DRDO missile tech: સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે DRDO દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી પરંપરાગત મિસાઇલ સિસ્ટમ્સની ટેકનોલોજી ભારતીય સંરક્ષણ કંપનીઓને દેશમાં ઉત્પાદન માટે ટ્રાન્સફર કરવાની મંજૂરી આપી છે. સરકારના આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્વદેશી મિસાઇલના ઉત્પાદનને વેગ આપવાનો અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ખાનગી ઉદ્યોગની ભાગીદારી વધારવાનો છે. આ નીતિથી DRDOની લેબોરેટરીમાં વિકસેલી ટેકનોલોજીને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સુધી પહોંચાડવામાં મદદ મળશે અને આયાતી સંરક્ષણ સાધનો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાની દિશામાં ભારત આગળ વધી શકશે.
કંપનીઓને ટેકનોલોજી મળશે, પરંતુ શરતો સાથે
નવી જોગવાઈ હેઠળ ભારતીય સંરક્ષણ કંપનીઓ DRDO દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી પરંપરાગત મિસાઇલ સિસ્ટમ્સની ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી શકશે. જોકે, દરેક કંપનીને વર્ગીકૃત ટેકનિકલ માહિતી અથવા મિસાઇલ ટેકનોલોજીની અમર્યાદિત ઍક્સેસ આપમેળે મળશે નહીં. ઉત્પાદન શરૂ કરતા પહેલાં કંપનીઓએ જરૂરી લાયકાત, પ્રમાણપત્ર, મંજૂરી અને નિયમનકારી શરતો પૂર્ણ કરવી પડશે. સરકારનો પ્રયાસ DRDO અને સરકારી ઉત્પાદન એકમો પૂરતી મર્યાદિત વ્યવસ્થાને બદલે મોટા ઔદ્યોગિક નેટવર્કને સંરક્ષણ ઉત્પાદન સાથે જોડવાનો છે.
મિસાઇલ ક્ષેત્રમાં ખાનગી કંપનીઓની ભૂમિકા વધશે
ભારત પાસે અગ્નિ, આકાશ, અસ્ત્ર, નાગ, પ્રલય અને રુદ્રમ જેવી સ્વદેશી મિસાઇલ પ્રણાલીઓનો મોટો આધાર છે. બ્રહ્મોસ ભારત-રશિયાનો સંયુક્ત કાર્યક્રમ હોવાથી તે અલગ શ્રેણીમાં આવે છે. હવે ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફરથી આવી પ્રણાલીઓના ઉત્પાદન માટે ખાનગી કંપનીઓ, સપ્લાયર્સ અને MSME માટે નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે. L&T, ટાટા એડવાન્સ્ડ સિસ્ટમ્સ અને ભારત ફોર્જ જેવી કંપનીઓ પહેલેથી જ સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે સક્રિય છે, જ્યારે અન્ય કંપનીઓ પણ મિસાઇલ અને સંબંધિત સિસ્ટમ્સના ઉત્પાદન તરફ આગળ વધી રહી છે.
આત્મનિર્ભરતા સાથે નિકાસને પણ મળી શકે વેગ
આ નિર્ણયથી સૌથી મોટો ફાયદો ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવામાં થઈ શકે છે. મિસાઇલનું મોટા પાયે ઉત્પાદન કરવા માટે પ્રિસિઝન એન્જિનિયરિંગ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સેન્સર્સ, કમ્પોઝિટ મટિરિયલ્સ અને સોફ્ટવેર જેવા અનેક ક્ષેત્રોની જરૂર પડે છે, જેના કારણે દેશના MSME સેક્ટરમાં પણ નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે. જો ભારતીય કંપનીઓ ગુણવત્તા અને ખર્ચની દૃષ્ટિએ સ્પર્ધાત્મક સિસ્ટમ્સનું ઉત્પાદન કરવામાં સફળ થાય, તો સંરક્ષણ નિકાસને પણ વેગ મળી શકે છે. જોકે, નીતિની સાચી સફળતા એ વાત પરથી નક્કી થશે કે DRDOની ટેકનોલોજી કેટલી ઝડપથી લેબોરેટરીમાંથી ફેક્ટરી સુધી પહોંચે છે અને ભારતીય સેનાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા મોટા પાયે ઉત્પાદનમાં ફેરવાય છે.
