બિઝનેસ

GSTમાં મોટા સુધારાની તૈયારી, ITCથી નાના વેપારીઓ સુધી મળશે મોટી રાહત; ‘GST 2.0’ તરફ સરકાર

5 ઑક્ટોબર, 2026•
GVGujaratvandan team
GSTમાં મોટા સુધારાની તૈયારી, ITCથી નાના વેપારીઓ સુધી મળશે મોટી રાહત; ‘GST 2.0’ તરફ સરકાર

GST council meeting: ભારત સરકાર GST વ્યવસ્થાને વધુ સરળ, ડિજિટલ અને વેપાર માટે અનુકૂળ બનાવવા માટે મોટા સુધારાઓ પર વિચાર કરી રહી છે. પ્રસ્તાવિત ફેરફારોનો મુખ્ય હેતુ વર્ષોથી અટવાયેલી અબજો રૂપિયાની ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ એટલે કે ITCને અનલૉક કરવાનો, GST પાલનની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવાનો અને કરદાતાઓ પરનો કાનૂની તથા વહીવટી બોજ ઘટાડવાનો છે. GST કાઉન્સિલની આગામી બેઠકમાં આ દરખાસ્તો પર વિગતવાર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.

GST 2.0 તરફ મોટું પગલું
પ્રસ્તાવિત સુધારાઓમાં GST નોંધણી, રિટર્ન ફાઇલિંગ, ટેક્સ રિફંડ, ITC અને કાનૂની વિવાદોના નિવારણ જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. સરકારનો અભિગમ વધુ સ્વચાલિત, ડેટા આધારિત અને જોખમ આધારિત GST વહીવટ તરફ આગળ વધવાનો હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. GSTના શરૂઆતના વર્ષોમાં કરચોરી અટકાવવા માટે અનેક કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા. હવે ટેક્નોલોજી અને ડેટા સિસ્ટમ વધુ મજબૂત બનતાં કેટલીક પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવાની દિશામાં વિચારણા થઈ રહી છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને GST 2.0 તરફના સંક્રમણ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

અબજો રૂપિયાની અટવાયેલી ITC અનલૉક કરવાની તૈયારી
ઉદ્યોગો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ અટવાયેલી ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટને લઈને છે. પ્રસ્તાવ મુજબ પ્લાન્ટ, મશીનરી અને કેટલીક ઇનપુટ સેવાઓ પર ચૂકવાયેલા GSTની ક્રેડિટ અથવા રિફંડને પાંચ વર્ષના સમયગાળામાં માસિક હપ્તા દ્વારા પરત કરવાની વ્યવસ્થા અંગે વિચારણા થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત અત્યાર સુધી જ્યાં ITCનો લાભ મર્યાદિત અથવા ઉપલબ્ધ નહોતો, ત્યાં પાત્રતાનો વિસ્તાર કરવાની પણ દરખાસ્ત છે.

તેમાં મુખ્યત્વે નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થઈ શકે છે:
- કર્મચારીઓ માટે હેલ્થ અને લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ તથા આઉટડોર કેટરિંગ.
- ટેલિકોમ્યુનિકેશન ટાવર્સ અને ફેક્ટરી પરિસરની બહાર આવેલી પાઇપલાઇન્સ.
- 13 લોકો સુધીની બેઠક ક્ષમતા ધરાવતા વાહનો તથા તેમના વીમા, જાળવણી અને લીઝ સંબંધિત ખર્ચ.
- મફત નમૂનાઓ અને મુદત પૂર્ણ થયેલી વસ્તુઓના નિકાલ સાથે જોડાયેલી કેટલીક ITC જોગવાઈઓ.

ઇનવર્ટેડ ડ્યુટી સ્ટ્રક્ચરમાં રાહતની શક્યતા
ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ટેક્સટાઇલ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો જેવા ક્ષેત્રોમાં લાંબા સમયથી ઇનવર્ટેડ ડ્યુટી સ્ટ્રક્ચરનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવે છે. જ્યારે ઇનપુટ પર ચૂકવાતો ટેક્સ આઉટપુટ ટેક્સ કરતાં વધુ હોય ત્યારે ITCનો મોટો હિસ્સો ફસાઈ જાય છે. પ્રસ્તાવિત ફેરફારો દ્વારા આવી અટવાયેલી મૂડીને મુક્ત કરવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે. જો કંપનીઓને આ રકમનો ઉપયોગ કરવાની તક મળશે તો તે ભંડોળ ફરીથી વ્યવસાયના વિસ્તરણ અને નવા મૂડી રોકાણ એટલે કે CapExમાં ઉપયોગ કરી શકશે. આ ઉપરાંત, જો સપ્લાયર GST ચૂકવવામાં ડિફોલ્ટ કરે તો માત્ર તેના કારણે નિયમોનું પાલન કરનાર ખરીદદારની ITC આપમેળે રદ ન થાય અને મૂળ ડિફોલ્ટર સામે જ વસૂલાતની કાર્યવાહી થાય તેવી વ્યવસ્થા અંગે પણ વિચારણા થઈ શકે છે.

IT અને એક્સપોર્ટ ક્ષેત્રને પણ ફાયદો
IT અને ITeS ક્ષેત્ર માટે પણ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોની દરખાસ્ત છે. વિદેશી બ્રાન્ચ ઓફિસને આપવામાં આવતી કેટલીક સેવાઓને એક્સપોર્ટ તરીકે ગણવામાં આવે તો સંબંધિત કંપનીઓને ITCનો લાભ મળી શકે છે. આ ઉપરાંત વિદેશી ચલણમાં ચુકવણી મેળવતા SEZ એકમોને માલ પહોંચાડવાની કેટલીક વ્યવસ્થાને પણ એક્સપોર્ટ તરીકે માન્યતા આપવાનો પ્રસ્તાવ છે. આવા ફેરફારોથી એક્સપોર્ટ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત કંપનીઓ માટે GST સંબંધિત પ્રક્રિયા સરળ બની શકે છે.

