Karnataka government test E20 petrol: E20 પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ હોવાનો કર્ણાટક સરકારે દાવો કર્યો છે. રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, વિવિધ પેટ્રોલિયમ કંપનીઓના પેટ્રોલ પંપ પરથી એકત્રિત કરાયેલા 63 નમૂનાઓમાંથી કેટલાકમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 20 ટકાથી વધુ જોવા મળ્યું હતું. સાત જિલ્લાઓના નમૂનાઓના પરીક્ષણમાં કેટલાક કિસ્સાઓમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 31.2 ટકા સુધી પહોંચ્યું હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. રાજ્ય સરકાર હવે આ પરીક્ષણના અહેવાલો કેન્દ્ર સરકારને મોકલવાની તૈયારી કરી રહી છે. જોકે, આ દાવાઓની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ અને સંબંધિત કંપનીઓનો પક્ષ જાણવો જરૂરી છે.
63 નમૂનાઓની તપાસમાં શું સામે આવ્યું?
કર્ણાટક સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOCL), હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL), ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL), નાયરા અને શેલ સહિતની કંપનીઓના પેટ્રોલ પંપ પરથી કુલ 63 નમૂનાઓ એકત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. શરૂઆતમાં આ નમૂનાઓ સંબંધિત તેલ કંપનીઓની પ્રયોગશાળાઓમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. રાજ્ય સરકારનો દાવો છે કે ઇથેનોલના પ્રમાણ અંગે સંતોષકારક જવાબ ન મળતાં કેટલાક નમૂનાઓ ખાનગી પ્રયોગશાળાઓમાં પરીક્ષણ માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, સાત જિલ્લાઓના નમૂનાઓમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ નિર્ધારિત 20 ટકાથી વધુ નોંધાયું હતું.
કઈ કંપનીના પેટ્રોલમાં કેટલું ઇથેનોલ હોવાનો દાવો?
રાજ્ય સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, વિવિધ કંપનીઓના નમૂનાઓમાં નીચે મુજબનું ઇથેનોલનું પ્રમાણ જોવા મળ્યું હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
- IOCL: 31.2 ટકા
- HPCL: 30.5 ટકા
- BPCL: 26.5 ટકા
- નાયરા: 26.1 ટકા
- શેલ: 25.5 ટકા
આ આંકડા કર્ણાટક સરકારના દાવા પર આધારિત છે. પરીક્ષણની પદ્ધતિ, નમૂનાઓની ગુણવત્તા અને સંબંધિત કંપનીઓના જવાબ સહિતની વિગતો સામે આવ્યા બાદ જ સમગ્ર મામલાનું વધુ સ્પષ્ટ મૂલ્યાંકન થઈ શકશે.
વધુ ઇથેનોલથી વાહનોને નુકસાન થઈ શકે?
E20 પેટ્રોલમાં 20 ટકા સુધી ઇથેનોલનું મિશ્રણ હોય છે. જો ઇંધણમાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ હોય, તો વાહનની ડિઝાઇન અને ઇંધણ સાથે સુસંગતતા પ્રમાણે તેની કામગીરી પર અસર પડી શકે છે. કેટલાક વાહનોમાં માઇલેજ ઘટવું, ઇંધણ વ્યવસ્થાના ભાગો પર અસર અથવા જાળવણીના ખર્ચમાં વધારો થવાની શક્યતા હોઈ શકે છે. જોકે, દરેક વાહનને ચોક્કસ પ્રમાણમાં નુકસાન થશે એવો નિષ્કર્ષ માત્ર આ દાવાઓના આધારે કાઢી શકાય નહીં. કર્ણાટક સરકારે માઇલેજમાં ઘટાડો અને વાહનોની જાળવણી પાછળ થતા ખર્ચને કારણે મોટા આર્થિક નુકસાનની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. સરકારના દાવા મુજબ, માઇલેજમાં 10 ટકાનો ઘટાડો થાય તો વાર્ષિક આશરે ₹62,000 કરોડનું નુકસાન થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત વાહનોના સર્વિસિંગ અને જાળવણી ખર્ચને કારણે આશરે ₹39,000 કરોડના નુકસાનનો પણ અંદાજ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આ આંકડાઓની ગણતરી માટેના આધાર અને સ્વતંત્ર ચકાસણીની વિગતો ઉપલબ્ધ ન હોવાથી તેમને અંતિમ અથવા પ્રમાણિત નુકસાન તરીકે ગણવા યોગ્ય નથી.
કેન્દ્ર સરકાર પાસે તપાસ અને વળતરની માગ
કર્ણાટક સરકારના મંત્રી રિઝવાન અરશદે આ મામલે કેન્દ્ર સરકાર હસ્તક્ષેપ કરે તેવી માગ કરી છે. તેમનો મત છે કે જો પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ હોવાનું સાબિત થાય અને તેના કારણે વાહનચાલકોને નુકસાન થાય, તો તેમના માટે વળતર અથવા રિફંડની વ્યવસ્થા કરવા ભંડોળ સ્થાપિત કરવું જોઈએ. હવે આ મામલે કેન્દ્ર સરકાર શું પગલાં લે છે અને પરીક્ષણના અહેવાલોની તપાસ કેવી રીતે થાય છે તેના પર સૌની નજર રહેશે. હાલ માટે, પેટ્રોલમાં વધુ ઇથેનોલ હોવાનો મુદ્દો કર્ણાટક સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવા તરીકે જ જોવો જોઈએ.
