Joint Home Loan: આજના સમયમાં ઘર ખરીદવું મોંઘું બનતું જાય છે, તેથી ઘણા લોકો જોઈન્ટ હોમ લોન (Joint Home Loan)નો વિકલ્પ પસંદ કરે છે. પતિ-પત્ની, માતા-પિતા અને સંતાન જેવા સહ-અરજદારો મળીને લોન લઈ શકે છે. બંનેની આવક ગણતરીમાં લેવાતી હોવાથી વધુ લોન મેળવવાની ક્ષમતા વધી શકે છે અને EMIની જવાબદારી પણ બંને વચ્ચે વહેંચાઈ શકે છે. પરંતુ લોનની અવધિ દરમિયાન જો કોઈ એક સહ-લોનધારકનું મૃત્યુ થાય તો બાકીની લોનનું શું થાય? શું બેંક EMI માફ કરી દે છે કે પછી હયાત સહ-લોનધારકે આખી EMI ભરવી પડે? આ અંગેના નિયમો સમજવા જરૂરી છે.
જોઈન્ટ હોમ લોનમાં EMIની જવાબદારી કોની?
જોઈન્ટ હોમ લોનમાં સામાન્ય રીતે બંને સહ-લોનધારકો લોનની ચુકવણી માટે જવાબદાર હોય છે. જો એક સહ-લોનધારકનું મૃત્યુ થાય, તો તેની સાથે લોનની બાકી જવાબદારી આપમેળે સમાપ્ત થતી નથી. આવી સ્થિતિમાં લોનના કરારની શરતો મુજબ હયાત સહ-લોનધારકને બાકી EMI ચૂકવવાની જવાબદારી આવી શકે છે. જો EMI ભરવામાં સતત ડિફોલ્ટ થાય તો બેંક લોન કરાર અને લાગુ પડતા કાયદા મુજબ વસૂલાતની કાર્યવાહી કરી શકે છે, જેમાં ગીરવે મૂકેલી મિલકત સામે કાર્યવાહીનો પણ સમાવેશ થઈ શકે છે.
શું એક પાર્ટનરના મૃત્યુ બાદ લોન માફ થઈ જાય છે?
ના, માત્ર સહ-લોનધારકના મૃત્યુથી હોમ લોન આપમેળે માફ થતી નથી. મૃત્યુ પામેલા સહ-લોનધારકની લોન જવાબદારી કેવી રીતે સંભાળવામાં આવશે તે લોન એગ્રીમેન્ટ, સહ-અરજદારોની જવાબદારી, મિલકતની માલિકી અને અન્ય લાગુ શરતો પર આધાર રાખે છે. આથી લોન લેતી વખતે માત્ર EMI કેટલી છે તે જોવાને બદલે મૃત્યુ જેવી અણધારી પરિસ્થિતિમાં લોન કેવી રીતે સંભાળવામાં આવશે તેની માહિતી પણ લેવી જરૂરી છે.
હોમ લોન સાથે વીમો કેમ મહત્વનો છે?
હોમ લોન સાથે લોન પ્રોટેક્શન અથવા યોગ્ય જીવન વીમો લેવાથી આવી પરિસ્થિતિમાં પરિવાર પર પડતો આર્થિક બોજ ઓછો થઈ શકે છે. જો વીમા પોલિસી હેઠળ મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિની લોન જવાબદારી માટે કવર ઉપલબ્ધ હોય અને ક્લેમ પોલિસીની શરતો મુજબ મંજૂર થાય, તો વીમાની રકમનો ઉપયોગ બાકી લોન ચૂકવવા માટે થઈ શકે છે. જો, કે કેટલા પૈસા ચૂકવવામાં આવશે તે પોલિસીના કવર, પ્રીમિયમ, બાકી લોન અને અન્ય શરતો પર આધાર રાખે છે. તેથી વીમો લેતા પહેલાં કવરેજ અને ક્લેમની શરતો ધ્યાનથી વાંચવી જરૂરી છે.
જોઈન્ટ હોમ લોન લેતા પહેલાં આ બાબતો ચેક કરો
બંને સહ-લોનધારકોની લોન જવાબદારી સ્પષ્ટ સમજો.
લોન એગ્રીમેન્ટની મૃત્યુ અને ડિફોલ્ટ સંબંધિત શરતો વાંચો.
હોમ લોન સાથે ઉપલબ્ધ વીમા કવર વિશે માહિતી મેળવો.
મિલકતની માલિકી અને વારસદારીની વ્યવસ્થા સ્પષ્ટ રાખો.
એક સહ-લોનધારકનું મૃત્યુ થાય તો બેંકને તાત્કાલિક જાણ કરો.
વીમો હોય તો સમયસર ક્લેમ પ્રક્રિયા શરૂ કરો.
એક સહ-લોનધારકના મૃત્યુથી જોઈન્ટ હોમ લોન આપમેળે બંધ કે માફ થતી નથી. વીમા કવર હોય તો પોલિસીની શરતો મુજબ બાકી લોનનો અમુક અથવા સંપૂર્ણ હિસ્સો ચૂકવાઈ શકે છે; અન્યથા હયાત સહ-લોનધારક અને લોન કરાર મુજબ બાકી ચુકવણી ચાલુ રહી શકે છે.