નાના વેપારીઓ માટે પણ મોટી રાહત
નાના વેપારીઓ માટે GST પાલન સરળ બનાવવાની પણ દરખાસ્ત છે. પ્રસ્તાવ મુજબ ₹5 કરોડ સુધીનું વાર્ષિક ટર્નઓવર ધરાવતા અને માત્ર બિન-નોંધાયેલા ગ્રાહકો એટલે કે B2C વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા યોગ્ય નાના વેપારીઓને દર ત્રણ મહિને ટેક્સ ચૂકવીને વાર્ષિક રિટર્ન ભરવાની સુવિધા મળી શકે છે. આ ઉપરાંત યોગ્ય અરજદારો માટે GST નોંધણીની પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બનાવીને માત્ર ત્રણ દિવસમાં સ્વચાલિત રીતે પૂર્ણ કરવાની વ્યવસ્થા અંગે પણ વિચારણા થઈ રહી છે.

નાના કરદાતાઓ માટે નોટિસ અને કાનૂની કાર્યવાહી હળવી કરવાની તૈયારી
કરદાતાઓ પરનો કાનૂની બોજ ઘટાડવા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવો છે. ₹10,000થી ઓછી રકમના મામલામાં કારણ દર્શાવો નોટિસ એટલે કે Show Cause Notice જારી ન કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. આ ફેરફાર પેન્ડિંગ કેસો પર પણ લાગુ કરવાની શક્યતા છે. આ ઉપરાંત GST કાયદા હેઠળની ધરપકડ સંબંધિત સત્તાઓમાં ફેરફાર અને ઇ-વે બિલના નિયમોને વધુ વ્યવહારુ બનાવવાના મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ શકે છે.

હવે GST કાઉન્સિલના નિર્ણય પર નજર
આ તમામ દરખાસ્તો હાલ સુધારા અને વિચારણાના તબક્કામાં છે. અંતિમ નિર્ણય GST કાઉન્સિલની ચર્ચા અને મંજૂરી બાદ જ સ્પષ્ટ થશે. જો પ્રસ્તાવિત ફેરફારોને મંજૂરી મળે તો ITC, GST પાલન, રિફંડ, નાના વેપારીઓ અને કાનૂની કાર્યવાહી સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં વેપાર-ઉદ્યોગ માટે પ્રક્રિયા વધુ સરળ બની શકે છે.

Tags:
Gujarat Vandanગુજરાત વંદનFinance NewsTax SimplificationInput Tax Credit
અમારા WhatsApp ચેનલ સાથે જોડાઓ
તાજા અપડેટ્સ મેળવો સીધા તમારા WhatsApp પર
Join Now

Videos

હે ગોળમટોળ લાલરંગવાળા 14 કિલોના મારા પ્રિય સિલિન્ડર તું ક્યાં છે.?

હે ગોળમટોળ લાલરંગવાળા 14 કિલોના મારા પ્રિય સિલિન્ડર તું ક્યા...

16 માર્ચ, 2026
'56 ઇંચની છાતી' અને ટ્રમ્પનો આદેશ: વ્હાઇટ હાઉસથી કેમ ચાલે છે ભારતનો વહીવટ? જુઓ સનસનીખેજ વિશ્લેષણ.

'56 ઇંચની છાતી' અને ટ્રમ્પનો આદેશ: વ્હાઇટ હાઉસથી કેમ ચાલે છે...

10 માર્ચ, 2026
નીતિશ કુમારની 'એક્ઝિટ' અને પુત્ર નિશાંતની 'એન્ટ્રી'! ભાજપે બિહારમાં કેવી રીતે રમી ‘માસ્ટર ગેમ’?

નીતિશ કુમારની 'એક્ઝિટ' અને પુત્ર નિશાંતની 'એન્ટ્રી'! ભાજપે બ...

10 માર્ચ, 2026
'કેજરીવાલ તો ગિયો...'? નીચલી કોર્ટના ચુકાદા પર આટલી ગર્જના કેમ? જાણો અંદરની વાત!

'કેજરીવાલ તો ગિયો...'? નીચલી કોર્ટના ચુકાદા પર આટલી ગર્જના ક...

10 માર્ચ, 2026
શિક્ષણ મંત્રીનું રાજીનામું માંગતા CJI? ન્યાયતંત્રને બદનામ કરવાના કાવતરાનો પર્દાફાશ!

શિક્ષણ મંત્રીનું રાજીનામું માંગતા CJI? ન્યાયતંત્રને બદનામ કર...

10 માર્ચ, 2026
શું પાવરફુલ મોદીની કોઈ 'દુખતી નસ' ટ્રમ્પના હાથમાં છે?

શું પાવરફુલ મોદીની કોઈ 'દુખતી નસ' ટ્રમ્પના હાથમાં છે?

26 ફેબ્રુઆરી, 2026
 ભારતના રાજનેતાઓની રાજનીતિ પણ 3 વસ્તુઓથી ચાલે છે રેવડી કલ્ચર... રેવડી કલ્ચર... ઔર રેવડી કલ્ચર...

ભારતના રાજનેતાઓની રાજનીતિ પણ 3 વસ્તુઓથી ચાલે છે રેવડી કલ્ચર...

26 ફેબ્રુઆરી, 2026