Gujarat Onion Price Hike: ગુજરાતમાં મોંઘવારીના માર વચ્ચે સામાન્ય નાગરિકો માટે વધુ એક આંચકારૂપ સમાચાર સામે આવ્યા છે. રસોડામાં દરરોજ વપરાતી અને 'ગરીબોની કસ્તૂરી' તરીકે ઓળખાતી ડુંગળીના ભાવમાં મોટો ઉછાળો નોંધાયો છે. જે ડુંગળી થોડા સમય પહેલાં સામાન્ય ગણાતા ₹25 પ્રતિ કિલોના ભાવે મળતી હતી, તેના ભાવ હવે રિટેલ બજારમાં સીધા ₹60 થી ₹70 પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી ગયા છે. અચાનક ભાવ બમણાથી પણ વધુ થઈ જતાં મધ્યમ વર્ગ અને સામાન્ય પરિવારના માસિક બજેટનું સંતુલન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયું છે.
ગ્રાહકોની ખરીદી કરવાની પદ્ધતિ બદલાઈ
ડુંગળીના આકાશે પહોંચેલા ભાવના કારણે શાકભાજી માર્કેટમાં ગ્રાહકોની ખરીદીની રીતમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. અગાઉ જ્યાં લોકો એકસાથે 2 થી 5 કિલો ડુંગળી ખરીદીને ઘરમાં રાખી લેતા હતા, ત્યાં હવે ગ્રાહકો માત્ર જરૂરિયાત પૂરતી જ ખરીદી કરી રહ્યા છે. રિટેલ બજારમાં પરિસ્થિતિ એવી સર્જાઈ છે કે ઘણા ગ્રાહકો વેપારીઓ પાસે ડુંગળીના ભાવ પૂછ્યા બાદ ખરીદવાનું જ ટાળી રહ્યા છે અથવા તો થેલીમાં ડુંગળી મૂક્યા વગર જ પરત ફરી રહ્યા છે.
હોલસેલથી રિટેલ માર્કેટ સુધી ભાવોની ગણતરી
ડુંગળીના ભાવો માત્ર રિટેલ માર્કેટમાં જ નહીં પરંતુ હોલસેલમાં પણ વધી રહ્યા છે. હોલસેલ માર્કેટમાં સારી ગુણવત્તાવાળી ડુંગળીનો ભાવ હાલ ₹50 થી ₹55 પ્રતિ કિલોની આસપાસ બોલાઈ રહ્યો છે. હોલસેલ વેપારીઓ પાસેથી રિટેલ વિક્રેતાઓ સુધી ડુંગળી પહોંચતા તેમાં વાહન વ્યવહારનો ખર્ચ, મજૂરી, વેપારીનો નફો અને અન્ય પરચૂરણ ખર્ચ ઉમેરાય છે. આ તમામ ખર્ચાઓ ઉમેરાતાં સામાન્ય ગ્રાહકના હાથ સુધી પહોંચતી ડુંગળીનો ભાવ ₹60 થી ₹70 પ્રતિ કિલો થઈ જાય છે.
કમોસમી વરસાદ અને ઉત્પાદનમાં ઘટાડો મુખ્ય કારણ
ડુંગળીના ભાવમાં થયેલા આ ધરખમ વધારા પાછળ મુખ્યત્વે હવામાન અને પુરવઠાનું વિષચક્ર જવાબદાર હોવાનું વેપારીઓ જણાવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં કેટલાક વિસ્તારોમાં પડેલા કમોસમી વરસાદના કારણે ડુંગળીના તૈયાર પાકને મોટું નુકસાન થયું હતું. આ સિવાય સૌરાષ્ટ્ર અને અન્ય વિસ્તારોમાં ઓછા વરસાદના કારણે પણ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. માર્કેટ યાર્ડોમાં ડુંગળીની આવક ઘટી જતાં અને ગુણવત્તાયુક્ત માલની અછત સર્જાતાં ભાવમાં સતત વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે.
એક તરફ મોંઘી ડુંગળી, બીજી તરફ ખેડૂતો હજુ પણ પરેશાન
બજારની સૌથી વિરોધાભાસી અને ચિંતાજનક બાબત એ છે કે ગ્રાહકો મોંઘી ડુંગળી ખરીદવા મજબૂર છે, પરંતુ તેનો સીધો લાભ ખેડૂતો સુધી પહોંચી રહ્યો નથી. હોલસેલ માર્કેટમાં ઘણીવાર ખેડૂતોને તેમના પાકનો યોગ્ય પોષણક્ષમ ભાવ મળતો નથી, જેના કારણે તેમને વાવેતર અને ખાતર-બિયારણનો ઉત્પાદન ખર્ચ કાઢવો પણ મુશ્કેલ બની જાય છે. બીજી તરફ રિટેલ માર્કેટના ઊંચા ભાવો સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા ખાલી કરી રહ્યા છે, જેથી ખેડૂત અને ગ્રાહક બંને વચ્ચે વચેટિયાઓ અને પરિસ્થિતિઓનો બેવડો માર પડી રહ્યો છે.
