Smart Meter Rules to Reduce Bill: આજના સમયમાં મોંઘવારીના જમાનામાં ઘરનું બજેટ જાળવવું એ મોટો પડકાર બની ગયો છે. ઘણા લોકોની એવી ફરિયાદો હોય છે કે તેઓ ઘરમાં ખૂબ જ મર્યાદિત અને ઓછી વીજળીનો ઉપયોગ કરે છે, છતાં પણ દર મહિને વીજળી કંપની તરફથી મોટો આંકડો ધરાવતું બિલ મોકલી આપવામાં આવે છે. જો તમારી સાથે પણ દર મહિને આવું જ બની રહ્યું હોય, તો તમારે સમજી લેવું જોઈએ કે તમે કોઈ અજાણતા એવી મોટી ભૂલ કરી રહ્યા છો, જે તમારા મહેનતના પૈસા બિનજરૂરી રીતે વસૂલી રહી છે. સામાન્ય રીતે લોકો એવું જ માનતા હોય છે કે વધુ પંખા કે લાઈટ ચાલુ રાખવાથી બિલ વધારે આવે છે, પરંતુ વાસ્તવિકતામાં બિલ વધવાનું મોટું કારણ તમારું વીજ કનેક્શન અને તેનું 'સિક્રેટ ગણિત' છે.
શું છે આ 'સેન્ક્શન્ડ લોડ' (Sanctioned Load) અને કેમ લાગે છે પેનલ્ટી?
જ્યારે તમે તમારા ઘર માટે નવું વીજળીનું કનેક્શન લો છો, ત્યારે વીજ કંપની પાસે એક ચોક્કસ ક્ષમતા મંજૂર કરાવવી પડે છે, જેને 'સેન્ક્શન્ડ લોડ' અથવા 'મંજૂર થયેલ લોડ' કહેવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં જ્યારે કનેક્શન લેવામાં આવે છે ત્યારે ઘરમાં સાધનો ઓછા હોય છે, જેમ કે માત્ર થોડા પંખા, ટ્યુબલાઈટ અને ટીવી. પરંતુ સમય વીતવાની સાથે ઘરમાં એસી, ગીઝર, વોશિંગ મશીન, માઇક્રોવેવ અને ઇન્ડક્શન જેવા ભારે સાધનો ઉમેરાતા જાય છે. મોટાભાગના લોકો નવા સાધનો ખરીદી લે છે પણ વીજ કંપનીમાં જઈને પોતાનો મંજૂર થયેલો લોડ વધારવાનું ભૂલી જાય છે. પરિણામે, જ્યારે તમે તમારી નિર્ધારિત ક્ષમતા કરતાં વધુ વીજળી એકસાથે વાપરો છો, ત્યારે વીજ કંપની દંડ (પેનલ્ટી) અને વધારાનો ચાર્જ વસૂલવાનું શરૂ કરી દે છે.
સ્માર્ટ મીટરની નજર અને બિલ બમણું થવાનું રહસ્ય
આજના આધુનિક યુગમાં મોટાભાગના વિસ્તારોમાં પરંપરાગત મીટરની જગ્યાએ 'સ્માર્ટ મીટર' લગાવી દેવામાં આવ્યા છે. આ સ્માર્ટ મીટર ડિજિટલ ટેક્નોલોજીથી સજ્જ હોય છે, જે તમારી વીજ ખપત પર પ્રતિ સેકન્ડ નજર રાખે છે. જ્યારે તમે ઘરમાં એકસાથે એસી, ગીઝર અને ઇન્ડક્શન જેવા ભારે ઉપકરણો ચાલુ કરો છો, ત્યારે વીજ કનેક્શન પર અચાનક ભારે દબાણ આવે છે. સ્માર્ટ મીટર આ ક્ષણિક વપરાશને 'મેક્સિમમ લોડ' (Maximum Demand) તરીકે સિસ્ટમમાં રેકોર્ડ કરી લે છે. આ સિસ્ટમ ઓટોમેટિક તમારા કનેક્શનનો લોડ વધારેલો ગણી લે છે. આ જ કારણોસર બિલમાં 'ફિક્સ્ડ ચાર્જ' કે 'ડિમાન્ડ ચાર્જ' ઉમેરાય છે, જે તમારી માસિક લાઈટબિલની રકમને સીધી બમણી તરફ લઈ જાય છે.
