Petrol Diesel Price News: પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવને લઈને ચર્ચા વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે ઈંધણની નિકાસ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સના દરમાં ફેરફાર કર્યો છે. 16 ઓક્ટોબર 2026થી અમલમાં આવેલા નવા દરો મુજબ, પેટ્રોલની નિકાસ પરનો ટેક્સ વધારીને પ્રતિ લીટર ₹2.50 કરવામાં આવ્યો છે. બીજી તરફ, ડીઝલની નિકાસ પરનો ટેક્સ પ્રતિ લીટર ₹16થી ઘટાડીને ₹8.50 કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, એવિએશન ટર્બાઈન ફ્યુઅલ (ATF)ની નિકાસ પરના શુલ્કમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
શું દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધશે?
કેન્દ્ર સરકારના આ નિર્ણય બાદ વાહનચાલકોના મનમાં સવાલ ઊભો થઈ રહ્યો છે કે શું હવે દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ મોંઘાં થશે? જોકે, આ ફેરફાર માત્ર નિકાસ પર લાગતા ટેક્સમાં કરવામાં આવ્યો છે. તેથી ઘરેલુ બજારમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પર તેની સીધી અસર થવાની અપેક્ષા નથી. દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. વિન્ડફોલ ટેક્સમાં ફેરફાર થયો હોવાના કારણે જ સામાન્ય ગ્રાહકો માટે ઈંધણના ભાવ વધી જશે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ટેક્સમાં કેટલો ફેરફાર થયો?
સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા દરો મુજબ, પેટ્રોલની નિકાસ પરનો ટેક્સ પ્રતિ લીટર ₹2.50 કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે ડીઝલની નિકાસ પરના ટેક્સમાં પ્રતિ લીટર ₹7.50નો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉ ડીઝલની નિકાસ પર પ્રતિ લીટર ₹16 ટેક્સ લાગતો હતો, જે હવે ઘટાડીને ₹8.50 કરવામાં આવ્યો છે. બીજી તરફ, વિમાનમાં વપરાતા એવિએશન ટર્બાઈન ફ્યુઅલ (ATF)ની નિકાસ પરના શુલ્કમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
શું છે વિન્ડફોલ ટેક્સ?
વિન્ડફોલ ટેક્સ એટલે કોઈ ક્ષેત્રમાં અસાધારણ નફો થતો હોય ત્યારે સરકાર દ્વારા તેના પર લગાવવામાં આવતો વધારાનો કર. પેટ્રોલિયમ ક્ષેત્રમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવમાં થતા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર આ ટેક્સની સમીક્ષા કરે છે. ભારતમાં જુલાઈ 2022માં પ્રથમ વખત ઈંધણની નિકાસ પર વિન્ડફોલ ટેક્સ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની સ્થિતિ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થતા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને તેના દરોમાં સમયાંતરે ફેરફાર કરવામાં આવે છે.
દર 15 દિવસે થાય છે સમીક્ષા
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવમાં થતા ઉતાર-ચઢાવને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર સામાન્ય રીતે દર 15 દિવસે વિન્ડફોલ ટેક્સની સમીક્ષા કરે છે. આ ટેક્સના દરોમાં ફેરફારનો મુખ્ય સંબંધ ઈંધણની નિકાસ સાથે છે. આથી, પેટ્રોલની નિકાસ પર ટેક્સ વધારવામાં આવ્યો છે અને ડીઝલની નિકાસ પર ટેક્સ ઘટાડવામાં આવ્યો છે, પરંતુ માત્ર આ નિર્ણયના આધારે દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના છૂટક ભાવ વધશે એવું કહી શકાય નહીં.
