Post Office MIS Scheme 2026: આજના સમયમાં દરેક વ્યક્તિ એવી રોકાણ યોજના શોધે છે, જેમાં પૈસા સુરક્ષિત રહે અને દર મહિને નિયમિત આવક પણ મળતી રહે. ખાસ કરીને નિવૃત્ત લોકો અને નિશ્ચિત આવક મેળવવા ઇચ્છતા પરિવારો માટે પોસ્ટ ઓફિસની સરકારી બચત યોજનાઓ સારો વિકલ્પ બની શકે છે. આવી જ એક યોજના એટલે પોસ્ટ ઓફિસ મંથલી ઇન્કમ સ્કીમ (MIS). આ યોજનામાં એકસાથે રોકાણ કરીને દર મહિને વ્યાજ મેળવી શકાય છે. હાલમાં આ યોજના હેઠળ વાર્ષિક 7.4 ટકા વ્યાજ આપવામાં આવે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ જોઈન્ટ એકાઉન્ટમાં મહત્તમ ₹15 લાખનું રોકાણ કરે તો તેને દર મહિને ₹9,250 સુધીની વ્યાજની આવક મળી શકે છે.
શું છે પોસ્ટ ઓફિસની મંથલી ઇન્કમ સ્કીમ?
પોસ્ટ ઓફિસ મંથલી ઇન્કમ સ્કીમ સરકાર દ્વારા સંચાલિત નાની બચત યોજનાઓમાંની એક છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ રોકાણકારોને નિયમિત માસિક આવક આપવાનો છે. તેમાં રોકાણકાર એકસાથે નાણાં જમા કરાવે છે અને તેના પર મળતું વ્યાજ દર મહિને મેળવી શકે છે. આ યોજનાની મુદત પાંચ વર્ષની છે. તેમાં ઓછામાં ઓછા ₹1,000થી ખાતું ખોલાવી શકાય છે. ખાસ વાત એ છે કે આ યોજના માટે કોઈ ચોક્કસ વયમર્યાદા નથી અને પાત્રતા ધરાવતા પુખ્ત નાગરિકો તેમાં રોકાણ કરી શકે છે.
સિંગલ અને જોઈન્ટ એકાઉન્ટમાં કેટલી રકમ જમા કરી શકાય?
આ યોજનામાં ખાતું ખોલાવતી વખતે બે વિકલ્પ મળે છે. પ્રથમ સિંગલ એકાઉન્ટ અને બીજું જોઈન્ટ એકાઉન્ટ. સિંગલ એકાઉન્ટમાં એક વ્યક્તિ મહત્તમ ₹9 લાખનું રોકાણ કરી શકે છે. જ્યારે જોઈન્ટ એકાઉન્ટમાં વધુમાં વધુ ત્રણ પુખ્ત વ્યક્તિઓ સાથે મળીને મહત્તમ ₹15 લાખ જમા કરાવી શકે છે. એટલે કે પતિ-પત્ની અથવા પરિવારના અન્ય સભ્યો સંયુક્ત રીતે આ યોજનાનો લાભ લઈ શકે છે. જોકે, જોઈન્ટ એકાઉન્ટમાં દરેક ખાતાધારકનો હિસ્સો સમાન ગણવામાં આવે છે.
₹15 લાખના રોકાણ પર દર મહિને મળશે ₹9,250
હાલમાં ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા માટે આ યોજનામાં વાર્ષિક 7.4 ટકા વ્યાજદર આપવામાં આવી રહ્યો છે. આ દર પ્રમાણે જો કોઈ રોકાણકાર જોઈન્ટ એકાઉન્ટમાં ₹15 લાખનું રોકાણ કરે તો તેની ગણતરી આ પ્રમાણે થશે:
કુલ રોકાણ: ₹15,00,000
વાર્ષિક વ્યાજદર: 7.4 ટકા
દર મહિને મળતું વ્યાજ: ₹9,250
પાંચ વર્ષમાં કુલ વ્યાજ: ₹5,55,000
પાંચ વર્ષ બાદ પરત મળતી મૂળ રકમ: ₹15,00,000
આ રીતે પાંચ વર્ષમાં રોકાણકારને કુલ ₹5.55 લાખ વ્યાજની આવક મળશે અને મુદત પૂર્ણ થયા બાદ મૂળ રોકાણની ₹15 લાખની રકમ પણ પરત મળશે. જો કોઈ વ્યક્તિ સિંગલ એકાઉન્ટમાં મહત્તમ ₹9 લાખનું રોકાણ કરે તો તેને દર મહિને ₹5,550 વ્યાજ મળશે.
પાંચ વર્ષ પહેલાં પૈસા ઉપાડવા હોય તો શું છે નિયમ?
પોસ્ટ ઓફિસની આ યોજનામાં પાંચ વર્ષની મુદત પૂરી થાય તે પહેલાં પણ કેટલીક શરતોને આધારે ખાતું બંધ કરાવી શકાય છે. જોકે, ખાતું ખોલાવ્યાના પ્રથમ એક વર્ષ દરમિયાન પૈસા ઉપાડવાની મંજૂરી મળતી નથી. એક વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ અને ત્રણ વર્ષ પહેલાં ખાતું બંધ કરાવવામાં આવે તો જમા કરેલી મૂળ રકમમાંથી 2 ટકા કપાત કરવામાં આવે છે. જ્યારે ત્રણ વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ પરંતુ પાંચ વર્ષ પહેલાં ખાતું બંધ કરાવવામાં આવે તો મૂળ રકમમાંથી 1 ટકા કપાત થાય છે. તેથી રોકાણ કરતાં પહેલાં આ નિયમો સમજવા જરૂરી છે.
મળતા વ્યાજ પર ટેક્સ લાગશે?
આ યોજનામાં મળતું માસિક વ્યાજ આવકવેરા હેઠળ કરપાત્ર છે. એટલે કે રોકાણકારની કુલ આવક અને લાગુ પડતા ટેક્સ સ્લેબ પ્રમાણે વ્યાજની આવક પર ટેક્સ ચૂકવવો પડી શકે છે. આ ઉપરાંત, પોસ્ટ ઓફિસ MISમાં રોકાણ કરવા બદલ આવકવેરાની કલમ હેઠળ અલગથી રોકાણ પર ટેક્સ છૂટ મળતી નથી. તેથી માત્ર વ્યાજદર જ નહીં, પરંતુ ટેક્સ બાદ મળતી વાસ્તવિક આવકને પણ ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ.
કોના માટે ઉપયોગી બની શકે છે આ યોજના?
જે લોકોને શેરબજારની વધઘટથી દૂર રહીને નિયમિત આવક મેળવવી હોય તેમના માટે પોસ્ટ ઓફિસની મંથલી ઇન્કમ સ્કીમ એક વિકલ્પ બની શકે છે. નિવૃત્ત કર્મચારીઓ, નિયમિત માસિક આવક ઇચ્છતા પરિવારો અને સુરક્ષિત રોકાણને પ્રાથમિકતા આપતા લોકો આ યોજનાનો વિચાર કરી શકે છે. જોકે, રોકાણ કરતાં પહેલાં પોતાની આર્થિક જરૂરિયાત, ટેક્સની જવાબદારી અને પાંચ વર્ષની મુદતને ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે. વ્યાજદરની નવી જાહેરાતો અને ખાતાની શરતો માટે નજીકની પોસ્ટ ઓફિસમાં માહિતી મેળવી શકાય છે.
