Dhanteras Gold Shopping Guide: ધનતેરસ પર સોનું, ચાંદી, વાસણો અને અન્ય કિંમતી વસ્તુઓ ખરીદવી શુભ માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે 6 નવેમ્બરે ધનતેરસની ઉજવણી થશે. તહેવાર દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં લોકો સોનાના દાગીના ખરીદે છે, પરંતુ ખરીદી કરતી વખતે માત્ર સોનાના ભાવ પર ધ્યાન આપવું પૂરતું નથી. જ્વેલરીના બિલમાં સોનાનો પ્રતિ ગ્રામ ભાવ, ઘડામણ ચાર્જ, વેસ્ટેજ ચાર્જ, હોલમાર્કિંગ અને GST સહિતના ખર્ચ પણ તપાસવા જરૂરી છે. આ પાંચ બાબતોની યોગ્ય તપાસ કરવાથી બિનજરૂરી ખર્ચથી બચી શકાય છે.
ગ્રામ દીઠ સોનાનો ભાવ તપાસો
સોનાના દાગીનાના બિલમાં સૌથી મોટો ખર્ચ સોનાની કિંમતનો હોય છે. અલગ-અલગ જ્વેલર્સના દરમાં તફાવત હોઈ શકે છે. તેથી દાગીના ખરીદતાં પહેલાં તે દિવસનો સોનાનો ભાવ અને બિલમાં દર્શાવેલો પ્રતિ ગ્રામ દર સરખાવી લો. સાથે જ સોનાની શુદ્ધતા પણ તપાસો. તમે 22 કેરેટ કે 18 કેરેટ સોનું ખરીદી રહ્યા છો તે બિલમાં સ્પષ્ટ લખેલું હોવું જોઈએ. શુદ્ધતા અને લાગુ પડતો ભાવ એકબીજા સાથે મેળ ખાતા હોવાની ખાતરી કરો.ઘડામણ ચાર્જ કેટલો છે?
ઘડામણ ચાર્જ એટલે સોનાના દાગીનાની ડિઝાઇન અને બનાવટ માટે લેવામાં આવતો ખર્ચ. જ્વેલર્સ આ ચાર્જ સોનાની કિંમતના ટકાવારી પ્રમાણે અથવા પ્રતિ ગ્રામ નિશ્ચિત રકમ તરીકે વસૂલી શકે છે. દાગીનાની ડિઝાઇન અને કારીગરી પ્રમાણે આ ચાર્જ અલગ હોઈ શકે છે. તેથી ખરીદી ફાઈનલ કરતાં પહેલાં ઘડામણ ચાર્જ કેટલો છે તે પૂછો. તેમાં કોઈ ડિસ્કાઉન્ટ મળી શકે છે કે નહીં તે પણ જાણી લો.વેસ્ટેજ ચાર્જ અલગથી વસૂલાય છે કે નહીં?
દાગીના બનાવવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન સોનાના કેટલાક ભાગનો બગાડ થતો હોવાનું જણાવી કેટલાક જ્વેલર્સ વેસ્ટેજ ચાર્જ વસૂલે છે. આ ચાર્જ અલગથી ઉમેરવામાં આવી શકે છે અથવા ઘડામણ ચાર્જમાં સામેલ હોઈ શકે છે. તેથી બિલમાં વેસ્ટેજ ચાર્જ કેવી રીતે ગણવામાં આવ્યો છે તે સ્પષ્ટ કરાવો. જો ઘડામણ ચાર્જમાં વેસ્ટેજ પહેલેથી સામેલ હોય તો તેના નામે ફરીથી વધારાની રકમ વસૂલવામાં આવી રહી નથી તેની ખાતરી કરો.BIS હોલમાર્ક અને HUID નંબર ચકાસો
સોનાની શુદ્ધતા અંગે વિશ્વાસ મેળવવા માટે BIS હોલમાર્ક ખૂબ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. દાગીના ખરીદતી વખતે તેના પર BIS હોલમાર્ક અને છ અંકનો HUID (Hallmark Unique Identification) નંબર તપાસો. HUID નંબર દ્વારા દાગીનાની હોલમાર્કિંગ સંબંધિત વિગતો ચકાસી શકાય છે. આ માટે BIS Care એપનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. જો બિલમાં હોલમાર્કિંગ ચાર્જ અલગથી દર્શાવવામાં આવ્યો હોય તો તેની વિગતો અને વસૂલાતનું કારણ પણ પૂછો.GSTની ગણતરી બરાબર છે કે નહીં?
સોનાના દાગીનાની ખરીદી પર સામાન્ય રીતે કુલ ટ્રાન્ઝેક્શન મૂલ્ય પર 3% GST લાગુ પડે છે. તેમાં દાગીનાની કિંમત ઉપરાંત ઘડામણ ચાર્જનો પણ સમાવેશ થાય છે. ખરીદી વખતે બિલમાં GSTની ગણતરી યોગ્ય રીતે થઈ છે કે નહીં તે તપાસો. GSTનો દર અને વસૂલવામાં આવેલી રકમ ઇન્વૉઇસમાં સ્પષ્ટ દર્શાવેલી હોવી જોઈએ. ચુકવણી કરતાં પહેલાં બિલની તમામ વિગતો ચકાસી લો.
ધનતેરસની ખરીદીમાં બિલની તપાસ કરવાનું ભૂલશો નહીં
ધનતેરસના શુભ અવસરે સોનું ખરીદતી વખતે ઉતાવળમાં નિર્ણય ન લો. સોનાની શુદ્ધતા, પ્રતિ ગ્રામ ભાવ, ઘડામણ અને વેસ્ટેજ ચાર્જ, હોલમાર્કિંગ તથા GSTની વિગતો તપાસ્યા પછી જ ખરીદી ફાઈનલ કરો. જ્વેલર પાસેથી સંપૂર્ણ અને વિગતવાર બિલ જરૂર મેળવો. તેમાં સોનાનું વજન, કેરેટ, પ્રતિ ગ્રામ ભાવ, તમામ ચાર્જ અને GST અલગથી દર્શાવેલા હોવા જોઈએ. આટલી સાવચેતી રાખવાથી તહેવારની ખરીદી વધુ પારદર્શક અને વિશ્વાસપાત્ર બની શકે છે.