વધુ પડતો લોડ અને સ્લેબ રેટનો છુપો માર
મંજૂર થયેલા લોડ કરતાં વધુ વીજળી વાપરવાનો ગેરફાયદો માત્ર દંડ કે પેનલ્ટી પૂરતો સીમિત નથી રહેતો. વીજ કંપનીઓ વધારાના ઉપયોગ બદલ સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ ચાર્જ પણ વધારી દે છે. આ ઉપરાંત, જ્યારે વીજ સિસ્ટમમાં તમારો કનેક્શન લોડ કેટેગરી બદલાઈ જાય છે, ત્યારે પ્રતિ યુનિટ વીજળીનો ભાવ (યૂનિટ રેટ) પણ વધી જતો હોય છે. આમ, તમે ભલે દિવસ દરમિયાન ખૂબ ઓછી વીજળી વાપરી હોય, પરંતુ એકાદ-બે કલાક માટે ભારે સાધનો સાથે ચલાવવાથી સ્માર્ટ મીટરે જે રેકોર્ડ નોંધ્યો હોય તેના કારણે આખા મહિનાનું બિલ મોંઘા સ્લેબ રેટ મુજબ ગણાય છે અને બિલમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળે છે.
વપરાશ ઓછો પણ લોડ વધારે? તો પણ થશે આર્થિક નુકસાન!
આ સમસ્યાનો બીજો એક મહત્વનું પાસું પણ છે જે તરફ લોકોનું ધ્યાન નથી જતું. ઘણા ઘરો એવા હોય છે જ્યાં મોટા ભાગે લોક રહેતું હોય અથવા વીજળીનો વપરાશ ખૂબ ઓછો હોય, પરંતુ ભૂતકાળમાં કનેક્શન લેતી વખતે 'સેન્ક્શન્ડ લોડ' જરૂરિયાત કરતાં ઘણો વધારે મંજૂર કરાવેલો હોય છે. આવા કિસ્સામાં, તમે ઘરમાં વીજળીનો એક પણ યુનિટ વાપરો કે ન વાપરો, તમારે દર મહિને તે વધારે લોડનો નિર્ધારિત 'ફિક્સ્ડ ચાર્જ' તો ચૂકવવો જ પડે છે. આથી તમારો વપરાશ ઓછો હોવા છતાં દર મહિને ફિક્સ્ડ ચાર્જના નામે બિનજરૂરી પૈસા વીજ કંપની પાસે ચાલ્યા જાય છે.
બિલ અડધું કરવા અને દંડથી બચવા આજે જ કરો આ સરળ કામ
તમારા માસિક બજેટને કન્ટ્રોલમાં રાખવા માટે કેટલીક બાબતોની તકેદારી રાખવી અત્યંત જરૂરી છે:
બિલ ચેક કરો: તાત્કાલિક તમારા છેલ્લા વીજ બિલમાં 'Sanctioned Load' અને 'Maximum Demand' ના ખાનાઓ ચકાસો.
લોડ એડજસ્ટ કરો: જો તમારી મેક્સિમમ ડિમાન્ડ તમારા સેન્ક્શન્ડ લોડ કરતાં વધુ આવતી હોય અને દંડ લાગતો હોય, તો વીજ કંપનીની એપ અથવા ઓફિસે જઈને લોડ વધારી લો. જો લોડ જરૂર કરતાં વધુ હોય તો તેને ઓછો કરાવો.
સાધનોનો એકસાથે વપરાશ ટાળો: ઘરમાં એક જ સમયે બધા જ ભારે ઇલેક્ટ્રોનિક સાધનો (જેમ કે એસી, વોશિંગ મશીન, ગીઝર કે ઇન્ડક્શન) ચાલુ રાખવાનું ટાળો.
આ નાની પરંતુ મહત્વની કાળજીઓ રાખીને તમે વીજળી બિલમાં આવતા વધારાના દંડમાંથી બચી શકો છો અને દર મહિને હજારો રૂપિયાની બચત કરી શકો છો.








