IRDAI Insurance Rules: ભારતીય વીમા વિનિયમ અને વિકાસ પ્રાધિકરણ (IRDAI)એ વીમા કંપનીઓના ખર્ચ અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કમિશનને લઈને મોટા ફેરફારોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. હેતુ વીમા વેચાણ અને વિતરણનો ખર્ચ ઘટાડીને પોલિસીધારકો માટે વીમાને વધુ કિફાયતી બનાવવાનો છે. જોકે, એજન્ટોનું કમિશન ઘટે એટલે પ્રીમિયમ પણ તરત અને એટલા જ પ્રમાણમાં ઘટશે એવું જરૂરી નથી. IRDAIના ચેરમેન અજય સેઠે કહ્યું છે કે ખર્ચમાં થતી બચતનો લાભ ગ્રાહકો સુધી ઓછા પ્રીમિયમ, પ્રીમિયમમાં ધીમો વધારો, વધુ સારા રિટર્ન અથવા બહેતર ક્લેમ પરિણામોના રૂપમાં પહોંચવો જોઈએ.
કમિશન ઘટે તો પ્રીમિયમ પણ ઘટશે?
IRDAIના કન્સલ્ટેશન પેપર ‘Recalibrating Economics of Insurance Distribution’માં વિવિધ વીમા પ્રોડક્ટ્સ અને વિતરણ ચેનલ માટે કમિશનની મર્યાદા નક્કી કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. કમિશન ઉપરાંત વીમા કંપનીઓના કુલ મેનેજમેન્ટ ખર્ચને પણ તબક્કાવાર ઘટાડવાની યોજના છે. IRDAIનો હેતુ વીમા વિતરણને માત્ર વેચાણ આધારિત મોડલમાંથી ગ્રાહકના હિત અને ખર્ચ-કાર્યક્ષમતા તરફ લઈ જવાનો છે. પરંતુ કમિશન ઘટે એટલે બચેલી સંપૂર્ણ રકમ પ્રીમિયમમાંથી બાદ થઈ જશે એવું માનવું યોગ્ય નથી. કંપનીઓ આ બચતનો ઉપયોગ ટેક્નોલોજી, અંડરરાઇટિંગ, ક્લેમ પ્રોસેસિંગ અને ગ્રાહક સેવામાં પણ કરી શકે છે. એટલે વાસ્તવિક અસર વીમા પ્રોડક્ટ, કંપનીની કિંમત નક્કી કરવાની પદ્ધતિ અને બજારની સ્થિતિ પર આધારિત રહેશે.
લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સમાં ખર્ચની મર્યાદા ઘટશે
IRDAIએ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીઓ માટે Expense of Management (EoM)ને Gross Direct Premium Income (GDPI) સાથે જોડવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. કંપની-સ્તરે EoMને બે વર્ષમાં 15 ટકા અને પાંચ વર્ષમાં 12.5 ટકા સુધી લાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. કમિશનની મર્યાદા પણ એકસરખી નહીં હોય. તે પ્રોડક્ટ, પ્રીમિયમ ભરવાના સમયગાળા, વિતરણ ચેનલ અને વેચાણ-સર્વિસ માટે જરૂરી મહેનત પ્રમાણે અલગ રહેશે. ઉદાહરણ તરીકે, 10 વર્ષ કે તેથી વધુ પ્રીમિયમ-પેમેન્ટ ટર્મ ધરાવતી કેટલીક વ્યક્તિગત લાઇફ પોલિસીમાં પ્રથમ વર્ષ માટે ડિસ્ટ્રિબ્યુશન એન્ટિટી માટે 20 ટકા અને એજન્ટ માટે 25 ટકા સુધીની મર્યાદાનો પ્રસ્તાવ છે.
જનરલ ઇન્શ્યોરન્સમાં પણ બદલાશે ગણિત
જનરલ ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીઓ માટે EoMની ગણતરીનો આધાર Domestic GDPI સાથે જોડવાનો અને પાંચ વર્ષમાં મર્યાદા 20 ટકા સુધી લાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. બે વર્ષ માટે 25 ટકાનો તબક્કો સૂચવવામાં આવ્યો છે. સાથે જ અલગ-અલગ પ્રોડક્ટ અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ચેનલ પ્રમાણે કમિશન કેપ નક્કી કરવામાં આવશે. ઉદાહરણ તરીકે, વ્યક્તિગત હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સમાં પ્રથમ વર્ષ માટે ડિસ્ટ્રિબ્યુશન એન્ટિટી માટે 15 ટકા અને એજન્ટ માટે 20 ટકા સુધીની મર્યાદાનો પ્રસ્તાવ છે, જ્યારે રિન્યુઅલ અને પોર્ટેબિલિટી માટે આ મર્યાદા વધુ ઓછી રાખવામાં આવી છે.
ગ્રાહકોને ખરેખર શું ફાયદો થઈ શકે?
જો વીમા કંપનીઓના વિતરણ અને સંચાલન ખર્ચમાં ઘટાડો થાય તો લાંબા ગાળે ગ્રાહકોને તેનો લાભ મળવાની શક્યતા છે. IRDAIના ચેરમેનના જણાવ્યા મુજબ આ લાભ ઓછા અથવા ધીમા વધતા પ્રીમિયમ ઉપરાંત લાઇફ સેવ insuranceમાં વધુ સારા રિટર્ન અને જનરલ ઇન્શ્યોરન્સમાં બહેતર ક્લેમ પરિણામોના સ્વરૂપમાં પણ આવી શકે છે. જોકે, કમિશન ઘટવાથી ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સના બિઝનેસ મોડલ પર અસર થઈ શકે છે. ઉદ્યોગના કેટલાક નિષ્ણાતોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે ખાસ કરીને નાના શહેરો અને ચોક્કસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ચેનલમાં આ ફેરફારથી વીમા વેચાણ પર ટૂંકા ગાળે અસર પડી શકે છે.
હાલ આ માત્ર પ્રસ્તાવ છે
સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે આ નિયમો હજુ અંતિમ નથી. IRDAIનું કન્સલ્ટેશન પેપર હાલમાં સૂચનો અને ટિપ્પણીઓ માટે ખુલ્લું છે અને તેના પર 25 ઓક્ટોબર, 2026 સુધી પ્રતિસાદ મંગાવવામાં આવ્યો છે. એટલે અંતિમ નિયમોમાં કમિશનની મર્યાદા, EoM અને અન્ય જોગવાઈઓમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. એટલે હાલ એટલું ચોક્કસ કહી શકાય કે IRDAI ખર્ચ ઘટાડીને તેનો લાભ પોલિસીધારકો સુધી પહોંચાડવા માગે છે, પરંતુ એજન્ટોનું કમિશન ઘટ્યા બાદ દરેક વીમા પોલિસીનું પ્રીમિયમ ચોક્કસ કેટલું ઘટશે તે અંતિમ નિયમો અને કંપનીઓના ભાવ નક્કી કરવાના નિર્ણય બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
