હેલ્થ-વાહન ઇન્સ્યોરન્સ સસ્તા થશે? એજન્ટોના કમિશન પર લગામ કસવાની સરકારની તૈયારી

IRDAI Insurance Commission: ભારતીય વીમા નિયમન અને વિકાસ પ્રાધિકરણ (IRDAI)એ ઇન્શ્યોરન્સ સેક્ટરમાં પારદર્શિતા વધારવા અને ગ્રાહકો પરનો ખર્ચ ઘટાડવા માટે નવા નિયમોનો મુસદ્દો જાહેર કર્યો છે. પ્રસ્તાવિત નિયમો હેઠળ હેલ્થથી લઈને મોટર ઇન્સ્યોરન્સ સુધીની પોલિસીના ડિસ્ટ્રિબ્યુટર અને એજન્ટોને મળતા કમિશનમાં ઘટાડો કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ નિયમો અમલમાં આવે તો વીમા ધારકોને પ્રીમિયમના ખર્ચમાં રાહત મળી શકે છે.

હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સના કમિશનમાં ઘટાડાનો પ્રસ્તાવ
હાલમાં હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસીના પ્રથમ વર્ષમાં ડિસ્ટ્રિબ્યુટરને 40 ટકા સુધીનું કમિશન મળતું હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. IRDAIના નવા મુસદ્દામાં તેને ઘટાડીને 15 ટકા કરવાની દરખાસ્ત છે, જ્યારે એજન્ટ માટે પ્રથમ વર્ષનું કમિશન 20 ટકા રાખવાનો પ્રસ્તાવ છે. પોલિસીના રિન્યૂઅલ સમયે ડિસ્ટ્રિબ્યુટરને 5 ટકા અને એજન્ટને 10 ટકા કમિશન આપવાની જોગવાઈનો પ્રસ્તાવ છે. અગાઉ રિન્યૂઅલ પર પણ 10થી 15 ટકા સુધીનું કમિશન ચૂકવાતું હતું. આ ફેરફારથી વીમા કંપનીઓના ખર્ચમાં ઘટાડો થાય તો તેનો લાભ પ્રીમિયમમાં ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે.

લોન સાથે બિનજરૂરી વીમો વેચવા પર રોક
IRDAIએ મિસ-સેલિંગ એટલે કે ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરીને વીમો વેચવાની પ્રથા સામે પણ કડક જોગવાઈઓનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. નવા મુસદ્દા મુજબ બેંકમાંથી લોન લેતા સમયે ગ્રાહકને બિનજરૂરી અથવા ફરજિયાત ન હોય તેવો વીમો લેવા માટે દબાણ કરી શકાશે નહીં. આ જોગવાઈ અમલમાં આવે તો લોન સાથે વધારાનો વીમો ખરીદવા માટે થતા અનાવશ્યક ખર્ચથી ગ્રાહકોને રાહત મળી શકે છે.

મોટર ઇન્સ્યોરન્સમાં ડીલરોના કમિશન પર લગામ
મોટર ઇન્સ્યોરન્સના પ્રીમિયમ અને કમિશનમાં થયેલા વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને IRDAIએ કાર ડીલરોના કમિશનને પણ નિયંત્રિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. ઉપલબ્ધ આંકડા મુજબ, છેલ્લા બે વર્ષમાં મોટર ઇન્સ્યોરન્સના પ્રીમિયમમાં 34 ટકા અને કમિશનમાં 259 ટકા સુધીનો વધારો થયો છે. નાણાકીય વર્ષ 2025માં મોટર ઇન્સ્યોરન્સના પ્રીમિયમમાંથી આશરે ₹29,000 કરોડની આવક થઈ હતી, જેમાંથી ₹7,050 કરોડ કમિશન તરીકે ચૂકવાયા હતા. કેટલીક જગ્યાએ ગ્રાહકો પાસેથી 50 ટકા સુધીનું કમિશન વસૂલાતું હોવાના આક્ષેપો પણ સામે આવ્યા છે.

કાર ડીલરો માટે QR કોડ ફરજિયાત કરવાનો પ્રસ્તાવ
IRDAIના મુસદ્દામાં કાર ડીલરોનું કમિશન ઘટાડીને 15 ટકા સુધી લાવવાની દરખાસ્ત છે. આ ઉપરાંત તમામ કાર ડીલરો માટે દુકાન અથવા શોરૂમમાં જાહેર રીતે QR કોડ રાખવો ફરજિયાત કરવાની જોગવાઈ સૂચવાઈ છે. ગ્રાહકો આ QR કોડ સ્કેન કરીને સીધા ‘વીમા સુગમ પોર્ટલ’ પર જઈ શકશે અને ત્યાંથી પોતાની રીતે થર્ડ પાર્ટી મોટર ઇન્સ્યોરન્સ ખરીદી શકશે. ડીલરો માટે ગ્રાહકોને આ પોર્ટલ વિશે માહિતી આપવી પણ ફરજિયાત કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. હાલ આ તમામ જોગવાઈઓ IRDAIના મુસદ્દામાં પ્રસ્તાવિત છે. અંતિમ નિયમો કયા સ્વરૂપે લાગુ થશે અને તેની અસર વીમા પ્રીમિયમ પર કેટલી પડશે, તે નિયમોની અંતિમ મંજૂરી અને અમલ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.