપારીઓનું કહેવું છે કે સરકાર એક તરફ ‘વન નેશન, વન ટેક્સ’ની વાત કરે છે, પરંતુ બીજી તરફ પેમેન્ટ સિસ્ટમ સાથે જોડાયેલા વધારાના ચાર્જથી વેપારીઓ પર ભાર વધી રહ્યો છે. વેપારીઓનો આક્ષેપ છે કે UPIથી કરવામાં આવતા પેમેન્ટમાં GST સહિતની રકમ સામેલ હોવા છતાં કુલ પેમેન્ટની રકમ પર ચાર્જ લાગવાથી ટેક્સ ઉપર પણ ટેક્સ જેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ રહી છે. આ મુદ્દે વેપારીઓમાં ખાસ કરીને નાના માર્જિનવાળા વ્યવસાયોને લઈને ચિંતા છે.
FMCG હોલસેલર્સનું માર્જિન પહેલેથી જ ઓછું
FMCGના હોલસેલર્સનું કહેવું છે કે તેમનો ગ્રોસ નફો આશરે 5 ટકા જેટલો હોય છે. તેમાંથી લગભગ 3થી સાડા 3 ટકા રકમ કર્મચારીઓના પગાર, ડિલિવરી અને અન્ય ઓપરેશનલ ખર્ચમાં જતી રહે છે. આ ખર્ચ બાદ વેપારી પાસે આશરે દોઢ ટકા માર્જિન બચે છે. આવી સ્થિતિમાં UPI પેમેન્ટ પર લાગતો વધારાનો ચાર્જ પણ વેપારીના નફાને અસર કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે ₹30 હજારના પેમેન્ટ પર દોઢ ટકા માર્જિન ગણવામાં આવે તો ₹450 બચે છે. વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ, 0.4 ટકાના ચાર્જના કારણે ₹120નો ખર્ચ થાય તો નફો ઘટીને ₹330 રહી જાય છે. વેપારી પાસે પોતાનું ગોડાઉન હોય તો પણ આ રકમમાંથી અન્ય ખર્ચ કાઢવાના રહે છે. જ્યારે ગોડાઉન ભાડે લીધેલું હોય તો ભાડાનો ખર્ચ બાદ નફો વધુ ઘટી શકે છે.
નાના વેપારીઓ પર પણ અસરની ચિંતા
વેપારીઓનું કહેવું છે કે માત્ર મોટા હોલસેલર્સ જ નહીં, પરંતુ નાના વેપારીઓ અને દૈનિક રોકડ પ્રવાહ ધરાવતા વ્યવસાયોને પણ ડિજિટલ પેમેન્ટ સાથે જોડાયેલા ખર્ચની અસર થઈ શકે છે. વેપારીઓના મતે, જો UPI દ્વારા થતા વ્યવહારો પર વધારાનો ખર્ચ વધશે તો કેટલાક નાના વેપારીઓ ડિજિટલ પેમેન્ટ સ્વીકારવાને બદલે રોકડ વ્યવહારને પ્રાથમિકતા આપી શકે છે.
‘નો પેમેન્ટ ડે’ દરમિયાન વિરોધ
UPI ચાર્જના મુદ્દે વેપારીઓનો વિરોધ ‘નો પેમેન્ટ ડે’ દરમિયાન વધુ સ્પષ્ટ જોવા મળ્યો છે. વેપારીઓનું કહેવું છે કે ડિજિટલ વ્યવહાર વધારવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે, પરંતુ બીજી તરફ ટ્રાન્ઝેક્શન પર વધતા ખર્ચથી વેપારીઓને મુશ્કેલી પડી રહી છે. તેમના મતે, નાના માર્જિન પર ચાલતા વેપારમાં પેમેન્ટ ચાર્જની નાની ટકાવારી પણ કુલ નફા પર મોટી અસર કરી શકે છે.
રોકડ વ્યવહાર ફરી વધવાની વેપારીઓને ચિંતા
વેપારીઓનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ડિજિટલ પેમેન્ટના વધતા ઉપયોગને કારણે રોકડનો વ્યવહાર ઘટ્યો હતો. UPI અને અન્ય ડિજિટલ માધ્યમોથી થતા વ્યવહારોનો રેકોર્ડ પણ સરળતાથી ઉપલબ્ધ રહે છે. વેપારીઓના મતે, જો ડિજિટલ પેમેન્ટ સ્વીકારવામાં વધારાનો ખર્ચ થશે તો કેટલાક વેપારીઓ ફરી રોકડ વ્યવહાર તરફ વળી શકે છે. આનાથી ડિજિટલ પેમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્રયાસો પર પણ અસર પડી શકે છે. હાલમાં UPI ચાર્જને લઈને વેપારીઓની મુખ્ય માંગ એ છે કે નાના માર્જિનવાળા વ્યવસાયોને ધ્યાનમાં રાખીને પેમેન્ટ ખર્ચનો બોજ ઘટાડવામાં આવે, જેથી ડિજિટલ વ્યવહારને બદલે રોકડ વ્યવહાર તરફ વળવાની સ્થિતિ ન સર્જાય.








