Senior Citizen Savings Scheme: નોકરી કે વ્યવસાયમાંથી નિવૃત્ત થયા બાદ દરેક વ્યક્તિની સૌથી મોટી ચિંતા નિયમિત આવકની હોય છે. જીવનસંધ્યાએ પોતાના દૈનિક ખર્ચ, તબીબી જરૂરિયાતો અને જીવનશૈલીને પહોંચી વળવા માટે જો યોગ્ય આયોજન કરવામાં આવે તો નિવૃત્તિ પછીનો સમય ચિંતામુક્ત વિતાવી શકાય છે. જો શેરબજાર કે અન્ય જોખમી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં પૈસા રોકવાને બદલે 100% સુરક્ષિત અને નિશ્ચિત આવકનો વિકલ્પ શોધતા હોવ, તો કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સંચાલિત 'સિનિયર સિટિઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ' (SCSS) એક અત્યંત ઉત્તમ અને ભરોસાપાત્ર સ્કીમ સાબિત થાય છે.
વ્યાજ દર અને યોજનાની મુખ્ય ખાસિયતો
કેન્દ્ર સરકારની આ સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ હેઠળ રોકાણકારોને વાર્ષિક 8.2% ના દરે વ્યાજ આપવામાં આવે છે. આ યોજનાની સૌથી મોટી સગવડ એ છે કે તેમાં વ્યાજ મેળવવા માટે રોકાણકારે વર્ષના અંત સુધી રાહ જોવી પડતી નથી. દર ત્રણ મહિને (ત્રિમાસિક ધોરણે) વ્યાજની રકમ સીધી જ રોકાણકારના બેંક ખાતામાં જમા કરી દેવામાં આવે છે. આ સ્કીમનો મૂળ મુદતગાળો 5 વર્ષનો હોય છે, જેને પાકતી મુદત બાદ પણ વધુ 3 વર્ષ માટે લંબાવી શકાય છે.
દર મહિને ₹20,500ની આવકનું ગણિત
આ યોજનામાં વ્યાજની ગણતરી ખૂબ સરળ છે. જો કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિક SCSS યોજના હેઠળ મહત્તમ મર્યાદા એટલે કે ₹30 લાખનું રોકાણ કરે છે, તો 8.2% ના વાર્ષિક વ્યાજ દર લેખે તેમને વર્ષે ₹2,46,000 નું વ્યાજ મળે છે. ત્રિમાસિક ધોરણે દર ત્રણ મહિને તેમના ખાતામાં ₹61,500 જમા થાય છે. જો આ રકમને માસિક હિસાબમાં વિભાજિત કરવામાં આવે, તો રોકાણકારને દર મહિને સરેરાશ ₹20,500 ની ગેરંટીડ આવક મળે છે. 5 વર્ષના અંતે વ્યાજ પેટે કુલ ₹12.30 લાખ મળવાની સાથે મૂળ ₹30 લાખની મુદ્દલ રકમ પણ પૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહે છે.
કોણ લઈ શકે છે આ યોજનાનો લાભ? (પાત્રતા અને મર્યાદા)
આ સરકારી સ્કીમમાં રોકાણ કરવા માટે ચોક્કસ વયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે:
સામાન્ય નાગરિકો: 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમર ધરાવતી દરેક વ્યક્તિ આ ખાતું ખોલાવી શકે છે.
સ્વૈચ્છિક નિવૃત્ત (VRS): સરકારી કે ખાનગી ક્ષેત્રમાંથી સ્વૈચ્છિક નિવૃત્તિ લેનાર કર્મચારીઓ 55 થી 60 વર્ષની વય વચ્ચે આ યોજનામાં જોડાઈ શકે છે.
સંરક્ષણ દળોના નિવૃત્ત કર્મચારીઓ: આર્મી, નેવી કે એરફોર્સમાંથી નિવૃત્ત થયેલા જવાનો માટે વયમર્યાદા 50 વર્ષ રાખવામાં આવી છે.
આ સ્કીમ હેઠળ ઓછામાં ઓછું ₹1,000 અને મહત્તમ ₹30 લાખ સુધીનું રકમનું લમસમ (એકસાથે) રોકાણ કરી શકાય છે.
ખાતું ખોલાવવાની પ્રક્રિયા અને જરૂરી દસ્તાવેજો
સિનિયર સિટિઝન સેવિંગ્સ સ્કીમમાં ખાતું ખોલાવવું ખૂબ જ સરળ છે. તમે તમારી નજીકની કોઈપણ પોસ્ટ ઓફિસ અથવા તો માન્ય સરકારી કે ખાનગી બેંકની શાખામાં જઈને આ એકાઉન્ટ ખોલાવી શકો છો.
જરૂરી પુરાવાઓ:
અરજદારનું પાન કાર્ડ (PAN Card)
આધાર કાર્ડ / ઓળખપત્ર (ID Proof)
જન્મ તારીખ અને વય દર્શાવતો પુરાવો (Birth/Age Proof)
પાસપોર્ટ સાઈઝના ફોટોગ્રાફ્સ
ત્રિમાસિક વ્યાજ જમા કરાવવા માટે બેંક કે પોસ્ટ ઓફિસનું સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ.
