Cotton Import Duty Exemption 2026: કેન્દ્ર સરકારે કાપડ ઉદ્યોગને રાહત આપતાં કપાસની આયાત પર કસ્ટમ ડ્યૂટીમાં આપવામાં આવેલી છૂટ વધુ બે મહિના લંબાવી છે. હવે 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી વિદેશથી કપાસની આયાત પર કોઈ કસ્ટમ ડ્યૂટી ચૂકવવી પડશે નહીં. અગાઉ આ રાહત 31 ઓક્ટોબર સુધી જ લાગુ હતી. દેશમાં કપાસની ઓછી આવક અને આગામી સિઝનમાં ઉત્પાદન ઘટવાની આશંકા વચ્ચે લેવાયેલા આ નિર્ણયથી કાપડ મિલો અને ગારમેન્ટ ઉદ્યોગને કાચો માલ ઓછા ખર્ચે મેળવવામાં મદદ મળી શકે છે.
કપાસની આયાત પર 11% ડ્યૂટીમાંથી મળશે મુક્તિ
નાણા મંત્રાલયે 30 ઓક્ટોબરના રોજ જાહેરનામું નંબર 35/2026-કસ્ટમ્સ બહાર પાડીને કપાસની આયાત પર કસ્ટમ ડ્યૂટીની છૂટનો સમયગાળો લંબાવ્યો છે. અગાઉ સરકારે 1 જૂનથી 31 ઓક્ટોબર 2026 સુધી કપાસની આયાત પર લાગતી 11 ટકા કસ્ટમ ડ્યૂટી નાબૂદ કરી હતી. હવે આ છૂટ 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી ચાલુ રહેશે. એટલે કે આગામી બે મહિના સુધી આયાતકારો કપાસ પર કસ્ટમ ડ્યૂટી ચૂકવ્યા વિના વિદેશમાંથી કાચો માલ મંગાવી શકશે.
કપાસના ઓછા ઉત્પાદનની આશંકા વચ્ચે સરકારનો નિર્ણય
દેશમાં કપાસની ઉપલબ્ધતાને લઈને ચિંતા વધી રહી છે. વર્ષ 2026-27ની સિઝનમાં કપાસનું ઉત્પાદન ઘટવાની આશંકા છે. વાવેતર વિસ્તારમાં ઘટાડો અને મહારાષ્ટ્ર તથા કર્ણાટક જેવા મુખ્ય કપાસ ઉત્પાદક રાજ્યોના કેટલાક વિસ્તારોમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિને તેના સંભવિત કારણો ગણાવવામાં આવી રહ્યાં છે. નવી સિઝનના કપાસની આવક અનેક બજારોમાં શરૂ થઈ ગઈ છે, પરંતુ મંડીઓમાં અપેક્ષા કરતાં ઓછો જથ્થો પહોંચી રહ્યો છે. તેના કારણે કપાસના ભાવ ઊંચા રહ્યા છે. બીજી તરફ, સારા ભાવની આશામાં કેટલાક ખેડૂતો પોતાની ઉપજ વેચવામાં ઉતાવળ કરી રહ્યા નથી. ઉત્પાદન ઘટવાની આશંકા અને વેચાણમાં વિલંબને કારણે બજારમાં પુરવઠા પર દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
મંડીઓમાં દરરોજ કેટલી થાય છે કપાસની આવક?
ઉપલબ્ધ આંકડા પ્રમાણે દેશની મંડીઓમાં દરરોજ આશરે 70 હજારથી 80 હજાર ગાંસડી કપાસની આવક થઈ રહી છે. કપાસની એક ગાંસડીનું વજન 170 કિલોગ્રામ હોય છે. બજારની અપેક્ષા પ્રમાણે આ આવક ઓછી છે. દિવાળી બાદ મંડીઓમાં કપાસની આવક વધવાની શક્યતા છે. 23 ઓક્ટોબર સુધી દેશમાં કુલ આશરે 15 લાખ ગાંસડી કપાસની આવક થઈ હતી. બીજી તરફ, આ સિઝનમાં કપાસનો વપરાશ આશરે 23 લાખ ગાંસડી રહેવાનો અંદાજ છે. ઓછી આવક અને ઉત્પાદન અંગેની ચિંતાને કારણે કાપડ મિલો માટે કાચા માલની ઉપલબ્ધતા મહત્ત્વનો મુદ્દો બની છે.
કાપડ મિલોના ઉત્પાદન ખર્ચમાં ઘટાડો થઈ શકે
કપાસની આયાત પર કસ્ટમ ડ્યૂટીની છૂટ લંબાવવાથી ભારતીય કાપડ મિલોને વિદેશમાંથી કપાસ ખરીદવાનો વિકલ્પ મળશે. આયાત પર 11 ટકા કસ્ટમ ડ્યૂટી નહીં લાગતાં કંપનીઓનો ખરીદી ખર્ચ ઘટી શકે છે. ખાસ કરીને નાની અને મધ્યમ કક્ષાની કાપડ કંપનીઓને આ નિર્ણયથી રાહત મળવાની શક્યતા છે. કાચા માલના વધતા ભાવને કારણે તેમના ઉત્પાદન ખર્ચ પર દબાણ રહેતું હોય છે. આયાત પરની છૂટથી ભારતીય કાપડ અને ગારમેન્ટ ઉદ્યોગને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પર્ધા કરવામાં પણ મદદ મળી શકે છે. જોકે, વિદેશથી કપાસની આયાત વધવાથી સ્થાનિક બજારમાં કપાસની ઉપલબ્ધતા વધી શકે છે. તેના કારણે સ્થાનિક કપાસના ભાવ પર દબાણ આવવાની શક્યતા પણ છે.
કપાસના ભાવ અને કાપડ ઉદ્યોગ પર રહેશે નજર
સરકાર દ્વારા કસ્ટમ ડ્યૂટીની છૂટ 31 ડિસેમ્બર સુધી લંબાવવાના નિર્ણયથી કાપડ ઉદ્યોગને આગામી બે મહિના માટે રાહત મળી શકે છે. હવે કપાસની આયાત કેટલી વધે છે, સ્થાનિક મંડીઓમાં નવી આવક કેવી રહે છે અને કાચા માલના ભાવમાં કેવો ફેરફાર થાય છે તેના પર ઉદ્યોગની નજર રહેશે.
